KWALIFIKACJA ELE5 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 12.
Który z wymienionych parametrów przewodów nie ma wpływu na wartość spadku napięcia powstającego w instalacji elektrycznej?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Spadek napięcia zależy od rezystancji żyły przewodzącej, a ta wynika z jej długości, przekroju i materiału (rezystywności). Rodzaj materiału izolacji nie zmienia rezystancji żyły, więc sam w sobie nie wpływa na wartość spadku napięcia w obwodzie.

Pełne wyjaśnienie:

Spadek napięcia w instalacji elektrycznej pojawia się dlatego, że przewody mają niezerową rezystancję. Gdy płynie prąd, na rezystancji przewodu odkłada się część napięcia zasilania (zależność jakościowo zgodna z prawem Ohma: im większa rezystancja i prąd, tym większy spadek napięcia).

Na rezystancję żyły przewodzącej wpływają przede wszystkim jej parametry geometryczne i materiałowe:

  • Długość – im dłuższy odcinek przewodu, tym większa rezystancja, a więc większy spadek napięcia.
  • Przekrój żyły – im większy przekrój, tym mniejsza rezystancja, a więc mniejszy spadek napięcia.
  • Rodzaj materiału żyły – różne metale mają różną rezystywność (np. miedź i aluminium), co przekłada się na inną rezystancję przy tej samej długości i przekroju.

Odpowiedź "Rodzaj materiału izolacji." jest poprawna, ponieważ izolacja pełni głównie funkcję bezpieczeństwa (oddzielenie żyły od otoczenia i innych żył) oraz wpływa na właściwości eksploatacyjne przewodu (np. odporność mechaniczna/temperaturowa). Nie jest jednak elementem, przez który ma płynąć prąd roboczy w typowej instalacji, więc nie determinuje rezystancji żyły, a tym samym nie wyznacza spadku napięcia.

Pozostałe odpowiedzi są niepoprawne, bo każda z nich opisuje czynnik bezpośrednio związany z rezystancją przewodnika: długość ją zwiększa, przekrój ją zmniejsza, a materiał żyły zmienia ją poprzez inną rezystywność. Częsty błąd polega na przenoszeniu wiedzy o tym, że izolacja ma znaczenie dla dopuszczalnej obciążalności prądowej i warunków pracy przewodu, na zagadnienie spadku napięcia, które wynika z własności żyły przewodzącej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Spadek napięcia to różnica napięć między początkiem a końcem przewodu, wynikająca z tego, że przewód ma rezystancję. Gdy płynie prąd, część napięcia "odkłada się" na przewodzie, przez co na odbiorniku może pojawić się niższe napięcie niż na źródle.
Najczęściej spadek napięcia rośnie, gdy zwiększa się długość przewodu, zmniejsza się przekrój żyły albo zastosuje się materiał żyły o większej rezystywności. Wszystkie te czynniki zwiększają rezystancję toru prądowego.
Mniejszy przekrój oznacza większą rezystancję przewodnika, więc przy tym samym prądzie odkłada się większe napięcie na przewodzie. Większy przekrój zmniejsza rezystancję, ogranicza straty i pomaga utrzymać wymagane napięcie na końcu obwodu.
Różne materiały mają różną rezystywność. Przy tej samej długości i przekroju żyła o większej rezystywności ma większą rezystancję, a więc powoduje większy spadek napięcia. Dlatego dobór materiału ma znaczenie dla strat i parametrów zasilania.
Zwykle nie. Spadek napięcia zależy od rezystancji żyły przewodzącej, a nie od materiału izolacji. Izolacja wpływa głównie na bezpieczeństwo, dopuszczalne warunki pracy i odporność środowiskową przewodu, ale nie wyznacza rezystancji toru roboczego.
Typowe objawy to słabsza praca urządzeń, przygasanie oświetlenia przy obciążeniu, problemy z rozruchem silników lub błędy elektroniki. W praktyce mierzy się napięcie przy źródle i przy odbiorniku pod obciążeniem, porównując wyniki.
Częsty błąd to wskazywanie izolacji jako czynnika spadku napięcia, bo izolacja "kojarzy się z kablem". Inny błąd to nieuwzględnianie, że liczy się długość całej pętli zasilania (tor tam i z powrotem), a nie tylko jednego odcinka.
Gdy zasilane są urządzenia sterujące i zabezpieczające (np. automatyka kotła, detektory gazu, elektrozawory), które mogą wymagać minimalnego napięcia pracy. Zbyt duży spadek może powodować nieprawidłowe działanie zabezpieczeń lub błędy komunikacji.
Obciążalność prądowa dotyczy nagrzewania i dopuszczalnej temperatury pracy przewodu, gdzie izolacja i warunki ułożenia mają znaczenie. Spadek napięcia dotyczy rezystancji toru prądowego, więc kluczowe są parametry żyły: długość, przekrój i materiał.
Warto opanować zależność jakościową: dłużej = gorzej, cieńszy przewód = gorzej, gorszy przewodnik = gorzej. Ćwicz rozróżnianie pojęć: żyła, izolacja, rezystancja, prąd. Pomaga też rozwiązywanie krótkich zadań z prawem Ohma i rezystancją przewodu.
info

Około 55% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Spadek napięcia zależy od rezystancji żyły przewodzącej, a ta wynika z jej długości, przekroju i materiału (rezystywności)."

Źródła:

  • All About Circuits (textbook online), "Voltage Drop" (DC circuits), https://www.allaboutcircuits.com/textbook/direct-current/chpt-2/voltage-drop/ - accessed 2026-02-27
  • Electrical4U, "Voltage Drop" (explanation of causes and factors), https://www.electrical4u.com/voltage-drop/ - accessed 2026-02-27
  • Khan Academy, "Ohm's law" (relation between voltage, current and resistance), https://www.khanacademy.org/science/physics/circuits-topic/circuits-resistance/a/what-is-ohms-law - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podstawy elektrotechniki: rezystancja i prawo Ohma (materiały szkolne/notesy z zajęć)
  • Poradniki projektowe instalacji elektrycznych (rozdziały o spadku napięcia i doborze przekrojów)
  • Ćwiczenia rachunkowe: obliczanie rezystancji przewodu i spadku napięcia dla różnych długości/przekrojów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego