W takich zadaniach kluczowe jest, że tabela (dołączona do arkusza) podaje zwykle wartość energetyczną w przeliczeniu na 100 g produktu. Zestaw śniadaniowy składa się jednak z porcji o konkretnej gramaturze, więc nie można bezpośrednio dodawać wartości "na 100 g" bez przeliczenia.
Jak wykonać obliczenie poprawnie:
- Dla każdego składnika odczytaj z tabeli energię w kcal/100 g.
- Przelicz na porcję: kcal porcji = (kcal/100 g) × (masa porcji w g / 100).
- Dla 50 g stosujesz mnożnik 0,5; dla 100 g mnożnik 1,0.
- Zsumuj energie wszystkich składników. Otrzymana suma to wartość energetyczna całego zestawu.
W tym zadaniu porcje wynoszą: chleb żytni razowy 50 g, ser twarogowy chudy 100 g, pomidor 100 g, szynka drobiowa 50 g. Po przeliczeniu każdej pozycji zgodnie z powyższym wzorem i dodaniu składowych otrzymuje się 324 kcal, więc ta odpowiedź jest poprawna.
Dlaczego pozostałe wyniki są błędne (typowe przyczyny):
- "447 kcal" często wynika z błędnego założenia, że wartości z tabeli odnoszą się do podanej porcji, a nie do 100 g, lub z pomyłki w jednym przeliczeniu (np. potraktowania 50 g jak 100 g).
- "435 kcal" bywa skutkiem zaokrąglania pośredniego każdej składowej albo pomylenia współczynnika 0,5 (50 g) z inną proporcją.
- "535 kcal" jest typowe, gdy dwie pozycje 50 g zostaną policzone jak pełne 100 g (podwojenie wkładu energetycznego tych składników) lub gdy ktoś doda wartości z tabeli bez przeliczenia masy.
Wskazówka egzaminacyjna: po przeliczeniach zrób szybki test sensowności: skoro dwa składniki mają po 50 g, ich łączny wkład to "jedno 100 g" tych dwóch produktów (w sensie matematycznym mnożników). To pomaga wychwycić pomyłkę, gdy wynik rośnie nienaturalnie wysoko.
