KWALIFIKACJA HGT10 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 21.
Na podstawie danych przedstawionych w tabeli, ustal która rasa kur niosek jest w hodowli najbardziej opłacalna.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi różnych ras kur niosek.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Opłacalność ustala się przez porównanie wyniku ekonomicznego wyliczonego z danych w tabeli (np. zysk = przychód ze sprzedaży jaj minus koszty, w tym paszy). Rasa, dla której ten wynik jest najwyższy, jest "najbardziej opłacalna". Z danych w tabeli najwyższy wynik uzyskuje Leghorn.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie sprawdza umiejętność analizy danych tabelarycznych i wykonania prostego rachunku opłacalności w realiach gospodarstwa, co jest typowe przy planowaniu produkcji w gospodarstwie agroturystycznym.

Aby poprawnie wskazać rasę "najbardziej opłacalną", nie wystarczy kierować się jedną cechą (np. samą nieśnością). Trzeba:

  • odczytać z tabeli wielkości opisujące efekt produkcyjny (np. liczba jaj w danym okresie) oraz nakłady/koszty (np. zużycie paszy, koszt utrzymania, inne koszty ujęte w tabeli),
  • zastosować jedno spójne kryterium opłacalności dla każdej rasy, np. zysk albo nadwyżkę (przychód minus koszty),
  • obliczyć ten sam wskaźnik dla wszystkich ras i porównać wyniki, wybierając największy.

Odpowiedź "Leghorn" jest poprawna, ponieważ po wykonaniu obliczeń według danych z tabeli daje najwyższy wynik opłacalności spośród porównywanych ras (najkorzystniejsza relacja efektu do kosztów, a więc najwyższy zysk lub najwyższa nadwyżka).

Pozostałe odpowiedzi są błędne typowo z jednego z powodów:

  • mogą mieć wysoką produkcję jaj, ale jednocześnie niekorzystne koszty (np. większe zużycie paszy lub inne koszty z tabeli), co obniża wynik końcowy,
  • mogą mieć niskie koszty, ale zbyt małą produkcję, przez co przychód jest niższy i wynik opłacalności przegrywa w porównaniu,
  • często są wybierane przez pomyłkę, gdy uczeń porównuje "największą liczbę jaj" zamiast "największego zysku" albo miesza jednostki (na sztukę/na rok/na stado).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw zapisz wzór, którego używasz (np. zysk = przychód − koszty), potem licz kolejno dla każdej rasy i na końcu porównaj wyniki w jednej kolumnie – minimalizuje to ryzyko pomyłek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najbardziej opłacalna jest ta rasa, która daje najwyższy wynik ekonomiczny przy danych warunkach z tabeli. Zwykle chodzi o zysk (przychód ze sprzedaży jaj minus koszty, np. paszy i utrzymania) albo o wskaźnik typu koszt na 1 jajo. Liczysz to samo dla każdej rasy i porównujesz.
Najpierw wybierz kryterium, np. zysk. Potem: przychód oblicz z produkcji jaj i ceny, a koszty z pozycji kosztowych w tabeli (np. pasza, utrzymanie). Na końcu policz zysk = przychód − koszty dla każdej rasy i wybierz największą wartość.
Bo opłacalność zależy jednocześnie od efektu (liczby jaj) i nakładów (kosztów). Rasa może nieść dużo jaj, ale jeśli ma wyższe koszty paszy lub utrzymania, końcowy zysk może być niższy niż u rasy z mniejszą nieśnością, ale lepszą relacją efektu do kosztów.
W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej pojawiają się koszty związane z paszą oraz inne koszty utrzymania podane w tabeli (np. odchów, obsługa, energia). Kluczowe jest, aby uwzględnić wszystkie koszty wymienione w tabeli i nie liczyć tylko jednego elementu.
Sprawdź, czy dane są "na sztukę", "na rok" czy "na stado". Zanim porównasz wyniki, sprowadź wszystko do tej samej podstawy (np. zysk na 1 kurę w roku). Mieszanie jednostek to częsta przyczyna błędnego wyboru rasy mimo poprawnych działań cząstkowych.
W praktyce gospodarczej opłacalność odnosi się do relacji efektów do kosztów, więc sam przychód nie wystarcza. Najczęściej w zadaniach szkolnych przyjmuje się prosty rachunek: zysk = przychód − koszty. Jeśli arkusz używa innego wskaźnika, musi to wynikać z tabeli lub polecenia.
Warto to robić przed rozpoczęciem chowu (planowanie), przy zmianie cen pasz lub jaj, a także gdy rozważasz zmianę rasy. Dla agroturystyki to ważne, bo jaja mogą być sprzedawane gościom lub używane w kuchni, a koszty utrzymania wpływają na rentowność całej oferty.
Najczęstsze błędy to: pominięcie części kosztów z tabeli, porównywanie tylko jednej cechy (np. nieśności), błędne przeliczenia (kolejność działań, zaokrąglenia) oraz mieszanie podstaw porównania (na sztukę vs na stado). Pomaga tabela pomocnicza z policzonym zyskiem dla każdej rasy.
Powtórz obliczenia krok po kroku i upewnij się, że używasz identycznego wzoru dla wszystkich ras. Następnie porównaj wartości końcowe w tej samej jednostce. Gdy różnice są małe, kluczowe bywa poprawne uwzględnienie wszystkich pozycji kosztowych oraz dokładność rachunku.
Niekoniecznie. Zysk jest ważny, ale w agroturystyce liczą się też cele dodatkowe: stabilność dostaw jaj dla kuchni, odporność ptaków, łatwość utrzymania, preferencje gości czy walory edukacyjne. Na egzaminie jednak decyduje kryterium opłacalności wyliczone z tabeli.
info

Statystycznie 54% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Opłacalność ustala się przez porównanie wyniku ekonomicznego wyliczonego z danych w tabeli (np. zysk = przychód ze sprzedaży jaj minus koszty, w tym paszy)."

Źródła:

  • pl.wikipedia.org/wiki/Leghorn – opis rasy Leghorn (dostęp: 2026-03-02)
  • en.wikipedia.org/wiki/Leghorn_chicken – opis rasy Leghorn (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Materiały szkolne z ekonomiki gospodarstwa rolnego (przychody, koszty, zysk, rachunek opłacalności)
  • Podstawy chowu i hodowli drobiu (cechy ras, nieśność, żywienie)
  • Zadania ćwiczeniowe z interpretacji tabel i obliczeń opłacalności (arkusze/zbiór zadań dla rolnictwa/agroturystyki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego