Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA AUD8 + AUD9 - CZERWIEC 2021



PYTANIE NR 13.
Który z tonów (sygnałów sinusoidalnych) prezentowanych słuchaczowi z jednakowym poziomem ciśnienia akustycznego jest najgłośniejszy w subiektywnym odbiorze?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy jednakowym SPL ucho nie jest jednakowo czułe na wszystkie częstotliwości. Największą wrażliwość ma zwykle w rejonie kilku kHz, co pokazują krzywe jednakowej głośności. Dlatego sygnał w okolicach 4 kHz będzie subiektywnie odbierany jako najgłośniejszy w porównaniu z bardzo niskimi (40–100 Hz) i bardzo wysokimi (10 kHz) tonami.

Pełne wyjaśnienie:

To pytanie dotyczy różnicy między wielkością fizyczną (poziom ciśnienia akustycznego, SPL) a wrażeniem słuchowym (subiektywnie odczuwana głośność). Dwa tony o identycznym SPL nie muszą być odbierane jako jednakowo głośne, bo ludzki słuch ma częstotliwościowo zależną czułość.

Krzywe jednakowej głośności (equal-loudness contours) opisują, jaki poziom SPL jest potrzebny dla różnych częstotliwości, aby uzyskać to samo wrażenie głośności. Z tych krzywych wynika, że ucho jest szczególnie czułe w rejonie kilku kHz (typowo okolice 3–4 kHz). To pasmo jest silnie związane ze zrozumiałością mowy oraz z tym, co w miksie często odbieramy jako "ostrość" lub "natarczywość".

Dlatego odpowiedź "Ton o częstotliwości 4000 Hz" jest właściwa: przy równym SPL taki ton zwykle będzie odbierany jako głośniejszy niż tony z krańców pasma.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują?

  • "Ton o częstotliwości 100 Hz" i "Ton o częstotliwości 40 Hz": w zakresie niskich częstotliwości ucho jest mniej czułe, zwłaszcza przy umiarkowanych poziomach odsłuchu. Żeby bas był odbierany jako równie głośny jak środek pasma, zwykle potrzeba wyższego SPL.
  • "Ton o częstotliwości 10000 Hz": bardzo wysokie częstotliwości także bywają odbierane słabiej przy tym samym SPL (a dodatkowo na percepcję wpływa wiek i typowe ubytki słuchu w górze pasma). To sprawia, że 10 kHz rzadko "wygrywa" z rejonem kilku kHz przy równym poziomie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz "jednakowy poziom SPL" i pytanie o "najgłośniejszy subiektywnie", skojarz temat z krzywymi jednakowej głośności. Najczęściej poprawna będzie częstotliwość z okolic 3–4 kHz, a nie skrajnie niska lub skrajnie wysoka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to są krzywe jednakowej głośności?
To wykresy pokazujące, jaki poziom SPL jest potrzebny dla różnych częstotliwości, aby dźwięk był odbierany jako tak samo głośny. Ujawniają, że ucho nie ma płaskiej czułości: w okolicach kilku kHz słyszymy "najmocniej", a bas i bardzo wysokie tony wymagają większego SPL.
Dlaczego ton 4 kHz wydaje się głośniejszy przy tym samym SPL?
Bo słuch ma maksimum czułości w rejonie kilku kHz. Wynika to z właściwości ucha środkowego i wewnętrznego oraz z tego, że to pasmo jest ważne dla percepcji mowy. Dlatego przy równym SPL sygnał około 4 kHz zwykle dominuje w subiektywnym odbiorze.
Czy "najgłośniejszy" zawsze wypada przy 4 kHz?
Nie zawsze identycznie. Maksimum czułości jest zwykle w okolicach 3–4 kHz, ale dokładny przebieg zależy od poziomu odsłuchu (fonów), warunków akustycznych i indywidualnego słuchu. Na egzaminach przyjmuje się jednak typowy obszar największej wrażliwości: kilka kHz.
Jak poziom odsłuchu zmienia odczuwanie basu i góry pasma?
Przy cichym odsłuchu bas i najwyższe częstotliwości są relatywnie słabiej słyszalne niż środek pasma, więc miks może wydawać się "cienki". Przy głośniejszym odsłuchu krzywe jednakowej głośności się "spłaszczają" i proporcje subiektywne bardziej zbliżają się do proporcji SPL.
Co oznacza "jednakowy poziom ciśnienia akustycznego" w praktyce?
Oznacza, że miernik SPL (dla określonego ważenia i czasu uśredniania) pokazuje tę samą wartość dla wszystkich prezentowanych tonów. To jest porównanie fizyczne, nie psychologiczne. Pytanie bada, czy wiesz, że mimo równego SPL głośność może być różna w zależności od częstotliwości.
Dlaczego 40 Hz przy równym SPL nie jest odbierane jako najgłośniejsze?
Ucho ma niską czułość w subbasie. Żeby 40 Hz było odbierane tak głośno jak środek pasma, zwykle trzeba znacznie większego SPL. Dlatego przy równym poziomie fizycznym subbas często wydaje się "cichszy", mimo że może mocno obciążać system nagłośnieniowy.
Czy 10 kHz może wydawać się cichsze przez ubytki słuchu?
Tak. U wielu osób czułość w wysokich częstotliwościach spada (np. wraz z wiekiem lub po ekspozycji na hałas). To sprawia, że ton 10 kHz przy równym SPL bywa odbierany jako mniej głośny niż kilka kHz. Egzaminowo i tak rejon 3–4 kHz jest typowym maksimum wrażliwości.
Jak ta wiedza przydaje się przy korekcji wokalu na koncercie?
Pasmo 2–5 kHz mocno wpływa na zrozumiałość i "przebicie" wokalu, ale łatwo też o wrażenie ostrości. Znając maksimum czułości słuchu, korektor stosuje się ostrożnie: niewielkie podbicie może dać duży efekt, a nadmiar szybko staje się męczący dla publiczności.
Jakie ważenie SPL (A/C/Z) ma znaczenie w takich pytaniach?
W praktyce ważenie wpływa na wskazania miernika dla różnych częstotliwości, ale pytanie zwykle zakłada porównanie tonów o "jednakowym SPL" jako warunek fizyczny i przenosi ciężar na psychoakustykę. Na egzaminie kluczowe jest skojarzenie z krzywymi jednakowej głośności, nie dobór ważenia.
Jakie błędy są najczęstsze w zadaniach o głośności subiektywnej?
Najczęściej myli się SPL z głośnością ("skoro tyle samo dB, to brzmi tak samo głośno") albo wybiera skrajne częstotliwości, bo "wydają się specjalne". Pomaga zapamiętać, że ucho "najlepiej słyszy" w kilku kHz, więc ten zakres wygrywa przy porównaniu tonów o równym SPL.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 41% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Przy jednakowym SPL ucho nie jest jednakowo czułe na wszystkie częstotliwości."

Źródła:

  • ISO 226:2003, Acoustics — Normal equal-loudness-level contours
  • Moore, B. C. J., "An Introduction to the Psychology of Hearing", rozdziały o głośności i krzywych jednakowej głośności (różne wydania)
  • Fletcher, H.; Munson, W. A., "Loudness, its definition, measurement and calculation", Journal of the Acoustical Society of America, 1933

Materiały:

  • Podręczniki z psychoakustyki i akustyki muzycznej (rozdziały o głośności i krzywych jednakowej głośności)
  • Materiały dydaktyczne z akustyki dla realizatorów nagłośnień (SPL, percepcja, pasmo mowy)
  • Ćwiczenia odsłuchowe: porównywanie tonów o równym SPL przy różnych częstotliwościach
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego