KWALIFIKACJA BUD18 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 14.
Który wzór należy zastosować do obliczenia sumy kątów wewnętrznych w ciągu poligonowym zamkniętym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Suma kątów wewnętrznych w zamkniętym ciągu poligonowym spełnia zależność geometryczną jak dla n-boku: po podziale wielokąta na (n−2) trójkąty otrzymuje się (n−2)·200g (bo w miarze gradowej suma kątów trójkąta wynosi 200g). Pozostałe wzory dotyczą różnic azymutów lub mają błędny współczynnik.

Pełne wyjaśnienie:

W zamkniętym ciągu poligonowym (czyli wielokącie o n wierzchołkach) suma kątów wewnętrznych wynika z czystej geometrii wielokąta. Najprostsze uzasadnienie polega na triangulacji: każdy n-kąt można podzielić przekątnymi poprowadzonymi z jednego wierzchołka na (n−2) trójkąty.

W geodezji często stosuje się miarę gradową (g, gon), w której pełny kąt ma 400g, a półpełny 200g. Z tego wynika, że suma kątów wewnętrznych trójkąta wynosi 200g. Skoro wielokąt składa się z (n−2) trójkątów, to suma jego kątów wewnętrznych jest równa:

[β]t = (n − 2) · 200g

Dlatego odpowiedź "[β]t = (n − 2) · 200g" jest poprawna.

Pozostałe propozycje są typowymi "pułapkami" z rachunku kierunków i azymutów:

  • Wzory z Ap i Ak (np. "[β]t = Ak – Ap + n · 200g" oraz "[β]t = Ap – Ak + n · 200g") odnoszą się do zależności wykorzystujących azymuty/kierunki początkowy i końcowy oraz obroty wzdłuż ciągu. Nie są to uniwersalne wzory na sumę kątów wewnętrznych wynikającą wyłącznie z liczby boków.
  • Wariant "[β]t = (n + 2) · 200g" ma błędny wyraz wolny: dodanie "+2" powoduje zawyżenie sumy o stałą 400g, co nie odpowiada geometrii wielokąta.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy wyłącznie "sumy kątów wewnętrznych" i pojawia się tylko n oraz 200g, właściwy jest wzór wielokąta (n−2)·200g. Gdy w odpowiedziach występują jeszcze Ap, Ak (azymuty), to najczęściej są to zależności z rachunku kierunków, a nie czysta geometria n-kąta.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
n oznacza liczbę wierzchołków (załamań) wielokąta, czyli liczbę kątów wewnętrznych mierzonych w zamkniętym ciągu poligonowym. W praktyce jest to też liczba boków ciągu. Od tej liczby zależy oczekiwana suma kątów, używana potem do kontroli pomiaru.
Dzielisz n-kąt na (n−2) trójkąty, prowadząc przekątne z jednego wierzchołka. W miarze gradowej suma kątów trójkąta wynosi 200g, więc suma kątów całego wielokąta to (n−2)·200g. To uzasadnienie jest niezależne od długości boków.
Wynika to z miary gradowej (gon). Pełny kąt to 400g, więc półpełny to 200g. Ponieważ trójkąt ma sumę kątów równą półpełnemu, w gradach jest to właśnie 200g. Stąd w zależnościach kontrolnych dla poligonów często występuje 200g.
Tak, ale zmienia się stała. W stopniach suma kątów trójkąta to 180°, więc dla n-kąta otrzymujesz (n−2)·180°. W pytaniu użyto 200g, co jednoznacznie wskazuje na miarę gradową, typową w wielu obliczeniach geodezyjnych.
Najczęściej myli się wzór geometryczny z zależnościami z azymutów/kierunków (pojawiają się wtedy symbole typu Ap i Ak). Drugim błędem jest zamiana (n−2) na (n+2) oraz nieuwzględnienie, że mowa o kątach wewnętrznych, a nie o obrotach nawiązania.
Stosuje się ją po pomiarze kątów w terenie, zanim przejdziesz do dalszych obliczeń. Porównujesz sumę kątów zmierzonych z wartością teoretyczną (n−2)·200g. Różnica (odchyłka) informuje, czy dane pomiarowe są spójne i czy nie ma grubego błędu.
Zwykle są to oznaczenia azymutu (lub kierunku) początkowego i końcowego w ciągu, używane w zależnościach wiążących obroty i nawiązania kierunkowe. Takie wzory nie są "czystą" sumą kątów wewnętrznych wielokąta, tylko elementem rachunku kierunków w ciągu.
Wzór na sumę kątów wewnętrznych zależy wyłącznie od n i stałej (200g w gradach). Jeśli w odpowiedzi pojawiają się dodatkowe wielkości (np. azymuty, kierunki, różnice nawiązania), to najpewniej jest to wzór na zależności kierunkowe, a nie suma kątów n-kąta.
Dla prostego wielokąta (ciągu bez samoprzecięć) liczba boków równa się liczbie wierzchołków, a więc i liczbie kątów wewnętrznych. W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się właśnie ten standardowy przypadek. Dlatego n odnosi się praktycznie do liczby mierzonych kątów.
Opanuj podstawowe warunki kontrolne: sumę kątów w zamkniętym ciągu, ideę błędu domknięcia i rozróżnianie miary stopniowej od gradowej. Ćwicz rozpoznawanie, czy pytanie dotyczy geometrii wielokąta, czy rachunku azymutów. Pomaga też szybkie sprawdzenie wzoru dla małych n (np. trójkąt, czworokąt).
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Pozostałe wzory dotyczą różnic azymutów lub mają błędny współczynnik."

Materiały:

  • Podręczniki do geodezji ogólnej (działy: poligonizacja, rachunek kątów, miary kątowe)
  • Zadania egzaminacyjne z rachunku poligonowego (warunki geometryczne i kontrola domknięć)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/OKE dotyczące pomiarów sytuacyjnych i osnów pomiarowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego