KWALIFIKACJA MEC8 - CZERWIEC 2024

PYTANIE NR 9.
Na ilustracji przedstawiono narzędzie stosowane w procesie
Ilustracja przedstawia narzędzie stosowane w procesie gwintowania, znane jako narzynka.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gwintowanie to operacja wykonywania gwintu w otworze, realizowana typowo gwintownikiem (narzędziem z rowkami wiórowymi i zarysem gwintu). Wiercenie służy do wykonania otworu, rozwiercanie do jego dokładnego wykończenia na wymiar, a pogłębianie do wykonania pogłębienia pod łeb śruby lub fazy.

Pełne wyjaśnienie:

Operacje obróbki otworów różnią się celem, dokładnością oraz narzędziem. Odpowiedź "gwintowania" jest właściwa, gdy na ilustracji pokazano narzędzie przeznaczone do wykonywania gwintu (najczęściej gwintownik). Gwintownik ma część roboczą o zarysie gwintu oraz rowki wiórowe, które umożliwiają skrawanie i odprowadzanie wiórów podczas nacinania gwintu w otworze.

Pozostałe odpowiedzi odnoszą się do innych, odmiennych operacji:

  • "wiercenia" dotyczy wykonywania otworu od podstaw. Narzędziem jest wiertło (zwykle kręte), które usuwa materiał, tworząc otwór o określonej średnicy, ale nie wykonuje gwintu.
  • "rozwiercania" to obróbka wykańczająca istniejącego już otworu w celu uzyskania większej dokładności wymiarowej i lepszej jakości powierzchni. Stosuje się rozwiertaki, które nie tworzą gwintu, tylko korygują wymiar i gładkość otworu.
  • "pogłębiania" polega na wykonaniu pogłębienia (np. cylindrycznego lub stożkowego) pod łeb śruby, podkładkę lub na sfazowanie krawędzi otworu. Wykorzystuje się pogłębiacze, których geometria jest inna niż narzędzi do gwintowania.

W praktyce warsztatowej często spotyka się ciąg operacji: najpierw wiercenie otworu pod gwint, następnie ewentualne fazowanie/pogłębianie krawędzi i dopiero na końcu gwintowanie. Na egzaminie warto kojarzyć narzędzie z celem obróbki: gwintownik → gwint, rozwiertak → dokładny otwór, pogłębiacz → gniazdo/faza, wiertło → otwór.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gwintowanie to wykonywanie gwintu (najczęściej wewnętrznego) w uprzednio wykonanym otworze. Stosuje się je, aby można było wkręcić śrubę lub wkręt w element maszyny. W praktyce warsztatowej gwintuje się np. otwory montażowe w korpusach i uchwytach.
Gwintownik ma część roboczą o zarysie gwintu oraz rowki wiórowe biegnące wzdłuż narzędzia. Często widać też fazę wejściową (stożkowe "najście"), która ułatwia rozpoczęcie nacinania. To odróżnia go od wiertła czy rozwiertaka.
Wiercenie służy do wykonania otworu o określonej średnicy, a gwintowanie do nacięcia w tym otworze gwintu. Po wierceniu otwór jest gładki (bez zarysu gwintu). Dopiero gwintownik kształtuje "spiralę" gwintu, w którą wkręca się śrubę.
Rozwiercanie stosuje się wtedy, gdy potrzebujesz większej dokładności średnicy i lepszej jakości powierzchni niż po wierceniu. Najpierw wykonuje się otwór wiertłem (z naddatkiem), a potem rozwiertakiem wykańcza do wymiaru. To ważne np. pod pasowania.
Pogłębianie to wykonywanie pogłębienia (cylindrycznego lub stożkowego) przy wlocie otworu. Celem jest np. schowanie łba śruby, wykonanie gniazda pod podkładkę lub sfazowanie krawędzi. Narzędzia do pogłębiania mają inną geometrię niż gwintowniki.
Typowo: wiercenie otworu pod gwint (odpowiednia średnica), następnie lekkie fazowanie/pogłębianie krawędzi (ułatwia wejście narzędzia), a na końcu gwintowanie gwintownikiem. Kolejność jest ważna, bo gwintownik nie zastępuje wiertła.
Obie operacje dotyczą "poprawy" otworu, więc łatwo je skojarzyć jako podobne. Różnica jest taka, że rozwiercanie poprawia średnicę i dokładność na całej długości otworu, a pogłębianie tworzy lokalne gniazdo lub fazę przy wlocie. Warto patrzeć na cel operacji.
Przy gwincie wewnętrznym wykonywanym gwintownikiem — tak, najpierw musi być otwór o właściwej średnicy pod gwint. Gwintownik usuwa materiał i formuje zarys gwintu, ale nie wykonuje "od zera" otworu. Bez otworu narzędzie nie będzie miało gdzie wejść.
Najczęściej: wybór "wiercenia" jako domyślnej odpowiedzi, ignorowanie cech narzędzia (rowki, stożek, zarys gwintu) oraz kierowanie się samą długością lub uchwytem. Pomaga zasada: wiertło robi otwór, rozwiertak go wykańcza, pogłębiacz robi gniazdo, gwintownik robi gwint.
Najlepiej uczyć się zestawami obrazków narzędzi i dopasowywać je do operacji: wiercenie, rozwiercanie, pogłębianie, gwintowanie. Rób fiszki z nazwą i cechami rozpoznawczymi. Dodatkowo przećwicz typowe zastosowania w montażu i naprawach maszyn.
info

Około 77% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Gwintowanie to operacja wykonywania gwintu w otworze, realizowana typowo gwintownikiem (narzędziem z rowkami wiórowymi i zarysem gwintu)."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Gwintownik" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Gwintownik (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Gwintowanie" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Gwintowanie (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia (PL): "Rozwiercanie" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Rozwiercanie (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z obróbki skrawaniem (dział: obróbka otworów i gwintowanie)
  • Katalogi narzędzi skrawających (gwintowniki, pogłębiacze, rozwiertaki, wiertła) z opisem zastosowań
  • Materiały dydaktyczne z technologii mechanicznej dotyczące doboru narzędzi i operacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego