KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2024

PYTANIE NR 9.
Na ilu powierzchniach próbnych w jednej partii kontrolnej należy prowadzić jesienne poszukiwania szkodników pierwotnych sosny?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W metodyce jesiennych poszukiwań szkodników pierwotnych sosny określa się liczebność próby w "partii kontrolnej", aby wyniki były porównywalne i wystarczająco reprezentatywne. W tym ujęciu przyjmuje się prowadzenie poszukiwań na 10 powierzchniach próbnych w jednej partii kontrolnej.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza znajomość metodyki monitoringu (lustracji) szkodników pierwotnych sosny wykonywanej jesienią. W praktyce leśnej takie poszukiwania prowadzi się na z góry ustalonej liczbie powierzchni próbnych w ramach tzw. partii kontrolnej. Dzięki temu:

  • zachowuje się porównywalność wyników między różnymi partiami i terminami,
  • ogranicza się ryzyko błędu wynikającego z obserwacji zbyt małej próby,
  • można planować pracochłonność i czas potrzebny na lustracje.

Odpowiedź "10" jest poprawna, ponieważ wskazuje liczbę powierzchni próbnych przewidzianą dla jednej partii kontrolnej w tej metodyce. To wartość, która równoważy reprezentatywność obserwacji z realnymi możliwościami wykonania prac terenowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "5" zwykle oznacza zbyt małą próbę: przy mniejszej liczbie powierzchni rośnie ryzyko, że ogniska występowania zostaną pominięte, a wynik będzie przypadkowy.
  • "15" może być mylone z innymi schematami kontroli lub innymi zadaniami monitoringowymi, ale w tym pytaniu dotyczy konkretnej metodyki dla partii kontrolnej.
  • "20" bywa wybierane intuicyjnie jako "bardziej dokładne", jednak w praktyce stanowiłoby większą pracochłonność niż przewiduje ta procedura i nie odpowiada podanej metodyce dla jednej partii.

Wskazówka egzaminacyjna: zwracaj uwagę na sformułowanie "w jednej partii kontrolnej" oraz na etap/porę roku. Różne metodyki (gatunek, typ zagrożenia, termin) mogą mieć inne liczebności prób, dlatego warto uczyć się ich w powiązaniu z kontekstem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Szkodniki pierwotne sosny to organizmy, które mogą zasiedlać i uszkadzać drzewa bez wcześniejszego osłabienia ich kondycji. W praktyce oznacza to, że monitoring takich szkodników jest ważny także w pozornie zdrowych drzewostanach, bo pozwala wcześnie wykryć ryzyko gradacji.
Powierzchnia próbna to wydzielony fragment drzewostanu, na którym wykonuje się obserwacje według ustalonej metody. Ma zapewnić powtarzalność i porównywalność wyników. W zależności od metodyki może być stała lub zakładana doraźnie, ale zawsze służy do ujednolicenia oceny.
"Partia kontrolna" to część obiektu (np. drzewostanu lub grupy drzewostanów) objęta kontrolą według jednolitych zasad. Ustalenie partii pozwala przypisać wyniki do konkretnego zakresu terenu i porównywać je w czasie, a także planować liczbę powierzchni próbnych potrzebnych do oceny.
Stała liczba prób ogranicza przypadkowość wyniku i umożliwia porównania między terenami oraz sezonami. Gdy prób jest za mało, łatwo przeoczyć lokalne ogniska. Gdy jest ich zbyt dużo, rośnie koszt i czas pracy. Metodyki dobierają liczebność tak, by była praktyczna i reprezentatywna.
Najczęstsze błędy to: mylenie liczby prób między różnymi zadaniami (np. inny gatunek drzewa), nieuwzględnienie doprecyzowania "w jednej partii kontrolnej" oraz wybór liczby "na oko" (np. 20, bo brzmi dokładniej). Pomaga nauka tabelaryczna i kojarzenie liczby z kontekstem metodyki.
Tak, ponieważ liczebność prób jest elementem procedury i może być aktualizowana w nowszych wydaniach instrukcji/metodyk. Dlatego w praktyce warto pracować na aktualnych dokumentach jednostki oraz sprawdzać, czy obowiązują nowe zasady monitoringu, zwłaszcza gdy pytanie dotyczy konkretnej liczby.
Wykonuje się je w okresie jesiennym, gdy warunki terenowe i biologia wielu gatunków pozwalają na ocenę śladów żerowania lub obecności stadiów rozwojowych. Dokładny termin w praktyce ustala się zgodnie z metodyką i lokalnymi warunkami, aby obserwacje były porównywalne.
Najlepiej uczyć się w dwóch krokach: (1) pojęcia i cel lustracji (po co, co oceniamy), (2) stałe parametry metodyk (np. liczby prób, jednostki kontroli). Pomaga robienie fiszek z liczbami wraz z kontekstem: pora roku, gatunek, rodzaj zagrożenia.
Zbyt mała liczba powierzchni zwiększa ryzyko przeoczenia lokalnych ognisk i zaniżenia oceny zagrożenia. W konsekwencji działania ochronne mogą być spóźnione albo niewłaściwie zaplanowane. Wyniki z małej próby są też słabiej porównywalne między latami i między różnymi rejonami.
Zbyt duża liczba prób podnosi nakład pracy, koszty i czas lustracji, a czasem opóźnia raportowanie. Może to obniżyć efektywność ochrony, bo decyzje zapadają później. Metodyka zwykle ustala kompromis: tyle prób, by wynik był wiarygodny, ale by zadanie było realne do wykonania w terenie.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "W metodyce jesiennych poszukiwań szkodników pierwotnych sosny określa się liczebność próby w "partii kontrolnej", aby wyniki były porównywalne i wystarczająco reprezentatywne."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z ochrony lasu dla technika leśnika (monitoring i prognozowanie)
  • Notatki/opracowania dotyczące szkodników pierwotnych sosny i terminów lustracji
  • Instrukcje i metodyki wewnętrzne stosowane w jednostkach organizacyjnych gospodarki leśnej (jeśli udostępnione na zajęciach)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego