KWALIFIKACJA OGR5 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 1.
Przed założeniem plantacji porzeczek, w celu ograniczenia występowania gryzoni poleca się wysiać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Gorczyca jest rośliną fitosanitarną wysiewaną jako przedplon/międzyplon. Zawiera glukozynolany, które po rozkładzie i przyoraniu biomasy mogą działać biofumigacyjnie oraz zmieniać warunki w glebie, co bywa wykorzystywane do ograniczania presji organizmów szkodliwych, w tym gryzoni, przed założeniem plantacji.

Pełne wyjaśnienie:

W przygotowaniu stanowiska pod wieloletnią plantację porzeczek istotne jest ograniczanie czynników, które mogą pogarszać przyjęcie roślin i powodować straty w pierwszych latach prowadzenia plantacji. Jednym z zabiegów agrotechnicznych jest zastosowanie roślin fitosanitarnych jako przedplonu lub międzyplonu, a następnie przyoranie masy zielonej.

Odpowiedź "gorczycę" jest właściwa, ponieważ gorczyca (np. biała) jest szeroko opisywana jako roślina fitosanitarna. Zawiera glukozynolany, które po uszkodzeniu tkanek i rozkładzie w glebie mogą uwalniać związki o działaniu określanym jako biofumigacja. Najczęściej wskazuje się jej znaczenie w ograniczaniu niektórych patogenów glebowych i nicieni, a w praktyce ogrodniczej bywa też wykorzystywana jako element działań zmniejszających presję różnych szkodników. W kontekście gryzoni podkreśla się, że intensywny zapach i zmiana warunków w glebie po przyoraniu biomasy mogą zmniejszać atrakcyjność siedliska dla nornic i myszy polnych.

Dlaczego pozostałe propozycje są mniej trafne w tym konkretnym celu (ograniczanie gryzoni przed założeniem plantacji)?

  • "groch" oraz "łubin" to rośliny motylkowate często stosowane jako nawóz zielony i do wzbogacania stanowiska w azot oraz poprawy struktury gleby. Ich typowa rola jest więc głównie nawozowa, a nie fitosanitarno-odstraszająca wobec gryzoni.
  • "żyto" jest popularnym zbożem w poplonach, ale w zależności od warunków może stanowić bazę pokarmową i osłonę, co nie musi sprzyjać ograniczaniu gryzoni; dlatego w pytaniu ukierunkowanym na redukcję gryzoni nie jest najlepszym wyborem.

Na egzaminie warto zapamiętać rozróżnienie: rośliny motylkowate częściej wybiera się "pod żyzność" (azot, masa organiczna), natomiast rośliny kapustowate (m.in. gorczyca) często kojarzy się z celem fitosanitarnym i efektem biofumigacyjnym po przyoraniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Roślina fitosanitarna to gatunek wysiewany, aby poprawić zdrowotność stanowiska: ograniczać wybrane patogeny i szkodniki glebowe oraz wspierać zmianowanie. Często jest to poplon lub przedplon, który się przyoruje, aby wykorzystać działanie biologiczne i poprawę właściwości gleby.
Gorczyca jest rośliną fitosanitarną z grupy kapustowatych. Zawiera glukozynolany, a po przyoraniu biomasy może wystąpić efekt biofumigacji i zmiana warunków w glebie. W praktyce pomaga to zmniejszać presję niektórych organizmów szkodliwych i poprawiać przygotowanie stanowiska pod krzewy owocowe.
Biofumigacja polega na uwalnianiu związków powstających z rozkładu składników roślin (m.in. pochodnych glukozynolanów) po rozdrobnieniu i wymieszaniu z glebą. Działanie to może ograniczać część patogenów glebowych i niektóre szkodniki, a także wpływać na warunki siedliskowe w glebie.
Nie jest to typowy "środek" na gryzonie w sensie bezpośredniego zwalczania. W praktyce ogrodniczej wskazuje się raczej efekt pośredni: intensywny zapach, związki uwalniane podczas rozkładu oraz zmiana warunków w glebie mogą zmniejszać atrakcyjność stanowiska dla nornic i myszy polnych.
Gorczyca jest kojarzona głównie z celem fitosanitarnym (biofumigacja, ograniczanie części patogenów/szkodników glebowych). Łubin to roślina motylkowata wybierana częściej dla efektu nawozowego: wzbogaca stanowisko w azot i dostarcza dużo masy organicznej. Różnią się więc dominującym celem zastosowania przed założeniem plantacji.
Groch i inne motylkowate są bardzo wartościowe jako nawóz zielony, ale ich typowy efekt dotyczy żyzności i struktury gleby, a nie odstraszania gryzoni. Jeśli pytanie egzaminacyjne akcentuje ograniczanie gryzoni, zwykle oczekuje się wskazania roślin o wyraźniej opisywanym działaniu fitosanitarnym.
W niektórych warunkach rośliny zbożowe mogą stanowić dla gryzoni dodatkową bazę pokarmową i osłonę. Dlatego przy celu "ograniczenie występowania gryzoni" żyto bywa oceniane mniej korzystnie niż rośliny fitosanitarne, które zmieniają warunki siedliska po przyoraniu.
Gorczycę wysiewa się jako poplon lub przedplon w terminie umożliwiającym wytworzenie odpowiedniej biomasy, a następnie przyoruje przed sadzeniem roślin docelowych. Kluczowe jest zaplanowanie tego w harmonogramie prac, aby zdążyć z uprawą roli i przygotowaniem stanowiska.
Częsty błąd to automatyczny wybór roślin motylkowatych (bo "poprawiają glebę"), bez czytania celu w pytaniu. Inny błąd to traktowanie wszystkich poplonów jednakowo, mimo że jedne dobiera się pod efekt nawozowy, a inne pod efekt fitosanitarny lub ograniczanie określonych agrofagów.
Warto uczyć się blokami: przygotowanie stanowiska (analiza gleby, przedplon/poplon, odkażanie biologiczne), sadzenie i rozstawa, pielęgnacja oraz ochrona. Dobrą metodą jest tworzenie tabel: roślina poplonowa → główny cel (nawożenie, fitosanitarność, struktura gleby) → typowe zastosowanie.
info

Około 44% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Gorczyca jest rośliną fitosanitarną wysiewaną jako przedplon/międzyplon."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Gorczyca biała" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Gorczyca_bia%C5%82a (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (PL): "Glukozynolany" — https://pl.wikipedia.org/wiki/Glukozynolany (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN): "Biofumigation" — https://en.wikipedia.org/wiki/Biofumigation (accessed 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne do kwalifikacji ogrodniczych dotyczące przygotowania stanowiska i zmianowania
  • Opracowania o roślinach fitosanitarnych i biofumigacji w ogrodnictwie
  • Materiały doradcze (ODR) o poplonach i nawozach zielonych w sadach i plantacjach krzewów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego