Naliczenie miesięcznej zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) jest operacją, w której jednostka rozpoznaje koszt podatku oraz jednocześnie ustala zobowiązanie publicznoprawne wobec budżetu (urzędu skarbowego). Na tym etapie nie ma jeszcze zapłaty – powstaje obowiązek do uregulowania w przyszłości.
Z punktu widzenia kont:
- "Podatek dochodowy" (w praktyce konto kosztowe/ wyniku) zwiększa się po stronie Dt (Wn), bo rośnie koszt obciążający wynik okresu.
- "Rozrachunki z budżetami" (konto zobowiązań) zwiększa się po stronie Ct (Ma), bo rośnie kwota należna do zapłaty na rzecz budżetu.
Właśnie taki sens ekonomiczny ma zapis: Dt Podatek dochodowy, Ct Rozrachunki z budżetami.
Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?
- "Dt Rozrachunki z budżetami, Ct Podatek dochodowy" odwraca logikę operacji: oznaczałoby to zmniejszenie zobowiązań (albo powstanie należności) i jednoczesne zmniejszenie kosztu podatku, co nie odpowiada naliczeniu zaliczki.
- "Dt Podatek dochodowy, Ct Wynik finansowy" sugeruje bezpośrednie księgowanie na konto wyniku w momencie naliczenia. W typowej ewidencji konto "Wynik finansowy" służy do przeksięgowań na zakończenie okresu, a nie do bieżącego ujmowania zobowiązania wobec budżetu.
- "Dt Wynik finansowy, Ct Podatki i opłaty" miesza etap rozliczenia wyniku z ujęciem kosztu oraz wskazuje konto, które nie jest właściwe dla podatku dochodowego (często "Podatki i opłaty" obejmują inne daniny niż CIT). Dodatkowo wciąż brakuje tu ujęcia zobowiązania wobec budżetu.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest słowo "naliczono", zwykle szukasz zapisu "koszt (Dt/Wn) + zobowiązanie (Ct/Ma)". Gdy jest "zapłacono", pojawia się zmniejszenie zobowiązania i zmniejszenie środków pieniężnych.
