KWALIFIKACJA EKA2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 17.
Który z formularzy stanowi podstawę dla tworzenia sygnatury archiwalnej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sygnatura archiwalna jest nadawana w oparciu o ewidencję przejętej dokumentacji. W praktyce archiwum zakładowego punktem odniesienia są spisy zdawczo-odbiorcze oraz ich wykaz, które porządkują przekazania i pozwalają zachować ciągłość oznaczeń. Pozostałe dokumenty służą innym celom (udostępnianie, braki, lokalizacja).

Pełne wyjaśnienie:

Sygnatura archiwalna to oznaczenie identyfikujące jednostkę archiwalną (np. teczkę, tom, segregator) w systemie ewidencji i przechowywania. Żeby sygnatura była użyteczna, musi wynikać z uporządkowanej informacji o tym, co zostało przejęte do archiwum, kiedy i w jakim układzie jest ewidencjonowane.

Odpowiedź "Wykaz spisów zdawczo-odbiorczych." wskazuje narzędzie, które porządkuje spisy zdawczo-odbiorcze (czyli dokumenty rejestrujące przekazania dokumentacji do archiwum). Wykaz ułatwia zachowanie ciągłości ewidencji: pozwala ustalić, z jakiego spisu pochodzi dana jednostka i jak została zarejestrowana, co w typowym modelu pracy archiwum jest fundamentem dla stabilnego nadawania i odtwarzania sygnatur.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwą podstawą tworzenia sygnatury?

  • "Kartoteka udostępniania akt." dotyczy obiegu i rejestrowania wypożyczeń/udostępnień. Opisuje, komu i kiedy akta wydano, a nie stanowi podstawowego źródła dla pierwotnego nadania sygnatur.
  • "Protokół o braku lub zniszczeniu akt." jest dokumentem sporządzanym w sytuacjach wyjątkowych (braki, zniszczenie). Ma znaczenie dowodowe i porządkowe, ale nie służy do tworzenia sygnatur dla prawidłowo przejętych jednostek.
  • "Inwentarz topograficzny." opisuje rozmieszczenie w magazynie (np. regał, półka, miejsce). To pomoc lokalizacyjna: może wspierać odnajdywanie akt, lecz co do zasady nie jest pierwotną podstawą konstrukcji sygnatury (sygnatura identyfikuje jednostkę w ewidencji, a topografia wskazuje jej miejsce przechowywania).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "podstawy" sygnatury, szukaj narzędzia, które rejestruje przejęcie i wykaz jednostek (spisy/wykazy), a nie dokumentów wtórnych (udostępnianie, protokoły zdarzeń) ani pomocy stricte magazynowych (topografia).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sygnatura archiwalna to oznaczenie identyfikujące jednostkę archiwalną w ewidencji i w magazynie. Ułatwia wyszukiwanie, przywoływanie i kontrolę obiegu akt, bo pozwala jednoznacznie wskazać konkretną teczkę/tom wśród wielu podobnych.
Spis zdawczo-odbiorczy rejestruje przekazanie dokumentacji do archiwum: wskazuje, jakie jednostki przejęto, z jakiej komórki i w jakiej ilości. Jest punktem wyjścia do ewidencji przejętych akt i późniejszego odtwarzania historii przekazania.
Wykaz spisów porządkuje wszystkie spisy w czasie i numeracji, dzięki czemu łatwo ustalić, z którego przekazania pochodzi jednostka. To sprzyja zachowaniu ciągłości oznaczeń i spójności ewidencji, co jest kluczowe przy tworzeniu sygnatur.
Zwykle nie. Kartoteka udostępniania służy do kontroli wypożyczeń i udostępnień (kto, kiedy, co pobrał i oddał). Sygnatura jest nadawana w ramach ewidencji jednostek, a kartoteka korzysta z sygnatur, aby jednoznacznie wskazać wypożyczane akta.
Inwentarz topograficzny opisuje rozmieszczenie akt w magazynie (np. regały, półki, miejsca). Jest pomocą lokalizacyjną: pozwala szybko znaleźć jednostkę w przestrzeni przechowywania, ale nie musi stanowić podstawy do tworzenia samej sygnatury.
Protokół sporządza się, gdy stwierdzono brak, uszkodzenie lub zniszczenie dokumentacji i trzeba to formalnie udokumentować. Taki dokument ma charakter dowodowy i porządkowy, ale dotyczy sytuacji wyjątkowych, a nie standardowego nadawania sygnatur.
Wykaz najczęściej porządkuje i zestawia określony typ wpisów (np. spisy przekazań) w sposób rejestrowy. Inwentarz to opis zasobu/jednostek, często bardziej rozbudowany. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy pytanie dotyczy przejęcia i rejestru przekazań, czy opisu zasobu.
Najczęściej myli się pomoce o podobnych nazwach (wykaz/inwentarz/kartoteka) i wybiera narzędzie "magazynowe" zamiast ewidencyjnego. Pomaga pytanie kontrolne: czy dana pomoc służy nadaniu/utrzymaniu identyfikatora jednostki, czy tylko lokalizacji albo kontroli obiegu?
Nie zawsze. Numer teczki może być elementem sygnatury, ale sygnatura archiwalna bywa złożona i wynika z przyjętego systemu ewidencji oraz układu przechowywania. W praktyce trzeba rozróżniać oznaczenia kancelaryjne od archiwalnych.
Ćwicz rozpoznawanie, do czego służą poszczególne pomoce: spisy, wykazy, inwentarze, kartoteki i protokoły. Rób krótkie mapy myśli: "przejęcie" → spisy/wykazy, "udostępnianie" → rejestry/kartoteki, "magazyn" → topografia. To skraca czas na egzaminie.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Sygnatura archiwalna jest nadawana w oparciu o ewidencję przejętej dokumentacji."

Źródła:

  • ISAD(G): General International Standard Archival Description, Second Edition, International Council on Archives, 2000
  • ISAAR(CPF): International Standard Archival Authority Record for Corporate Bodies, Persons and Families, Second Edition, International Council on Archives, 2004

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki zakładowej (ewidencja i pomoce archiwalne)
  • Wewnętrzna instrukcja kancelaryjna i archiwalna danej jednostki (zasady sygnowania i ewidencji)
  • Materiały szkoleniowe z zakresu prowadzenia archiwum zakładowego (ćwiczenia: spisy, wykazy, inwentarze)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego