KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2020 (test 2)

PYTANIE NR 29.
W celu wyznaczenia współrzędnych prostokątnych X i Y punktów osnowy realizacyjnej założono ciąg poligonowy przedstawiony na szkicu. Ile wynosi suma poprawek kątowych [v] w tym ciągu, jeżeli suma praktyczna kątów [α]p = 999,9895g?
Ilustracja przedstawia szkic ciągu poligonowego, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika geodety w kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Suma poprawek kątowych jest równa przeciwności błędu domknięcia kątowego: [v] = −(Σαp − Σαt). Dla podanej Σαp = 999,9895g brak domknięcia wynosi −0,0105g, czyli −105cc (1g = 10000cc), więc [v] = +105cc.

Pełne wyjaśnienie:

W rachunku ciągu poligonowego najpierw porównuje się sumę praktyczną kątów (z pomiaru), Σαp, z sumą teoretyczną Σαt wynikającą z geometrii danego ciągu (typ domknięcia i liczba kątów wynika ze szkicu).

Różnica tych sum to błąd domknięcia kątowego:

fα = Σα_p − Σα_t

Jeżeli fα ≠ 0, to w procesie wyrównania trzeba wprowadzić poprawki do kątów tak, aby po poprawieniu suma kątów zgadzała się z teorią. Z tego powodu suma poprawek kątowych spełnia zależność:

[v] = −fα = −(Σα_p − Σα_t)

W zadaniu podano Σαp = 999,9895g oraz jako poprawną wartość [v] = +105cc. Ponieważ 1g = 100c = 10000cc, to:

105 cc = 105 / 10000 g = 0,0105 g

Dodatnia suma poprawek oznacza, że suma praktyczna była za mała względem teoretycznej (brakowało 0,0105 g). Zatem błąd domknięcia fα = −0,0105 g, a [v] = +0,0105 g = +105 cc.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Wartości ujemne (np. −100cc lub −15cc) oznaczałyby sytuację odwrotną: Σαp byłaby za duża i trzeba byłoby "odjąć" poprawkami, co jest niezgodne z relacją wynikającą z podanych danych.
  • Zbyt mała wartość (np. +10cc) nie kompensuje różnicy między 999,9895g a sumą teoretyczną – po zastosowaniu takich poprawek ciąg nadal nie spełniałby warunku sumy kątów.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprowadź wszystko do jednej jednostki (najwygodniej do g lub cc) i pilnuj znaku: poprawki mają zlikwidować błąd, więc ich suma jest przeciwna do fα.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To suma kątów obliczona bezpośrednio z pomiarów terenowych (odczytów i redukcji), jeszcze przed wyrównaniem. Porównuje się ją z sumą teoretyczną wynikającą z geometrii ciągu, aby znaleźć błąd domknięcia i dobrać poprawki.
To wartość, którą powinna mieć suma kątów dla danego typu ciągu (np. domkniętego) i liczby wierzchołków. Jest wyznaczana z zależności geometrycznych, a nie z pomiaru. Dzięki temu stanowi wzorzec kontroli jakości obserwacji.
Stosuje się prostą różnicę: fα = Σαp − Σαt. Jeśli fα = 0, ciąg spełnia warunek sumy kątów. Jeśli fα ≠ 0, trzeba rozdzielić poprawki na poszczególne kąty tak, aby po korekcie suma była równa Σαt.
Poprawki mają zlikwidować błąd domknięcia. Gdy suma praktyczna jest za mała (fα ujemne), to dodaje się poprawki (suma dodatnia). Gdy suma praktyczna jest za duża (fα dodatnie), to odejmuje się poprawki (suma ujemna). Stąd [v] = −fα.
W układzie centesymalnym: 1 g = 100 c, a 1 c = 100 cc, czyli 1 g = 10000 cc. Dlatego, aby zamienić g na cc, mnożysz przez 10000, a aby zamienić cc na g, dzielisz przez 10000. To najczęstszy krok w zadaniach o poprawkach.
To zależy od liczby kątów, klasy osnowy i wymagań dokładnościowych. Sama liczba 105 cc oznacza 0,0105 g, czyli bardzo małą różnicę w sumie. W praktyce ocenia się ją w odniesieniu do dopuszczalnych odchyłek i warunków pomiaru (sprzęt, długości boków, metoda).
Najczęściej myli się jednostki (g, c, cc), gubi się przecinek przy zamianie na cc, albo odwraca znak (uznaje [v] = fα zamiast [v] = −fα). Częsty jest też błąd polegający na przyjęciu złej Σαt dla innego typu ciągu niż na szkicu.
Suma poprawek [v] dotyczy warunku globalnego (domknięcia kątowego). Następnie rozdziela się ją na poprawki do poszczególnych kątów (np. równo lub z wagami), aby każdy kąt został skorygowany. Na egzaminie często pytają o samą sumę, bo wynika bezpośrednio z fα.
Po obliczeniu [v] wykonaj kontrolę: Σαp + [v] powinno dać Σαt. Jeśli po dodaniu poprawek suma nadal "odjeżdża", znak jest błędny albo przeliczenie jednostek jest niepoprawne. To szybki test, który oszczędza punktów straconych za minus.
Ćwicz schemat: (1) ustal Σαt z typu ciągu i liczby kątów, (2) policz fα = Σαp − Σαt, (3) wyznacz [v] = −fα, (4) pilnuj jednostek g/c/cc. Warto mieć w pamięci przeliczenie 1 g = 10000 cc.
info

Około 29% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. bardzo trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Suma poprawek kątowych jest równa przeciwności błędu domknięcia kątowego: [v] = −(Σαp − Σαt)."

Materiały:

  • Skrypty z geodezji inżynieryjnej: rachunek ciągów poligonowych (błąd domknięcia i poprawki)
  • Tablice/przypomnienie przeliczeń jednostek kątowych w gradach (g, c, cc)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych dotyczących osnów realizacyjnych i poligonizacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego