W tym zadaniu sprawdzana jest umiejętność identyfikacji morfologii grafitu w żeliwie na obrazie mikrostruktury. Żeliwo wermikularne (często opisywane też jako żeliwo z grafitem kompaktowym) ma grafit o kształcie krótkich, pogrubionych, nieregularnych wydzieleń przypominających "robaki". Jest to forma pośrednia między:
- grafitem płatkowym – długie, cienkie, ostro zakończone płatki/lamelki tworzące wyraźne, wydłużone linie,
- grafitem sferoidalnym – wyraźne, odizolowane, w przybliżeniu okrągłe kulki (sferoidy), często równomiernie rozłożone.
Dlatego poprawny wybór na ilustracji to ten rysunek, na którym dominują krótkie, "pofalowane" i pogrubione wydzielenia, bez typowych długich lamel oraz bez przewagi idealnie kulistych cząstek. Ta cecha jest najbardziej diagnostyczna i niezależna od rodzaju osnowy (ferrytycznej/perlitycznej), która może się różnić w zależności od składu i obróbki.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne? Każda z nich odpowiada innemu, charakterystycznemu typowi grafitu:
- Jeżeli na rysunku widać wyraźne kulki, to jest to typowe dla żeliwa sferoidalnego, a nie wermikularnego.
- Jeżeli widać długie, ostre płatki, to jest to typowe dla żeliwa szarego (płatkowego), a nie wermikularnego.
- Jeżeli grafitu jest mało lub ma on postać nietypową dla rozróżnienia (np. struktura nieczytelna), nie można potwierdzić formy wermikularnej.
Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu grafitu najpierw szukaj kształtu i ciągłości wydzieleń (płatki vs "robaki" vs kulki), a dopiero potem oceniaj tło osnowy. To ogranicza pomyłki wynikające z kontrastu zdjęcia lub powiększenia.
