KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2021

PYTANIE NR 16.
Maszyna produkcyjna w ciągu 100 godzin wykonała 1 600 sztuk wyrobów. Norma czasu pracy na wykonanie 1 sztuki wynosi 0,1 godziny. W ilu procentach została wykonana norma?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Norma czasu na 1 sztukę to 0,1 h, więc na 1 600 sztuk czas normatywny wynosi 1 600 × 0,1 = 160 h. Maszyna pracowała 100 h, czyli wykonała 160 h "normy" w 100 h rzeczywistych. Procent wykonania normy: 160/100 × 100% = 160%.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć procent wykonania normy, najpierw trzeba policzyć czas normatywny (ile godzin "powinno" zająć wykonanie danej liczby sztuk według normy czasu).

Krok 1: czas normatywny
Norma czasu na 1 sztukę wynosi 0,1 godziny. Dla 1 600 sztuk czas normatywny to:
1 600 × 0,1 h = 160 h.

Krok 2: porównanie z czasem rzeczywistym
W rzeczywistości maszyna pracowała 100 godzin. Jeżeli w 100 godzin zrealizowano pracę odpowiadającą 160 godzinom normy, to oznacza, że norma została przekroczona.

Krok 3: przeliczenie na procent
Procent wykonania normy liczymy jako:
(czas normatywny / czas rzeczywisty) × 100%
czyli:
(160 / 100) × 100% = 160%.

Dlatego poprawna jest odpowiedź "W 160%".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "W 180%" – taki wynik wyszedłby, gdyby czas normatywny wynosił 180 h (np. przy innej normie czasu lub większej liczbie sztuk). Tu z danych wynika 160 h, więc 180% nie pasuje.
  • "W 140%" – to częsty błąd wynikający z pomylenia działań lub zaokrągleń "na oko". Dokładne przeliczenie daje 160%, nie 140%.
  • "W 60%" – taki wynik pojawia się, gdy ktoś odwróci ułamek i policzy (100/160)×100% = 62,5% (lub zaokrągli do 60%). To jednak oznaczałoby "jaki procent czasu normatywnego stanowi czas rzeczywisty", a nie "w ilu procentach wykonano normę". Wykonanie normy to porównanie normy do faktycznego czasu, więc ułamek musi być 160/100.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze pilnuj jednostek. Najpierw sprowadź wszystko do godzin (czas normatywny), a dopiero potem licz procent jako wskaźnik realizacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To informacja, że według przyjętego standardu wykonanie 1 sztuki powinno trwać 0,1 h (czyli 6 minut). Na tej podstawie liczysz czas normatywny dla dowolnej liczby sztuk przez mnożenie: liczba sztuk × 0,1 h.
Czas normatywny obliczasz jako: liczba sztuk × norma czasu. Dla 1 600 sztuk i normy 0,1 h/szt. wychodzi 1 600 × 0,1 = 160 godzin. To baza do liczenia procentu wykonania normy.
Najczęściej stosuje się wskaźnik: (czas normatywny / czas rzeczywisty) × 100%. Gdy w krótszym czasie wykonano pracę odpowiadającą większej liczbie godzin normy, wynik będzie powyżej 100% (norma przekroczona).
100% oznacza dokładne wykonanie normy (ani szybciej, ani wolniej). Jeśli wykonano więcej pracy niż przewiduje norma w danym czasie, wskaźnik przekracza 100%. To nie błąd rachunkowy, tylko informacja, że norma została przekroczona.
Tak, ale trzeba uważać na przekształcenia. Z normy 0,1 h/szt. wynika 10 szt./h. Wtedy porównujesz wydajność rzeczywistą (1 600 szt. / 100 h = 16 szt./h) do normatywnej (10 szt./h): 16/10 × 100% = 160%.
Najczęstsze pomyłki to: odwrócenie ułamka (100/160 zamiast 160/100), pominięcie normy czasu (dzielenie tylko sztuk przez godziny) oraz gubienie jednostek. Pomaga zapis: "najpierw policz czas normatywny w godzinach".
Wynik około 60% pojawiłby się, gdyby czas rzeczywisty był dłuższy od normatywnego, np. gdyby czas normatywny wynosił 100 h, a rzeczywisty ok. 160 h. Wtedy wykonanie normy to 100/160 × 100% ≈ 62,5%.
Wykonanie normy to wskaźnik pokazujący, jak rzeczywisty przebieg pracy ma się do ustalonego standardu (normy). Wynik 100% oznacza zgodność z normą, powyżej 100% – przekroczenie normy, a poniżej 100% – niewykonanie normy.
Stosuj proste kroki: (1) policz czas normatywny, (2) porównaj go z czasem rzeczywistym, (3) ułamek zamień na procent. Tu 1 600 × 0,1 = 160, a 160/100 to po prostu 1,6, czyli 160%.
Często pojawiają się obliczenia wskaźników: realizacja planu w %, odchylenia od normy, wydajność (szt./h), pracochłonność (h/szt.) oraz porównania "plan vs wykonanie". Kluczowe jest poprawne ułożenie proporcji i kontrola jednostek.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Norma czasu na 1 sztukę to 0,1 h, więc na 1 600 sztuk czas normatywny wynosi 1 600 × 0,1 = 160 h."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): Procent – https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): Wydajność pracy – https://pl.wikipedia.org/wiki/Wydajno%C5%9B%C4%87_pracy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): Norma pracy – https://pl.wikipedia.org/wiki/Norma_pracy (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podstawy rachunku procentowego (procenty, proporcje, wskaźniki)
  • Materiały dydaktyczne z organizacji pracy: normowanie czasu pracy i wydajność
  • Zbiór zadań z obliczeń ekonomicznych: wskaźniki realizacji planu/normy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego