Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA EKA3 - CZERWIEC 2024



PYTANIE NR 4.
Mapy stanowiące serię wydawniczą należy uporządkować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Seria wydawnicza to ciąg kolejnych wydań publikacji. Dlatego mapy należące do takiej serii porządkuje się według chronologii wydań, aby zachować następstwo edycji i ułatwić identyfikację zmian między wydaniami. Kryteria terytorialne lub data wpływu do archiwum nie oddają logiki serii.

Pełne wyjaśnienie:

W archiwistyce, gdy materiały (np. mapy) tworzą serię wydawniczą, kluczową cechą porządkującą jest to, że są to kolejne wydania tego samego typu publikacji. Naturalnym i najczęściej oczekiwanym układem jest więc układ chronologiczny według daty wydania (kolejności ukazywania się edycji). Taki porządek:

  • odzwierciedla rozwój i zmiany treści w kolejnych edycjach map,
  • ułatwia użytkownikowi odnalezienie właściwego wydania,
  • wspiera poprawną ewidencję (mniej pomyłek między edycjami).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Według jednostek obszarowych – to kryterium pasuje do porządkowania materiałów według geografii (np. różne regiony), ale nie jest podstawową zasadą dla serii wydawniczej, w której nadrzędny jest ciąg wydań.
  • Po dacie przyjęcia do archiwum – data wpływu jest kategorią ewidencyjną obiegu dokumentacji, a nie cechą merytoryczną serii wydawniczej. Ten układ może mieszać wydania i utrudniać korzystanie.
  • Według kryterium zasięgu terytorialnego – podobnie jak podział na obszary, może być przydatny w zbiorach tematycznych, ale nie zachowuje następstwa edycji w serii. Dwie mapy o tym samym zasięgu mogą pochodzić z różnych lat i być różnymi wydaniami.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "seria wydawnicza", szukaj odpowiedzi, która utrzymuje porządek wynikający z kolejnych wydań (zwykle chronologia), a nie porządek techniczny (wpływ) ani rzeczowo-terytorialny.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest seria wydawnicza w archiwum?
Seria wydawnicza to uporządkowany ciąg publikacji tego samego typu, ukazujących się jako kolejne wydania lub roczniki. W kontekście map oznacza to zwykle następstwo edycji (np. kolejne wydania tego samego arkusza), które warto porządkować tak, aby zachować chronologię rozwoju publikacji.
Jak porządkować mapy, gdy stanowią serię wydawniczą?
Najczęściej porządkuje się je chronologicznie, czyli według kolejności wydań. Taki układ odzwierciedla następstwo edycji, ułatwia znalezienie konkretnego wydania i porównanie zmian między wydaniami. Układ według wpływu do archiwum może zaburzyć logikę serii.
Dlaczego kolejność wydań jest ważna przy mapach?
Kolejne wydania map mogą różnić się treścią (np. granicami, nazwami, siecią dróg). Układ według wydań pozwala użytkownikowi szybko prześledzić zmiany w czasie. To także ułatwia archiwiście kontrolę kompletności serii i poprawne rozróżnienie edycji w ewidencji.
Czy można układać mapy według zasięgu terytorialnego?
Można, ale zwykle dotyczy to zbiorów tematycznych lub kolekcji, gdzie głównym kryterium jest obszar. Gdy mapy są serią wydawniczą, nadrzędna jest kolejność wydań. Układ terytorialny może rozdzielić edycje i utrudnić korzystanie z serii jako ciągu chronologicznego.
Kiedy data przyjęcia do archiwum ma znaczenie w ewidencji?
Data przyjęcia (wpływu) jest istotna dla rejestrów wpływów, kontroli obiegu i rozliczalności przyjmowania materiałów. Nie jest jednak najlepszym kryterium do porządkowania serii wydawniczej, bo nie odzwierciedla kolejności publikacji i może mieszać wydania przyjęte w różnych terminach.
Jakie są typowe błędy przy porządkowaniu materiałów kartograficznych?
Częsty błąd to automatyczne wybieranie układu terytorialnego tylko dlatego, że to "mapy". Innym błędem jest mylenie kryteriów ewidencyjnych (data wpływu, numer sprawy) z kryteriami merytorycznymi serii. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest rozpoznanie słów "seria wydawnicza".
Co oznacza porządkowanie chronologiczne w archiwistyce?
Porządkowanie chronologiczne polega na ułożeniu jednostek w kolejności czasu, według ustalonej daty (np. daty wydania, powstania, obowiązywania). W przypadku serii wydawniczej map chodzi o chronologię publikacji, czyli następstwo kolejnych wydań, które tworzą logiczny ciąg serii.
Jak odróżnić datę wydania od daty wpływu do archiwum?
Data wydania opisuje moment opublikowania mapy przez wydawcę i charakteryzuje sam obiekt. Data wpływu dotyczy procesu archiwalnego: kiedy mapa trafiła do archiwum. W serii wydawniczej porządek powinien odzwierciedlać publikację (wydania), a nie drogę przyjęcia materiału.
Jakie kryterium porządkowania jest najlepsze dla serii publikacji?
Najlepsze jest kryterium, które zachowuje wewnętrzną logikę serii: zwykle kolejność wydań lub roczników. Dzięki temu użytkownik łatwo odnajduje konkretne wydanie, a archiwista może sprawdzić kompletność i ciągłość serii. Kryteria poboczne (np. terytorium) stosuje się, gdy seria nie jest kluczowa.
Jak przygotować się do pytań EKA.3 o porządkowanie i ewidencję?
Ucz się rozpoznawania typu materiału (akta, fotografie, mapy) oraz relacji między jednostkami (seria, podseria, ciąg wydań). Ćwicz dobór kryterium porządkowania: merytoryczne (wydania, tematy) vs ewidencyjne (wpływ). Na egzaminie wypatruj słów-kluczy jak "seria wydawnicza".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Seria wydawnicza to ciąg kolejnych wydań publikacji."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu podstaw archiwistyki (porządkowanie i klasyfikacja materiałów)
  • Materiały dydaktyczne szkół policealnych dla zawodu technik archiwista dotyczące ewidencji i porządkowania
  • ISAD(G) – Międzynarodowy Standard Opisu Archiwalnego (dla kontekstu opisu i układu zespołu)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego