KWALIFIKACJA MED8 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 24.
Który radioizotop jest stosowany w diagnostyce i terapii raka tarczycy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jod-131 (¹³¹I) jest klasycznym radionuklidem wykorzystywanym w raku tarczycy, ponieważ ulega wychwytowi przez tkankę tarczycową i może służyć zarówno do obrazowania ognisk jodochwytających, jak i do ich niszczenia dzięki promieniowaniu.

Pełne wyjaśnienie:

W diagnostyce i leczeniu chorób tarczycy wyjątkową rolę odgrywają radioizotopy jodu, ponieważ tarczyca fizjologicznie gromadzi jod do syntezy hormonów. Z tego powodu w onkologii tarczycy (szczególnie w zróżnicowanym raku tarczycy, gdy komórki zachowują zdolność wychwytu jodu) od dawna stosuje się radiojod.

Odpowiedź "¹³¹I" jest właściwa, bo jod-131 jest wykorzystywany terapeutycznie (ablacja pozostałości tarczycy, leczenie przerzutów jodochwytających), a w określonych sytuacjach także diagnostycznie (np. ocena ognisk wychwytujących radiojod). Kluczowym uzasadnieniem jest więc związek narządowy (tarczyca wychwytuje jod) oraz to, że emisja promieniowania umożliwia jednocześnie obrazowanie i efekt terapeutyczny.

Pozostałe propozycje nie pasują do wskazania "rak tarczycy":

  • "¹³³Xe" (ksenon-133) jest kojarzony przede wszystkim z badaniami wentylacji płuc i oceną układu oddechowego, a nie z procedurami tarczycowymi.
  • "¹⁸⁶Re" (ren-186) bywa stosowany w wybranych terapiach radionuklidowych, ale nie jest klasycznym radionuklidem ukierunkowanym na tkankę tarczycową poprzez mechanizm wychwytu jodu.
  • "²²³Ra" (rad-223) jest typowo kojarzony z leczeniem przerzutów do kości w określonych nowotworach; mechanizm jego działania i wskazania kliniczne nie dotyczą celowania w tarczycę.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy tarczycy, w pierwszej kolejności sprawdzaj odpowiedzi zawierające jod (radiojod), bo to najbardziej charakterystyczna grupa radionuklidów dla tego narządu. Dopiero potem rozważaj inne izotopy, zwykle powiązane z innymi układami (płuca, kości, krążenie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Radiojod to promieniotwórczy izotop jodu. Tarczyca fizjologicznie wychwytuje jod do produkcji hormonów, więc izotopy jodu mogą się w niej gromadzić. To umożliwia wykorzystanie ich do obrazowania ognisk jodochwytających oraz do leczenia, gdy promieniowanie uszkadza komórki tarczycy.
¹³¹I jest klasycznym radionuklidem terapeutycznym w raku tarczycy, bo może zostać wychwycony przez tkankę tarczycową i dostarczyć dawkę promieniowania do komórek docelowych. Dzięki temu stosuje się go m.in. do ablacji pozostałości tarczycy i leczenia ognisk, które zachowują wychwyt jodu.
W diagnostyce tarczycy wykorzystuje się badania oceniające wychwyt i rozmieszczenie znacznika w gruczole (np. scyntygrafia). W zależności od wskazań mogą być stosowane różne radionuklidy, a wybór zależy od celu: obrazowanie funkcji, ocena ognisk, kontrola po leczeniu i dostępność radiofarmaceutyku.
Nie zawsze. Zależy to od typu nowotworu, stopnia zaawansowania, ryzyka nawrotu oraz od tego, czy komórki zachowują zdolność wychwytu jodu. W części przypadków podstawą jest leczenie chirurgiczne, a radiojod może być leczeniem uzupełniającym lub stosowanym w wybranych wskazaniach.
Zapis ¹³¹I oznacza izotop jodu o liczbie masowej 131. W praktyce klinicznej symbol mówi personelowi, jaki radionuklid zastosowano, co przekłada się na właściwości promieniowania, zasady bezpieczeństwa i typowe wskazania. Dla tarczycy szczególnie charakterystyczne są właśnie izotopy jodu.
¹³³Xe jest typowo kojarzony z zastosowaniami w układzie oddechowym, szczególnie w badaniach wentylacji płuc. Nie wykorzystuje mechanizmu specyficznego dla tarczycy (wychwytu jodu), więc nie jest standardową odpowiedzią na pytanie o radionuklid używany w diagnostyce i terapii raka tarczycy.
²²³Ra jest kojarzony głównie z leczeniem zmian w układzie kostnym w wybranych wskazaniach onkologicznych. Jego zastosowanie wynika z odmiennego mechanizmu działania i ukierunkowania klinicznego niż radiojod. Dlatego przy pytaniach o tarczycę zwykle nie będzie właściwym wyborem.
Najczęstsza pułapka to wybór "znanego" izotopu z innego obszaru (np. płuca lub kości) bez powiązania z narządem. Druga to mylenie podobnych zapisów liczbowych. Warto uczyć się skojarzeń: tarczyca↔jod, płuca↔ksenon, kości↔niektóre terapie ukierunkowane na układ kostny.
Wiedza o ¹³¹I pomaga rozumieć zlecenia i dokumentację, przygotować stanowisko oraz współpracować w zespole przy procedurach z radiojodem. Jest też ważna dla komunikacji z pacjentem na poziomie organizacyjnym (kierowanie, informacja o przebiegu), zgodnie z zasadami ochrony radiologicznej.
W uproszczeniu: diagnostyka wymaga radionuklidu wygodnego do obrazowania, a terapia takiego, który dostarczy energię do uszkodzenia tkanek. W praktyce część radionuklidów (jak ¹³¹I) ma zastosowania terapeutyczne i może pojawiać się także w diagnostyce w określonych sytuacjach klinicznych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z medycyny nuklearnej dla personelu (diagnostyka i terapia radionuklidowa)
  • Wytyczne towarzystw naukowych dotyczące leczenia radiojodem w raku tarczycy
  • Materiały dydaktyczne o radiofarmaceutykach tarczycowych i praktyce pracowni medycyny nuklearnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego