KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 38.
Który z przebiegów czasowych przedstawia stan wyjścia Q0.1 dla stanów wejść przedstawionych poniżej?
Ilustracja przedstawia diagram czasowy, który jest częścią pytania egzaminacyjnego z kwalifikacji zawodowej dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny jest przebieg "B", ponieważ jako jedyny jest zgodny czasowo ze zmianami stanów wejść pokazanymi na diagramie: zmienia stan dokładnie wtedy, gdy (zgodnie z regułą działania układu) warunek na wejściach staje się spełniony lub przestaje być spełniony. Pozostałe przebiegi mają co najmniej jedno zbocze w niewłaściwym momencie.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach kluczowe jest porównanie chwil przełączeń (zboczy narastających/opadających) na wejściach z proponowanymi przebiegami wyjścia Q0.1. Wyjście cyfrowe powinno odzwierciedlać regułę sterowania: gdy odpowiednia kombinacja stanów wejść jest spełniona, Q0.1 przyjmuje stan 1, a gdy przestaje być spełniona – wraca do 0 (lub odwrotnie, zależnie od logiki układu).

Poprawny jest przebieg "B", ponieważ zachowuje zgodność czasową z diagramem wejść: jego zbocza występują dokładnie w tych momentach, w których – po przeanalizowaniu stanów wejść w czasie – następuje zmiana warunku wpływającego na Q0.1. Dzięki temu przebieg nie "wyprzedza" zdarzeń na wejściach i nie "spóźnia się" względem nich (czyli nie wprowadza nieuzasadnionego przesunięcia czasowego).

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "A" – typowy błąd w takich zadaniach to wystąpienie co najmniej jednego zbocza, które nie wynika ze zmian stanów wejść (wyjście zmienia się, mimo że kombinacja wejść nie uzasadnia zmiany) albo brak zbocza, które powinno się pojawić.
  • "C" – często reprezentuje przebieg, który pasuje tylko do części przedziałów czasu; w innym miejscu pojawia się niezgodność: wyjście pozostaje w 1 (lub 0), gdy według wejść powinno już się przełączyć.
  • "D" – bywa wariantem z przesunięciem w czasie lub odwróceniem logiki; nawet jeśli kształt wydaje się podobny, to nie zgadzają się konkretne momenty przełączeń.

Wskazówka egzaminacyjna: nie oceniaj przebiegów "na oko". Przejdź po osi czasu krok po kroku i w każdym przedziale ustal stany wejść, a następnie zapisz oczekiwany stan Q0.1. Dopiero potem porównaj wynik z odpowiedziami i wybierz przebieg, który zgadza się w całym zakresie czasu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czytaj od lewej do prawej po osi czasu. Zaznacz momenty zboczy na wejściach, a następnie w każdym przedziale czasu ustal kombinację stanów 0/1. Dopiero potem wyznacz, kiedy warunek sterowania dla wyjścia staje się spełniony i kiedy przestaje być spełniony.
Q0.1 to oznaczenie wyjścia cyfrowego sterownika PLC (Q jak output). Zapis z kropką zwykle rozróżnia bajt/bit w obszarze wyjść. Na egzaminie traktuj Q0.1 jako konkretny kanał wyjściowy, którego stan ma być odczytany z przebiegu.
Zbocza (narastające i opadające) wyznaczają chwile zmiany stanu 0/1. To one decydują, kiedy układ może zmienić stan wyjścia. Dwa przebiegi mogą wyglądać podobnie, ale jeśli choć jedno zbocze jest w innym momencie, odpowiedź staje się błędna.
Najczęstsze pomyłki to: porównywanie "kształtu" bez czasu, pomijanie krótkich impulsów, nieuwzględnienie jednego ze zboczy oraz mylenie stanu aktywnego (1) z nieaktywnym (0). Pomaga metoda tabeli: czas → stany wejść → oczekiwany stan Q.
Tak, w praktyce mogą wystąpić opóźnienia wynikające z cyklu skanowania programu, filtracji sygnałów, timerów lub opóźnień elementów wykonawczych. W zadaniach egzaminacyjnych opóźnienie powinno wynikać z przedstawionej logiki/rysunku; nie należy go "dopowiadać", jeśli nie ma podstaw.
1) Zaznacz przedziały czasu między kolejnymi zboczami wejść.
2) W każdym przedziale spisz stany wejść.
3) Zastosuj regułę działania układu (np. warunek logiczny) i wyznacz stan Q.
4) Porównaj cały wynik z odpowiedziami.
Skup się na jednym konkretnym miejscu różnicy: zwykle jest to pojedyncze zbocze przesunięte w czasie lub brak krótkiego impulsu. Wypisz "punkty kontrolne" (momenty zboczy wejść) i sprawdź stan Q tuż po każdym punkcie. To szybko ujawnia niezgodność.
Bo oprócz logiki istotna jest czasowość: kolejność zdarzeń, długość impulsów i momenty przełączeń. Nawet prosta zależność AND/OR może dać różne przebiegi, jeśli wejścia zmieniają się w różnych chwilach. Diagram czasowy wymusza analizę w czasie.
Gdy trudno od razu dopasować odpowiedź, narysuj pomocniczo oczekiwany przebieg Q: najpierw osie czasu i punkty zboczy, potem stan w kolejnych przedziałach. To ogranicza błędy uwagi i pozwala porównać wynik z wariantami A–D bez zgadywania.
Nie warto. Wystarczy jedna niezgodność w dowolnym fragmencie czasu, by odpowiedź była błędna. Trzeba sprawdzić cały zakres: początek, środek i koniec przebiegu. Najszybciej robi się to, analizując stany wejść po każdym zboczu.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pozostałe przebiegi mają co najmniej jedno zbocze w niewłaściwym momencie.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw automatyki i logiki cyfrowej (diagramy czasowe)
  • Instrukcje/poradniki do ćwiczeń z PLC: analiza wejść/wyjść i przebiegów
  • Zadania treningowe z odczytu przebiegów czasowych (wejścia/wyjścia, zbocza, zależności)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego