KWALIFIKACJA ROL10 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 9.
W celu łatwiejszego odcięcia skiby od calizny pola montuje się w pługu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Krój to element pługa służący do nacinania i łatwiejszego odcięcia skiby od calizny (niezaoranego gruntu), co usprawnia odwracanie gleby. Przedpłużek pracuje inaczej (wstępnie podcina/odwraca), a pozostałe przystawki nie pełnią typowej funkcji kroju.

Pełne wyjaśnienie:

W pługu skiba (odcinany i odwracany pas gleby) musi zostać możliwie równo oddzielona od calizny, czyli niezaoranego gruntu. Do tego celu stosuje się krój – element tnący, który nacina glebę (zwykle pionowo z boku bruzdy, a w zależności od konstrukcji także wierzchnią warstwę), dzięki czemu lemiesz i odkładnica mogą łatwiej podjąć i odwrócić skibę. Efektem jest czystsze cięcie, stabilniejsza praca pługa i mniejsze ryzyko "szarpania" skiby w zwięzłej lub zadarnionej glebie.

Odpowiedź "krój" jest więc właściwa, bo bezpośrednio odnosi się do funkcji odcinania skiby od calizny.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Przedpłużek" to przystawka pracująca przed korpusem pługa, której zadaniem jest wstępne podcięcie i przerzucenie wierzchniej warstwy (np. z resztkami pożniwnymi) do bruzdy, aby została przykryta. Nie jest to podstawowy element przeznaczony do samego odcięcia skiby od calizny.
  • "Ścinacz listwowy" i "listwa dokładająca" mogą dotyczyć rozwiązań pomocniczych (np. związanych z prowadzeniem materiału, resztek lub kształtowaniem odkładania), ale nie stanowią typowego, standardowo rozumianego elementu tnącego skibę jak krój w pługu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się zwrot "odcięcie/nacięcie skiby" i "calizna", najczęściej chodzi o element tnący współpracujący z korpusem, czyli krój (nożowy lub tarczowy), a nie o elementy do przykrywania resztek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Krój to element tnący montowany w pługu, którego zadaniem jest nacinanie i ułatwienie odcięcia skiby od calizny (niezaoranego gruntu). Dzięki temu skiba jest równo podjęta przez lemiesz i łatwiej odwracana przez odkładnicę, co poprawia jakość orki.
Ponieważ wykonuje wstępne cięcie gleby w miejscu, gdzie skiba ma się oddzielić od reszty pola. Zmniejsza to opory i "rozrywanie" gleby, stabilizuje przepływ skiby po odkładnicy i ogranicza nierówne krawędzie bruzdy, szczególnie w glebach zwięzłych lub zadarnionych.
Calizna to niezaorany, nienaruszony pas gruntu przylegający do bruzdy, od którego oddziela się skibę podczas pracy pługa. W pytaniach egzaminacyjnych "odcięcie skiby od calizny" zwykle naprowadza na element tnący, czyli krój.
Krój służy głównie do nacinania i odcinania skiby od calizny. Przedpłużek pracuje przed korpusem pługa i ma za zadanie wstępnie podciąć/odwrócić wierzchnią warstwę (np. z resztkami), aby została przykryta. To różne funkcje, choć oba elementy są montowane z przodu korpusu.
Zależy od warunków pracy i konstrukcji pługa. Ogólnie krój tarczowy dobrze radzi sobie z resztkami i utrzymaniem równej krawędzi bruzdy, a nożowy bywa prostszy i skuteczny przy typowych warunkach. Szczegółowy dobór najlepiej oprzeć o instrukcję producenta pługa i rodzaj gleby.
Tak. Bez skutecznego nacinania skiba może odrywać się nierówno, rosną opory, a bruzda bywa mniej równa. W trudnych warunkach (zwięzła gleba, darń, dużo resztek) częściej dochodzi do szarpania skiby i gorszego przykrycia materiału organicznego.
Krój znajduje się przed korpusem pługa, w rejonie lemiesza i odkładnicy, i ma postać noża lub tarczy tnącej. Jego położenie odpowiada miejscu cięcia skiby od strony calizny. Przedpłużek zwykle przypomina mały dodatkowy korpus pracujący płycej.
Typowe objawy to nierówna krawędź bruzdy, zwiększone opory, "ciągnięcie" darni, słabsze odcinanie skiby i większa skłonność do zapychania. W praktyce należy skontrolować stan elementu tnącego oraz ustawienie względem korpusu zgodnie z instrukcją pługa.
Często wybierają przedpłużek, bo kojarzy się z pracą "przed" lemieszem. Klucz to słowa: odcięcie skiby i calizna – one odnoszą się do cięcia, czyli kroju. Przedpłużek dotyczy głównie wstępnego odwracania wierzchniej warstwy.
Najpierw wyłap czasowniki w treści: "odcina", "nacina", "przykrywa", "odwraca". Potem dopasuj funkcję do elementu: cięcie skiby od calizny → krój; przykrywanie resztek wierzchnich → przedpłużek. Taka analiza funkcji jest szybsza niż pamięciowe zgadywanie.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Krój to element pługa służący do nacinania i łatwiejszego odcięcia skiby od calizny (niezaoranego gruntu), co usprawnia odwracanie gleby."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Krój (pług)" – opis funkcji elementu tnącego w pługu, https://pl.wikipedia.org/wiki/Kr%C3%B3j_(p%C5%82ug) (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Pług" – podstawowe elementy i zasada działania, https://pl.wikipedia.org/wiki/P%C5%82ug (dostęp: 2026-03-04)
  • Wikipedia (PL): "Przedpłużek" – rola przystawki przed korpusem pługa, https://pl.wikipedia.org/wiki/Przedp%C5%82u%C5%BCek (dostęp: 2026-03-04)

Materiały:

  • Instrukcje obsługi i katalogi części pługów (sekcja: elementy robocze, osprzęt)
  • Podręczniki z mechanizacji rolnictwa (narzędzia do uprawy roli, budowa pługa)
  • Materiały szkoleniowe producentów pługów dotyczące doboru krojów i przedpłużków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego