Spadek podłużny zwierciadła wody na odcinku A–B opisuje, jak szybko (na jakiej długości) zmienia się wysokość zwierciadła wody wzdłuż kierunku od A do B. W geodezji najczęściej liczy się go ze wzoru:
i = (HB − HA) / L
gdzie H to rzędne (wysokości) zwierciadła wody w punktach, a L to długość odcinka A–B (zgodnie z tym, jak została podana/odczytana na szkicu). Otrzymaną wartość bezwymiarową przelicza się na promile (‰) przez pomnożenie przez 1000.
Odpowiedź "−0,10‰" jest poprawna, bo wskazuje niewielki spadek (rzędu dziesiątych promila) oraz ujemny znak, czyli obniżanie się zwierciadła wody w kierunku od A do B. To typowy zapis w zadaniach, w których z pomiaru wynika, że punkt B ma niższą rzędną niż punkt A.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- "+0,10‰" ma tę samą wartość bezwzględną, ale odwrócony znak. Taki wybór zwykle wynika z pomylenia kierunku liczenia (B→A zamiast A→B) lub z przyjęcia innej konwencji znaku bez sprawdzenia, co oznacza "spadek na odcinku A–B".
- "−0,01‰" ma poprawny znak, ale jest 10 razy mniejszy. Najczęstsza przyczyna to błąd jednostek (np. potraktowanie promila jak procentu lub pominięcie mnożenia/dzielenia przez 10 przy zapisie długości).
- "+0,01‰" łączy oba typowe błędy: zły znak oraz zaniżoną wartość. Taki wynik często pojawia się, gdy uczeń jednocześnie odwróci różnicę wysokości i pomyli skalę przeliczenia na ‰.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj szybki test sensowności wyniku. Jeśli w szkicu widać, że rzędna w B jest niższa niż w A, to spadek w kierunku A→B musi mieć znak ujemny. Następnie sprawdź rząd wielkości: wartości w ‰ dla naturalnych spadków cieku na krótkich odcinkach często są małe, ale różnica między 0,10‰ a 0,01‰ to już 10×.
