KWALIFIKACJA HGT12 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 26.
Który zestaw należy stosować w żywieniu dziewcząt w wieku 14 lat, o małej aktywności fizycznej, jeśli ich dzienne zapotrzebowanie na energię wynosi 2 100 kcal?
Ilustracja przedstawia tabelę z czterema zestawami posiłków, oznaczonymi literami A, B, C i D.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawny jest ten zestaw, w którym suma energii wszystkich posiłków w ciągu dnia daje 2 100 kcal.
W praktyce należy dodać wartości energetyczne śniadania, II śniadania, obiadu, podwieczorku i kolacji oraz wybrać wariant zgodny z podanym zapotrzebowaniem.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na dopasowaniu zestawu posiłków do podanego dziennego zapotrzebowania energetycznego dziewcząt (2 100 kcal). Kluczowa jest prosta kontrola rachunkowa: energia dobowego jadłospisu musi sumować się do 2 100 kcal. W praktyce wykonuje się to przez zsumowanie wartości energetycznej każdego posiłku ujętego w zestawie (śniadanie, drugie śniadanie, obiad, podwieczorek, kolacja).

Wskazany jako poprawny "Zestaw C" ma rozkład: śniadanie 500 kcal, drugie śniadanie 250 kcal, obiad 600 kcal, podwieczorek 200 kcal, kolacja 550 kcal. Po zsumowaniu: 500 + 250 + 600 + 200 + 550 = 2 100 kcal, czyli dokładnie tyle, ile wynosi zapotrzebowanie w treści pytania. To spełnia podstawowy warunek doboru zestawu.

Dlaczego pozostałe zestawy są niepoprawne? W typowej konstrukcji takich zadań inne warianty różnią się sumą dobową (zwykle dają wartość wyższą lub niższą od wymaganej) albo mają rozkład energii, który nie odpowiada założeniom zadania. Bez spełnienia warunku 2 100 kcal nie można uznać zestawu za prawidłowy, nawet jeśli pojedyncze posiłki "wyglądają" rozsądnie.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw sprawdź sumę (to najszybsza weryfikacja), a dopiero potem oceniaj sensowność rozkładu energii na posiłki. Unikniesz w ten sposób wyboru intuicyjnego opartego na pojedynczej liczbie (np. wielkości obiadu) zamiast na bilansie całodobowym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zsumuj energię wszystkich posiłków w zestawie (śniadanie + II śniadanie + obiad + podwieczorek + kolacja). Poprawny wariant to ten, którego suma wynosi dokładnie 2100 kcal (lub mieści się w dopuszczalnym zaokrągleniu, jeśli jest podane w zadaniu).
Bo zapotrzebowanie 2100 kcal dotyczy całej doby, a nie jednego posiłku. Nawet "prawidłowy" obiad nie skompensuje błędów w pozostałych posiłkach. Najczęstszy błąd to ocena na oko zamiast kontroli bilansu całodziennego.
To informacja, że zapotrzebowanie energetyczne jest zwykle niższe niż u osób aktywnych. W zadaniu wartość 2100 kcal jest już podana, więc poziom aktywności pełni rolę kontekstu. W praktyce wpływa na dobór porcji i częstotliwość przekąsek.
W zadaniach egzaminacyjnych często pojawia się układ 5 posiłków: śniadanie, drugie śniadanie, obiad, podwieczorek i kolacja. Ułatwia to kontrolę rozkładu energii i planowanie przerw żywieniowych w ciągu dnia, zwłaszcza w żywieniu zbiorowym.
Zaokrąglenia są dopuszczalne tylko wtedy, gdy polecenie lub tabela wartości na to pozwala (np. "w przybliżeniu"). Jeśli zadanie wymaga konkretnej wartości (tu: 2100 kcal), standardowo wybiera się zestaw o sumie dokładnie równej tej liczbie.
Wpływa na sytość, koncentrację i stabilność spożycia w ciągu dnia. W żywieniu zbiorowym (stołówki, internaty) zbyt duża koncentracja kalorii w jednym posiłku może pogorszyć akceptację jadłospisu, a zbyt mała – prowadzić do podjadania.
Najczęstsze to: pominięcie jednego posiłku, błędne dodanie dwóch liczb, przestawienie wartości między posiłkami oraz zbyt szybki wybór "na oko". Pomaga zapisanie działania w jednej linii i ponowne sprawdzenie sumy.
W poprawnie skonstruowanym pytaniu powinna być tylko jedna dobra odpowiedź. Jeśli dwa zestawy dają 2100 kcal, sprawdź czy w treści nie ma dodatkowego kryterium (np. rozkład energii, liczba posiłków). Gdy kryteriów brak, zadanie jest niejednoznaczne.
Jeśli w treści pojawia się zapotrzebowanie w kcal i podane są wartości energetyczne posiłków, to jest to bilans energii. Gdy mowa o białku, tłuszczu, węglowodanach, błonniku lub witaminach – wtedy zadanie dotyczy wartości odżywczej, nie tylko kalorii.
Ćwicz szybkie sumowanie i kontrolę wyniku, ucz się typowego podziału dnia na 4–5 posiłków oraz analizuj przykładowe jadłospisy. Dobrą metodą jest rozwiązywanie arkuszy z poprzednich lat i sprawdzanie, jak organizuje się energię w żywieniu zbiorowym.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 56% zdających egzamin. średnie

Źródła:

  • Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej (NCEŻ), materiały edukacyjne nt. bilansu energii i planowania posiłków: https://ncez.pzh.gov.pl/ (dostęp 2026-03-01)
  • Instytut Żywności i Żywienia / Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – opracowania "Normy żywienia dla populacji Polski" (publikacje i omówienia na stronach instytucji): https://www.pzh.gov.pl/ (dostęp 2026-03-01)

Materiały:

  • Aktualne normy żywienia dla populacji Polski (opracowania instytutu/zespołów naukowych ds. żywienia)
  • Materiały edukacyjne Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej (planowanie posiłków i energia)
  • Podręczniki do dietetyki/żywienia człowieka dla technika żywienia i usług gastronomicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego