W obwodach silnikowych bezpiecznik ma przede wszystkim zabezpieczać przed skutkami zwarć, a jednocześnie nie powinien zadziałać podczas krótkotrwałego rozruchu, gdy silnik pobiera prąd wielokrotnie większy od znamionowego.
Krok 1: obliczenie prądu rozruchowego
Podano krotność rozruchu Ir = 5×In oraz In = 12 A, więc:
Ir = 5 · 12 A = 60 A.
Krok 2: dobór prądu wkładki
W kryterium doboru wkładki do silnika używa się zależności:
Ib ≥ Ir/α, gdzie Ib to prąd znamionowy wkładki, a α jest współczynnikiem doboru (nie jest tym samym co Ir/In).
Dla α = 3 otrzymujemy:
Ib ≥ 60 A / 3 = 20 A.
Wniosek
Minimalna wartość spełniająca warunek to 20 A, dlatego poprawnym wyborem jest "aM 20A". Wkładki aM (motor) mają charakterystykę dostosowaną do obwodów silnikowych: wytrzymują krótki prąd rozruchowy, a przy zwarciu powinny zadziałać skutecznie.
- "aM 16A" nie spełnia obliczonego warunku Ib ≥ 20 A. Taka wkładka ma zbyt mały prąd znamionowy i może niepotrzebnie zadziałać przy rozruchu (prąd 60 A).
- "gR 20A" ma inne przeznaczenie: jest to wkładka szybka, typowo dobierana do ochrony elementów półprzewodnikowych. W obwodzie silnika może zadziałać zbyt szybko podczas rozruchu, mimo że silnik nie jest uszkodzony.
- "gF 35A" ma charakter ogólnego przeznaczenia i inny kompromis czasowo-prądowy; dodatkowo wartość 35 A nie wynika z obliczeń i nie jest minimalnym poprawnym doborem dla podanych parametrów.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw policz Ir z krotności, potem zastosuj podany współczynnik α w dzieleniu Ir/α. Nie mieszaj α z krotnością Ir/In – to dwa różne parametry opisujące różne elementy zadania.
