KWALIFIKACJA MED13 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 12.
Mieszkaniec domu pomocy społecznej interesuje się różnorodnymi wykładami edukacyjnymi organizowanymi w placówce, chętnie uczestniczy w spotkaniach z ciekawymi gośćmi. Dopytuje także o możliwość organizacji wycieczek i wyjść kulturalnych. Swoją postawą i zachowaniem realizuje potrzeby
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Udział w wykładach edukacyjnych, spotkaniach z ciekawymi gośćmi oraz zainteresowanie wycieczkami i wyjściami kulturalnymi wskazują na dążenie do zdobywania wiedzy i poszerzania horyzontów oraz kontaktu z kulturą.
To typowe przejawy realizowania potrzeb poznawczych i estetycznych, a nie potrzeb bezpieczeństwa, afiliacji czy uznania.

Pełne wyjaśnienie:

Opis zachowania mieszkańca DPS koncentruje się na aktywnościach, które mają charakter edukacyjny i kulturalny: wykłady, spotkania z interesującymi osobami oraz wycieczki i wyjścia do miejsc związanych z kulturą. Takie formy aktywności najtrafniej wiążą się z potrzebą poznawania (uczenia się, ciekawości świata, rozumienia zjawisk) oraz potrzebą estetyki (kontakt z pięknem, sztuką, wydarzeniami kulturalnymi, przeżyciami estetycznymi).

Dlatego poprawna jest odpowiedź: "poznawcze i estetyczne." – ponieważ wskazane działania służą właśnie zdobywaniu nowych informacji, stymulacji intelektualnej i doświadczaniu kultury.

  • Odpowiedź "respektu i uznania." dotyczy potrzeby bycia cenionym, otrzymywania pochwał, prestiżu. W opisie nie ma nacisku na rywalizację, ocenę czy zabieganie o status – dominują motywy uczenia się i uczestnictwa w kulturze.
  • Odpowiedź "afiliacji i miłości." odnosi się do bliskości, przynależności i relacji. Spotkania z gośćmi mogą mieć aspekt społeczny, ale w pytaniu kluczowe jest zainteresowanie treścią (wykłady, edukacja) i wydarzeniami kulturalnymi, a nie budowanie więzi.
  • Odpowiedź "fizjologiczne i bezpieczeństwa." obejmuje potrzeby podstawowe (np. jedzenie, sen) oraz poczucie ochrony i stabilizacji. Nie ma tu informacji o braku opieki, zagrożeniu czy konieczności zaspokojenia potrzeb biologicznych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w opisie pojawiają się słowa i działania typu "wykłady", "edukacja", "ciekawość", "zwiedzanie", "muzeum/teatr/koncert", zwykle chodzi o potrzeby poznawcze i/lub estetyczne. Natomiast gdy akcent pada na relacje i przynależność – częściej będą to potrzeby afiliacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Potrzeby poznawcze to dążenie do zdobywania wiedzy, rozumienia i stymulacji intelektualnej. W terapii zajęciowej widać je w chęci udziału w wykładach, warsztatach edukacyjnych, rozmowach tematycznych, czytelnictwie czy ćwiczeniach pamięci i uwagi.
Potrzeby estetyczne dotyczą kontaktu z pięknem i kulturą (sztuka, muzyka, teatr, wystawy, architektura). Rozpoznasz je po zainteresowaniu wydarzeniami kulturalnymi, wyjściami do instytucji kultury, a także po satysfakcji z tworzenia prac plastycznych i dbania o otoczenie.
Wykłady i spotkania edukacyjne dostarczają nowych informacji, porządkują wiedzę i zaspokajają ciekawość. Osoba, która o nie zabiega, pokazuje motywację do uczenia się i rozumienia świata, co jest typowym przejawem potrzeb poznawczych.
Jeśli sednem jest relacja (bliskość, przynależność, bycie z grupą), częściej chodzi o afiliację. Jeśli sednem jest treść i rozwój (wiedza, dyskusje tematyczne, ciekawość), częściej chodzi o potrzeby poznawcze. W zadaniach szukaj, co jest główną motywacją.
Zależy od uzasadnienia w opisie. Gdy podkreśla się kulturę, sztukę i "ciekawość" wydarzeń, to zwykle potrzeby estetyczne (często razem z poznawczymi). Gdy podkreśla się bycie z ludźmi i integrację, wtedy rośnie znaczenie potrzeb afiliacji.
Przykłady to: prelekcje, quizy i trening pamięci, kółka zainteresowań, nauka obsługi prostych urządzeń, wspólne czytanie i omawianie tekstów, spotkania tematyczne z ekspertami. Ważne jest dopasowanie poziomu trudności do możliwości mieszkańca.
Najczęściej są to: zajęcia plastyczne, muzyczne, rękodzieło, aranżacja przestrzeni, udział w koncertach i wystawach, projekcje filmów z omówieniem. Kluczowe jest zapewnienie bodźców estetycznych bez przeciążenia oraz możliwość wyboru zgodnie z gustem.
Potrzeby bezpieczeństwa dotyczą stabilizacji, ochrony, redukcji lęku i zagrożeń. W opisie nie ma sygnałów niepokoju ani koncentracji na opiece czy zabezpieczeniu. Zamiast tego widać aktywne poszukiwanie bodźców edukacyjnych i kulturalnych.
Może planować cykle spotkań edukacyjnych, proponować zadania rozwijające (np. gry logiczne, dyskusje), zachęcać do samodzielnych zainteresowań oraz monitorować zmęczenie poznawcze. Ważne jest też wzmacnianie poczucia sprawstwa: wybór tematów i form aktywności.
Częsty błąd to skupienie się na jednym słowie (np. "spotkania") i automatyczne wybranie afiliacji, mimo że rdzeniem jest edukacja. Inny błąd to mylenie uznania z ciekawością świata. Pomaga metoda: wypisać zachowania i przypisać je do celu (wiedza, relacje, bezpieczeństwo).
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Abraham H. Maslow, "Motywacja i osobowość" (wydania polskie), rozdziały o potrzebach i motywacji
  • Philip G. Zimbardo, Richard J. Gerrig, "Psychologia i życie", rozdział o motywacji (potrzeby i cele)

Materiały:

  • Podręczniki z podstaw psychologii (motywacja i potrzeby)
  • Materiały dydaktyczne z terapii zajęciowej dotyczące diagnozy potrzeb i planowania zajęć
  • Skrypty z gerontologii/aktywności seniorów w instytucjach opiekuńczych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego