Sferoidyzacja (nodularyzacja) żeliwa to zabieg metalurgiczny, którego celem jest uzyskanie grafitu w postaci kulek zamiast grafitu płatkowego. Taka postać grafitu znacząco poprawia własności mechaniczne (m.in. udarność i plastyczność) w porównaniu z typowym żeliwem szarym.
W praktyce przemysłowej efekt sferoidyzacji uzyskuje się przez wprowadzenie do ciekłego żeliwa dodatku w postaci zaprawy sferoidyzującej. Kluczowym pierwiastkiem odpowiedzialnym za ten efekt jest magnez, dlatego poprawna jest odpowiedź: "Mg — magnez".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?
- "Mn — mangan": mangan bywa obecny w żeliwach i wpływa na skład/strukturę, ale nie jest typowym głównym składnikiem zapraw przeznaczonych stricte do sferoidyzacji grafitu.
- "Cr — chrom": chrom jest kojarzony przede wszystkim z poprawą odporności na zużycie i korozję w różnych stopach; nie stanowi standardowego rdzenia zaprawy sferoidyzującej do grafitu.
- "Si — krzem": krzem jest ważnym składnikiem wielu gatunków żeliw i wpływa na procesy grafityzacji, jednak nie jest zasadniczym "nośnikiem" sferoidyzacji w rozumieniu zapraw nodularyzujących.
W kontekście egzaminu warto zapamiętać prostą regułę: żeliwo sferoidalne = grafit kulisty = dodatek magnezu. To skojarzenie pomaga szybko odróżnić sferoidyzację od innych zabiegów stopowych i modyfikacji.
