KWALIFIKACJA LES2 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 9.
W celu zmniejszenia możliwości porażenia upraw sosnowych przez skrętaka sosny należy usuwać z ich sąsiedztwa
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zalecenie "usuwać topolę osikę" ma charakter profilaktyczny: ogranicza w sąsiedztwie upraw sosnowych rośliny, która może sprzyjać utrzymywaniu się i rozwojowi danego szkodnika.
W praktyce ogranicza się w ten sposób ryzyko nasilenia porażenia oraz liczbę miejsc, z których szkodnik może zasiedlać uprawę.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy profilaktyki ochrony upraw sosnowych. W leśnictwie jednym z działań ograniczających ryzyko szkód od agrofagów jest kształtowanie składu gatunkowego otoczenia upraw oraz usuwanie roślin, które mogą sprzyjać utrzymywaniu się populacji danego szkodnika w pobliżu.

Odpowiedź "topolę osikę" wskazuje na takie działanie: eliminację gatunku z sąsiedztwa upraw sosnowych, aby zmniejszyć prawdopodobieństwo porażenia przez wskazanego szkodnika. W ujęciu praktycznym oznacza to, że w trakcie czyszczeń, pielęgnacji i kontroli obrzeży upraw zwraca się uwagę nie tylko na samą sosnę, ale też na rośliny w pobliżu, które mogą stanowić zaplecze (np. miejsca rozwoju/utrzymania się) dla organizmów szkodliwych.

Pozostałe odpowiedzi są typowymi "dystraktorami":

  • "dąb czerwony" – może kojarzyć się z gatunkiem obcym i problematycznym, ale samo to nie przesądza o związku z konkretnym porażeniem upraw sosnowych przez wymienionego szkodnika.
  • "porzeczkę czarną" – to krzew owocowy; bez wskazania specyficznej relacji z danym szkodnikiem nie stanowi standardowego kierunku zabiegu w typowej profilaktyce upraw sosnowych.
  • "czeremchę amerykańską" – również bywa rozpatrywana jako gatunek niepożądany w lasach, jednak pytanie dotyczy konkretnego zalecenia względem określonego szkodnika, a nie ogólnej eliminacji gatunków inwazyjnych.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o "co usuwać z sąsiedztwa upraw" warto kojarzyć je z konkretną profilaktyką przeciwko danemu agrofagowi, a nie z ogólnymi zasadami eliminacji gatunków obcych lub niepożądanych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
"Porażenie" oznacza wystąpienie i rozwój czynnika szkodliwego (np. owada, patogenu) powodującego uszkodzenia roślin. W praktyce leśnej ocenia się je po objawach na sadzonkach lub młodych drzewach oraz po skali strat, co wpływa na dobór działań profilaktycznych.
Najczęściej łączy się monitoring (lustracje), właściwy dobór siedliska i materiału sadzeniowego oraz zabiegi pielęgnacyjne. Do profilaktyki zalicza się też kształtowanie składu gatunkowego sąsiedztwa upraw, aby ograniczać czynniki sprzyjające rozwojowi konkretnych szkodników.
Usuwanie wybranych gatunków ma zmniejszyć presję czynnika szkodliwego. Jeżeli dana roślina w pobliżu może ułatwiać utrzymanie się populacji szkodnika, to ograniczenie jej udziału redukuje ryzyko zasiedlania uprawy i pomaga przerwać "zaplecze" rozwojowe w najbliższym otoczeniu.
W młodym wieku pomaga obserwacja liści (często okrągławe, na długich ogonkach), kory i sposobu odrastania. Osika często tworzy odrośla korzeniowe, więc może pojawiać się kępami. Do pewnego oznaczenia warto użyć klucza do rozpoznawania drzew i krzewów.
Nie zawsze. Ryzyko zależy od wielu czynników: zagęszczenia, warunków siedliskowych, stanu zdrowotnego uprawy i obecności konkretnego agrofaga. Pytania egzaminacyjne często odnoszą się jednak do typowych zaleceń profilaktycznych dla wskazanego szkodnika, a nie do każdej sytuacji terenowej.
Najczęściej wykonuje się je w ramach planowych prac pielęgnacyjnych (czyszczenia wczesne/późne) oraz przy zabiegach poprawiających warunki wzrostu sadzonek. Termin dobiera się tak, by ograniczyć szkody w uprawie i umożliwić łatwą identyfikację gatunków, przy zachowaniu zasad bezpieczeństwa pracy.
Częste są pomyłki wynikające z podobnych nazw zwyczajowych szkodników oraz zbyt ogólnego kojarzenia "gatunków obcych" jako zawsze prawidłowych do usunięcia. Błąd to także nieuwzględnianie, że pytanie dotyczy konkretnego zalecenia profilaktycznego, a nie ogólnej gospodarki leśnej.
Skuteczne jest łączenie trzech elementów: (1) nauka rozpoznawania gatunków w terenie/na zdjęciach, (2) fiszki "szkodnik – uprawa – zalecenie", (3) krótkie notatki o tym, dlaczego dane działanie działa profilaktycznie. To zmniejsza ryzyko zapamiętywania mechanicznego.
Tak, bywa to spotykane w materiałach dydaktycznych i pytaniach, bo nazwy łacińskie ograniczają niejednoznaczność nazw zwyczajowych. Warto kojarzyć przynajmniej najczęstsze szkodniki upraw i młodników z nazwą polską i łacińską oraz typowym działaniem profilaktycznym.
Najlepiej porównać kilka źródeł: aktualne skrypty szkolne, materiały nadleśnictw oraz nowsze opracowania z ochrony lasu. Zwracaj uwagę na rok wydania i ewentualne zmiany w terminologii. Jeśli nazwa zwyczajowa jest niejasna, szukaj potwierdzenia po nazwie łacińskiej.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Skrypty i podręczniki z przedmiotu "Ochrona lasu" dla technika leśnika (część o szkodnikach upraw i młodników)
  • Materiały dydaktyczne szkół leśnych dotyczące profilaktyki w uprawach sosnowych
  • Atlasy/klucze do rozpoznawania drzew i krzewów (gatunki rodzime i obce)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego