KWALIFIKACJA OGR5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 5.
Na ilustracji przedstawiono owoce uszkodzone przez
Ilustracja przedstawia owoce śliwki uszkodzone przez owocówkę śliwkóweczkę, co jest tematem pytania egzaminacyjnego z
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Owocówka śliwkóweczka powoduje charakterystyczne uszkodzenia owoców śliwy związane z żerowaniem larw w miąższu, co obniża jakość i sprzyja przedwczesnemu opadaniu. Pozostałe wskazane szkodniki typowo dotyczą innych roślin lub innych organów (pąki, liście, pędy), więc nie pasują do obrazu uszkodzeń owoców.

Pełne wyjaśnienie:

W rozpoznawaniu szkodników sadowniczych kluczowe jest powiązanie obiektu uszkodzenia (owoc, liść, pęd, pąk) oraz typu objawów (nakłucia, chodniki, wyjadanie miąższu, spadź, deformacje). W tym zadaniu punktem wyjścia są owoce uszkodzone, więc najbardziej pasuje szkodnik, którego larwy rozwijają się w owocu i wywołują typowe straty jakościowe.

Odpowiedź "owocówkę śliwkóweczkę" uznaje się za właściwą, ponieważ jest to szkodnik kojarzony z uszkadzaniem owoców śliwy: następstwa żerowania larw widoczne są bezpośrednio na owocu (pogorszenie wyglądu i jakości, często także wcześniejsze opadanie). Taki sposób uszkadzania jest zgodny z tym, co zwykle diagnozuje się na podstawie fotografii owoców w zadaniach egzaminacyjnych.

  • "miodówkę gruszową" eliminuje się, bo dotyczy przede wszystkim gruszy i typowo kojarzy się z objawami na częściach nadziemnych (np. obecność spadzi, osłabienie roślin), a nie z klasycznym "robaczywieniem" owoców.
  • "kwieciaka jabłkowca" jest mylący, bo nazwa wskazuje na związek z jabłonią, a jego charakterystyczne szkody dotyczą głównie pąków i kwiatów (skutkiem jest mniejszy plon), a nie typowych uszkodzeń dojrzałych owoców.
  • "bawełnicę korówkę" rozpoznaje się zwykle po białych, "watowatych" koloniach na pędach i korze; to inny typ problemu niż uszkodzenia samego owocu.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, która część rośliny jest uszkodzona, a dopiero potem dopasuj szkodnika typowego dla tej rośliny i organu. To ogranicza zgadywanie, szczególnie gdy odpowiedzi zawierają gatunki podobne z nazwy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Owocówka śliwkóweczka to szkodnik, którego larwy żerują w owocach śliwy, powodując pogorszenie jakości i straty plonu. W praktyce szkody rozpoznaje się po objawach na owocach (uszkodzenia miąższu, zanieczyszczenia, częstsze opadanie), co jest podstawą do decyzji o monitoringu i ochronie.
Najpierw ustal, jaki organ jest uszkodzony (owoc vs pąk vs pęd). Owocówka kojarzy się z objawami bezpośrednio na owocu. Szkodniki pąków/kwiatów dają spadek zawiązywania, a szkodniki pędów/kory zwykle tworzą kolonie lub narośla na zdrewniałych częściach rośliny.
Miodówka gruszowa jest silnie związana z gruszą i typowo daje objawy na częściach nadziemnych tej rośliny (np. spadź, osłabienie przyrostów), a nie klasyczne uszkodzenia miąższu owoców śliwy. Na egzaminie warto sprawdzać zgodność rośliny żywicielskiej z nazwą i typem szkody.
Błąd pojawia się, gdy uczeń wybiera odpowiedź "po nazwie", a nie po objawach (np. widzi słowo "jabłkowiec" i zakłada, że chodzi o owoce). Pomaga procedura: (1) organ, (2) typ objawu, (3) roślina żywicielska, (4) dopiero wtedy dopasowanie szkodnika.
Typowe objawy to pogorszenie wyglądu owocu, uszkodzenia miąższu w środku, ślady w miejscu wnikania oraz częstsze porażenia wtórne (gnicie) i opadanie. W zadaniach testowych takie symptomy kierują w stronę szkodników "owocowych", a nie tych atakujących pąki czy korę.
Oznacza to, że kluczowa informacja diagnostyczna jest na zdjęciu/rysunku (np. rodzaj uszkodzenia, miejsce żerowania). Bez ilustracji nie da się rzetelnie porównać odpowiedzi. Na egzaminie warto analizować ilustrację metodycznie: co uszkodzone, jak wygląda szkoda i czy są ślady sprawcy.
Pomyłka wynika z przenoszenia skutku (mniej owoców) na przyczynę (uszkodzenie owoców). Kwieciaki atakują głównie pąki/kwiaty, więc ograniczają zawiązywanie, ale nie dają typowych uszkodzeń miąższu dojrzałych owoców. Warto odróżniać "stratę plonu" od "uszkodzenia owocu".
Nie, bawełnica korówka jest kojarzona przede wszystkim z zasiedlaniem pędów i kory, gdzie tworzy charakterystyczne, białe skupienia. Objawy na owocach nie są typowym pierwszym skojarzeniem diagnostycznym. Dlatego przy pytaniu o "owoce uszkodzone" częściej wybiera się szkodniki żerujące w owocu.
Najczęściej: lustracja sadu (skala i rozmieszczenie szkód), ocena typu uszkodzeń, poszukiwanie stadiów szkodnika, a następnie decyzja o monitoringu i ewentualnych zabiegach. W praktyce ważne jest też odróżnienie szkód mechanicznych i chorób od uszkodzeń powodowanych przez owady.
Najlepiej uczyć się z atlasów zdjęć objawów i robić ćwiczenia "objaw → sprawca". Pomaga tworzenie fiszek: roślina żywicielska, organ atakowany, typ szkody i okres występowania. Na teście zawsze analizuj ilustrację, a nie tylko nazwy odpowiedzi, bo wiele z nich jest celowo podobnych.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Owocówka śliwkóweczka powoduje charakterystyczne uszkodzenia owoców śliwy związane z żerowaniem larw w miąższu, co obniża jakość i sprzyja przedwczesnemu opadaniu."

Materiały:

  • Atlasy i klucze do rozpoznawania szkodników sadowniczych (fotografie objawów na owocach)
  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin dla sadów
  • Notatki z zakresu biologii i cyklu rozwojowego owocówek, miodówek, kwieciaków i bawełnic

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego