Gęstość bezwzględna to wielkość fizyczna określona jako stosunek masy do objętości: ρ=m/V. W praktyce laboratoryjnej przemysłu chemicznego istotne jest nie tylko "czy coś mierzy gęstość", ale jaką metodą i z jaką dokładnością.
Odpowiedź "Piknometr" jest poprawna, ponieważ piknometr jest naczyniem o ściśle znanej objętości (zwykle z kapilarą w korku). W metodzie piknometrycznej wykonuje się ważenia (pusty piknometr oraz piknometr wypełniony badaną cieczą), a następnie oblicza gęstość ze wzoru wynikającego z różnicy mas i znanej objętości. To klasyczna metoda wagowa, traktowana jako wzorcowa w oznaczeniach wymagających wysokiej precyzji, z silnym naciskiem na kontrolę temperatury.
Odpowiedź "Areometr" jest niepoprawna, bo areometr opiera się na zasadzie wyporu (Archimedesa). Jest wygodny i szybki, lecz typowo służy do kontroli technologicznej (np. stężeń roztworów), a jego dokładność jest z reguły niższa niż w piknometrii. Dodatkowo w praktyce często kojarzy się z pomiarami "względnymi" lub orientacyjnymi.
Odpowiedź "Waga hydrostatyczna" również nie jest właściwa w tym ujęciu: to narzędzie do wyznaczania gęstości metodami hydrostatycznymi, szczególnie przydatne przy ciałach stałych (porównanie ciężaru w powietrzu i w cieczy). Nie jest podstawowym przyrządem do rutynowego oznaczania gęstości bezwzględnej cieczy metodą wagową w rozumieniu piknometrii.
Odpowiedź "Termometr laboratoryjny" jest błędna, ponieważ termometr nie mierzy gęstości, a jedynie temperaturę. Temperatura jest jednak krytyczna w oznaczeniach gęstości: niewielkie odchylenia mogą istotnie zmienić wynik, dlatego piknometria zwykle wymaga termostatowania próbki i naczynia.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "gęstość bezwzględna" i "precyzyjny pomiar", szukaj rozwiązania opartego o znaną objętość + ważenie, czyli piknometr.
