KWALIFIKACJA MOT2 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 20.
Na ilustracji przedstawiono przebieg napięcia
Ilustracja przedstawia wykres przebiegu napięcia czujnika indukcyjnego, co jest związane z kwalifikacją zawodową
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przebieg napięcia czujnika indukcyjnego ma charakter sygnału przemiennego, którego amplituda i częstotliwość rosną wraz z prędkością elementu ferromagnetycznego (np. koła impulsowego). Tętnienia alternatora dotyczą napięcia ładowania, a tensometr i czujnik położenia kierownicy zwykle dają sygnały o innym charakterze (mostek/elektronika).

Pełne wyjaśnienie:

Sygnał czujnika indukcyjnego (stosowanego m.in. do pomiaru prędkości lub położenia elementów wirujących) powstaje na skutek zmiany strumienia magnetycznego w cewce. W praktyce na wyjściu takiego czujnika obserwuje się napięcie przemienne, często zbliżone kształtem do sinusa lub pakietu półokresów zależnych od geometrii koła impulsowego.

Typowe cechy, które pozwalają rozpoznać przebieg czujnika indukcyjnego na ilustracji/oscylogramie:

  • częstotliwość rośnie wraz z prędkością obrotową (więcej "fal" w tym samym czasie),
  • amplituda zwykle rośnie wraz z prędkością oraz maleje przy zbyt dużej szczelinie czujnik–koło,
  • sygnał jest generowany przez sam czujnik (nie wymaga zasilania jak wiele czujników elektronicznych), więc nie wygląda jak stabilne napięcie stałe z niewielkimi zakłóceniami.

Odpowiedź "czujnika indukcyjnego." jest poprawna, bo taki właśnie czujnik daje charakterystyczny sygnał AC zależny od ruchu elementu ferromagnetycznego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują:

  • "tensometru ciśnienia." – czujniki ciśnienia oparte o tensometr/mostek pomiarowy są zwykle elementem układu elektronicznego i na wyjściu (po przetworzeniu) dają sygnał analogowy lub cyfrowy związany z ciśnieniem, a nie przebieg typowo przemienny zależny od prędkości obrotowej.
  • "alternatora." – alternator w instalacji 12 V kojarzy się z napięciem stałym ładowania z nałożonymi tętnieniami. Tętnienia są "na" napięciu DC, a nie jako samodzielny przebieg czujnika; ich interpretacja dotyczy raczej jakości prostowania i stanu diod/uzwojeń.
  • "czujnika położenia kierownicy." – czujnik kąta skrętu jest zwykle czujnikiem elektronicznym (np. wielościeżkowym, cyfrowym), a jego sygnał ma postać napięć odniesionych do zasilania lub ramek danych; nie jest to typowy sygnał indukcyjny zależny od prędkości.

Wskazówka egzaminacyjna: przy identyfikacji oscylogramów najpierw określ, czy widzisz sygnał AC generowany ruchem (czujniki indukcyjne), czy DC z tętnieniami (ładowanie), czy sygnał zależny od wielkości statycznej (np. ciśnienie, kąt).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czujnik indukcyjny to czujnik generujący napięcie na skutek zmian pola magnetycznego, zwykle wywołanych ruchem koła impulsowego lub zębatki. Stosuje się go m.in. do pomiaru prędkości/położenia elementów wirujących. Na wyjściu daje sygnał przemienny zależny od prędkości.
Najczęściej jest to przebieg przemienny (zbliżony do sinusoidalnego lub zniekształconego), którego częstotliwość rośnie wraz z obrotami, a amplituda zwykle zwiększa się przy większej prędkości i odpowiedniej szczelinie czujnika. Zanik półokresów może wskazywać przerwę lub uszkodzenie koła.
W czujniku indukcyjnym napięcie powstaje wskutek indukcji: im szybciej zmienia się strumień magnetyczny, tym większa jest indukowana SEM. Wzrost prędkości obrotowej powoduje szybsze zmiany pola, więc oscyloskop pokaże większą amplitudę oraz gęstsze impulsy/okresy.
Przebieg czujnika indukcyjnego jest "czystym" sygnałem AC z czujnika i zależy od ruchu koła impulsowego. Tętnienia alternatora to małe wahania nałożone na napięcie stałe ładowania (około kilkunastu woltów) i bada się je zwykle na zaciskach akumulatora lub B+ alternatora. Kontekst pomiaru jest kluczowy.
Zwykle nie. Czujnik indukcyjny sam generuje sygnał napięciowy, gdy porusza się względem elementu ferromagnetycznego. To ważna różnica względem wielu czujników elektronicznych (np. czujników Halla), które potrzebują zasilania i często dają sygnał prostokątny zależny od napięcia referencyjnego.
Częste objawy to: nieregularna amplituda (zbyt duża szczelina, zabrudzenie), zaniki fragmentów przebiegu (uszkodzone koło impulsowe, przerwa w wiązce), asymetria półokresów (problemy mechaniczne lub z magnesowaniem). Porównanie z przebiegiem wzorcowym bardzo pomaga.
Zbyt mała amplituda może wynikać z nadmiernej szczeliny czujnik–koło, osłabienia elementu magnetycznego, zabrudzeń opiłkami, niskiej prędkości obrotowej podczas testu lub uszkodzenia uzwojenia czujnika. W diagnostyce warto sprawdzić też rezystancję cewki i stan złącza.
Najczęściej myli się: sygnał indukcyjny z tętnieniami alternatora, czujnik indukcyjny z czujnikiem Halla oraz sygnał analogowy z cyfrowym. Błąd wynika z patrzenia tylko na "kształt fali" bez uwzględnienia miejsca pomiaru, skali napięcia i zależności od prędkości obrotowej.
Oscyloskop wybiera się wtedy, gdy trzeba zobaczyć zmiany w czasie: kształt sygnału, zaniki, zakłócenia i zależności od obrotów. Multimetr często uśrednia wynik i nie pokaże krótkich przerw ani zniekształceń. Dla czujników indukcyjnych oscyloskop jest narzędziem podstawowym.
W skrócie: 1) obejrzyj złącze i przewody, 2) sprawdź rezystancję cewki, 3) zmierz sygnał na oscyloskopie podczas kręcenia rozrusznikiem lub pracy silnika, 4) porównaj amplitudę i regularność przebiegu z wartościami wzorcowymi, 5) zweryfikuj szczelinę i stan koła impulsowego.
info

Około 40% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przebieg napięcia czujnika indukcyjnego ma charakter sygnału przemiennego, którego amplituda i częstotliwość rosną wraz z prędkością elementu ferromagnetycznego (np. koła impulsowego).

Źródła:

  • Robert Bosch GmbH, "Automotive Handbook", rozdział dotyczący czujników i sygnałów elektrycznych (wydanie zależne od wersji podręcznika)
  • Robert Bosch GmbH, "Automotive Electrics and Automotive Electronics", część o czujnikach i diagnostyce sygnałów (wydanie zależne od wersji podręcznika)

Materiały:

  • Podręcznik diagnostyki oscyloskopowej w motoryzacji (rozdziały o czujnikach prędkości/położenia)
  • Materiały producentów systemów wtryskowych i zapłonowych (opisy sygnałów czujników)
  • Ćwiczenia warsztatowe: pomiar czujnika indukcyjnego przy różnych prędkościach obrotowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego