KWALIFIKACJA BUD19 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 6.
Na podstawie danych z rysunku oblicz współrzędne X i Y naroża B realizowanego budynku.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek techniczny związany z geodezją, który może być używany w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Współrzędne naroża B wyznacza się przez odczyt z rysunku wartości domiarów/odległości i przeniesienie ich na przyrosty ΔX i ΔY względem punktu odniesienia. Następnie oblicza się: XB=X0±ΔX oraz YB=Y0±ΔY, pilnując zwrotów osi. Z tego rachunku otrzymuje się XB=512,00 m oraz YB=520,00 m.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach tego typu punkt (naroże) budynku wyznacza się na podstawie danych z rysunku: mogą to być domiary prostokątne, odległości wzdłuż osi, ewentualnie kierunek i długość odcinka. Niezależnie od zapisu, celem jest wyznaczenie przyrostów współrzędnych ΔX i ΔY względem punktu o znanych współrzędnych (punkt osnowy, punkt tyczenia, punkt odniesienia na szkicu).

Typowy tok postępowania jest następujący:

  • Krok 1: Odczytaj z rysunku wartości liczbowe potrzebne do przejścia z punktu odniesienia do naroża B (np. domiar w kierunku X i domiar w kierunku Y).
  • Krok 2: Ustal znaki przyrostów. To najczęstsze miejsce pomyłki: trzeba sprawdzić, czy przejście do punktu B zwiększa X, czy zmniejsza X oraz analogicznie dla Y. Samo "dodaj" lub "odejmij" wynika z orientacji osi i położenia punktu na rysunku.
  • Krok 3: Oblicz współrzędne: XB=X0±ΔX oraz YB=Y0±ΔY.
  • Krok 4: Sprawdź wynik logicznie: czy punkt B leży w oczekiwanej ćwiartce względem punktu odniesienia i czy wartości nie są "zamienione miejscami".

Odpowiedź "XB=512,00 m, YB=520,00 m" jest zgodna z prawidłowym przeniesieniem danych z rysunku na przyrosty współrzędnych i z poprawnym uwzględnieniem zwrotów osi.

Pozostałe propozycje wynikają zwykle z typowych błędów:

  • "XB=512,00 m, YB=505,00 m" sugeruje, że obliczono poprawnie tylko jedną współrzędną, a w drugiej pominięto część domiaru albo przyjęto zły zwrot osi Y.
  • "XB=505,00 m, YB=520,00 m" to analogiczny błąd, ale dotyczący osi X (zamiana znaku, pominięcie odcinka lub mylenie osi).
  • "XB=505,00 m, YB=505,00 m" wskazuje na kumulację pomyłek: nieuwzględnienie obu przyrostów albo odczyt niewłaściwych wartości z rysunku.

Wskazówka egzaminacyjna: przed wyborem odpowiedzi warto na marginesie zapisać tylko dwa równania (dla X i Y) oraz strzałkami zaznaczyć, czy dana składowa rośnie czy maleje. To minimalizuje ryzyko błędu znaku.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj z rysunku domiar w kierunku osi X i osi Y, a potem wyznacz przyrosty ΔX i ΔY z poprawnym znakiem. Na końcu policz: XB=X0±ΔX oraz YB=Y0±ΔY. Kluczowe jest ustalenie, czy przejście do B zwiększa czy zmniejsza każdą współrzędną.
Znak decyduje o tym, w którą stronę przesuwasz punkt względem punktu odniesienia. Ten sam domiar liczbowy może oznaczać przesunięcie "na wschód" albo "na zachód" (analogicznie dla północy/południa), zależnie od orientacji osi na rysunku. Błąd znaku daje wynik różniący się o całe domiary, mimo poprawnych rachunków.
Najczęstsze są: zamiana osi X z Y, pominięcie jednego domiaru (liczenie tylko X albo tylko Y) oraz automatyczne dodawanie wartości bez sprawdzenia zwrotu osi. Pomaga szybki szkic pomocniczy z podpisanymi osiami i strzałkami pokazującymi kierunek przyrostów.
Porównaj wynik z położeniem punktu na rysunku: jeśli B jest "wyżej" i "na prawo" od punktu odniesienia, to obie współrzędne powinny wzrosnąć (w typowym układzie). Sprawdź też, czy różnice X i Y odpowiadają rzędom wielkości domiarów. Taka kontrola często wyłapuje błąd znaku.
Domiary prostokątne stosuje się, gdy wygodnie jest odnieść tyczony punkt do osi prostokątnych (np. linii bazowej lub osi budynku) i wyznaczyć go przez dwa prostopadłe przesunięcia. To częste przy tyczeniu naroży obiektów, gdy trzeba szybko i jednoznacznie przenieść projekt na teren bez skomplikowanych obliczeń kątowych.
Najczęściej potrzebujesz: współrzędnych punktu odniesienia (np. punktu osnowy lub punktu załamania), odległości/domiarów do naroża oraz informacji o kierunku osi (np. opis osi, strzałki, kąty proste). Bez tych elementów nie da się jednoznacznie ustalić ΔX i ΔY, a więc i współrzędnych punktu.
Zwykle niejednoznacznie. Jedna współrzędna i jedna odległość nie wystarczają do jednoznacznego położenia punktu w płaszczyźnie (może istnieć wiele punktów spełniających warunek). Żeby wynik był jednoznaczny, potrzebujesz dwóch niezależnych informacji geometrycznych, np. ΔX i ΔY albo dwóch odległości do dwóch znanych punktów.
Ćwicz schemat: odczyt danych → wyznaczenie ΔX/ΔY → obliczenie X i Y → kontrola znaku. Rób krótkie notatki pomocnicze przy każdym zadaniu (strzałki przyrostów, zapis równań). Warto też trenować na różnych orientacjach rysunku, bo to one najczęściej powodują pomyłki.
To celowy zabieg testowy: ma sprawdzić, czy potrafisz poprawnie przenieść dane na obie osie i czy nie popełniasz typowych błędów (zamiana osi, błąd znaku, pominięcie jednego domiaru). Jeśli różni się tylko X albo tylko Y, zwykle oznacza to, że uczeń źle zinterpretował tylko jedną część rysunku.
Najczęściej wystarczą proste działania: dodawanie lub odejmowanie domiarów od współrzędnych punktu odniesienia. Trudność nie tkwi w matematyce, tylko w poprawnym odczycie liczb z rysunku i ustaleniu zwrotów osi. Dopiero przy zadaniach z kierunkiem i długością dochodzą funkcje trygonometryczne.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 46% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Współrzędne naroża B wyznacza się przez odczyt z rysunku wartości domiarów/odległości i przeniesienie ich na przyrosty ΔX i ΔY względem punktu odniesienia."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z geodezji inżynieryjnej: tyczenie i domiary
  • Zestawy zadań rachunkowych z obliczeń współrzędnych punktów z domiarów
  • Ćwiczenia z czytania szkiców/rysunków geodezyjnych i interpretacji osi

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego