KWALIFIKACJA MOT6 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 33.
Którym momentem należy dokręcić połączenie oznaczone na rysunku numerem 11?
Ilustracja przedstawia schemat zawieszenia samochodowego, który jest częścią egzaminu kwalifikacyjnego dla technika pojazdów
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Moment dokręcania należy dobrać zgodnie z wartością przypisaną w dokumentacji/rysunku do wskazanego połączenia.
Połączenie oznaczone numerem 11 powinno być dokręcone momentem 12 Nm. Pozostałe wartości oznaczają zbyt duże dokręcenie w tym miejscu i mogą zwiększać ryzyko uszkodzenia gwintu lub elementu.

Pełne wyjaśnienie:

Moment dokręcania (Nm) to wielkość, która określa, z jaką "siłą skręcającą" należy dokręcić śrubę/nakrętkę. W praktyce serwisowej nie dobiera się go "na wyczucie", tylko według danych z dokumentacji producenta (rysunek montażowy, tabela momentów). Dzięki temu uzyskuje się właściwy docisk, zachowuje geometrię montażu i unika uszkodzeń.

W tym zadaniu właściwa jest odpowiedź "12 Nm", ponieważ jest to moment przypisany na rysunku do połączenia oznaczonego numerem 11. Taka wartość jest typowa dla mniejszych połączeń (np. śruby o niedużych średnicach, mocowania elementów osprzętu, czujników lub uchwytów), gdzie zbyt duży moment łatwo prowadzi do zerwania gwintu lub pęknięcia elementu mocowanego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "14 Nm" i "15 Nm" są pozornie bliskie, ale w połączeniach o małych momentach nawet różnica kilku Nm może oznaczać istotnie większe obciążenie gwintu. To częsty błąd: "prawie tyle samo" nie jest równoznaczne z "zgodnie ze specyfikacją".
  • "28 Nm" jest ponad dwukrotnie większe od 12 Nm, więc zwykle oznaczałoby zupełnie inną klasę połączenia. Zastosowanie takiej wartości w miejscu wymagającym 12 Nm zwiększa ryzyko uszkodzeń (gwint, odkształcenie elementu, pęknięcie ucha/obudowy), a czasem także problemów eksploatacyjnych (np. nieszczelności, złe ustawienie elementu, trudności przy późniejszym demontażu).

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli pytanie odwołuje się do numeru na rysunku, kluczowe jest jednoznaczne zidentyfikowanie połączenia i odczytanie przypisanej mu wartości. Dopiero potem wybiera się odpowiedź z listy. W praktyce warsztatowej używaj skalibrowanego klucza dynamometrycznego i dokręcaj płynnie, bez "dobijania" po kliknięciu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Moment dokręcania to miara "siły skręcającej" działającej na śrubę/nakrętkę podczas montażu. Jednostka Nm (niutonometr) łączy siłę i ramię działania, dzięki czemu pozwala powtarzalnie uzyskać właściwy docisk połączenia bez zgadywania "na wyczucie".
Najpierw zidentyfikuj dokładnie połączenie wskazane numerem (np. 11) i upewnij się, że dotyczy właściwego elementu. Następnie odszukaj przypisaną wartość momentu (często przy opisie, w legendzie lub w tabeli). Dopiero potem porównaj z odpowiedziami.
"Na oko" łatwo przekroczyć dopuszczalne obciążenie gwintu albo uzyskać zbyt mały docisk. Skutkiem mogą być: zerwany gwint, pęknięta obudowa, nieszczelność, luzowanie się połączenia lub problemy przy demontażu. Moment z dokumentacji zapewnia poprawny montaż i powtarzalność.
Zawyżony moment może spowodować zerwanie lub rozciągnięcie śruby, wyrwanie gwintu (zwłaszcza w aluminium), pęknięcie ucha mocowania, deformację elementu oraz utratę szczelności. Często prowadzi też do drogich napraw (np. naprawa gwintu, wymiana obudowy).
Zaniżony moment to ryzyko niedostatecznego docisku: połączenie może się poluzować od drgań, pojawią się luzy, skrzypienie, nieszczelności lub błędy pracy podzespołów. W układach mechatronicznych może to dawać objawy przerywane i trudne do zdiagnozowania.
Ustaw właściwy moment, dokręcaj płynnie i prostopadle do osi śruby, bez szarpania. Po sygnale zadziałania (kliknięciu) nie "dobijaj". Po pracy odciąż sprężynę (zgodnie z instrukcją narzędzia). Stosuj też nasadki w dobrym stanie, aby nie zafałszować dokręcania.
12 Nm to raczej niewielki moment, typowy dla małych połączeń i elementów, które łatwo uszkodzić nadmiernym dokręceniem (np. drobne śruby mocujące osprzęt). Przy takich wartościach różnica kilku Nm może mieć znaczenie, dlatego trzeba trzymać się danych producenta.
Kalibrację warto wykonywać okresowo oraz zawsze, gdy narzędzie było przeciążone, upadło lub daje podejrzane wyniki. Częstotliwość zależy od intensywności użycia w serwisie. Nieskalibrowany klucz może powodować systematyczne błędy dokręcania, mimo poprawnych ustawień na skali.
Najczęściej myli się numer połączenia na rysunku, pomija legendę/tabelę momentów albo wybiera "największą" wartość, bo brzmi bezpiecznie. Częsty jest też błąd "prawie tyle samo" (np. 14 zamiast 12), mimo że w dokumentacji obowiązuje wartość dokładna.
W zadaniach wymagających konkretnego momentu nie powinno się go zastępować "zwykłą" grzechotką czy kluczem płaskim, bo nie dają kontroli momentu. Dopuszczalne alternatywy to narzędzia mierzące moment (np. wkrętaki dynamometryczne) dobrane do zakresu i zastosowania.
info

Około 58% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Moment dokręcania należy dobrać zgodnie z wartością przypisaną w dokumentacji/rysunku do wskazanego połączenia.Połączenie oznaczone numerem 11 powinno być dokręcone momentem 12 Nm."

Źródła:

  • PN-EN ISO 6789-1:2017, Narzędzia montażowe — Wymagania i metody badań narzędzi do dokręcania momentem (klucze dynamometryczne) — Część 1
  • PN-EN ISO 6789-2:2017, Narzędzia montażowe — Wymagania i metody badań narzędzi do dokręcania momentem — Część 2 (wymagania dotyczące wzorcowania/kalibracji)

Materiały:

  • Instrukcje producentów narzędzi dotyczące użycia kluczy dynamometrycznych
  • Materiały szkoleniowe z technologii napraw połączeń gwintowych w motoryzacji
  • Dokumentacje serwisowe producentów pojazdów (sekcje: momenty dokręcania, rysunki montażowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego