KWALIFIKACJA TLO3 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 30.
Na podstawie danych z tabeli określ, który wymiar średnicy zakuwki dla nitu o średnicy trzonka d = 3 mm przekracza wartość dopuszczalną.
Ilustracja przedstawia rysunek techniczny oraz tabelę związaną z wymiarami zakuwki dla nitu.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Średnica zakuwki po zakuciu powinna mieścić się w granicach dopuszczalnych podanych w tabeli dla nitu o d = 3 mm.
Porównując podane wartości z limitem z tabeli, tylko 4,9 mm wypada poza dopuszczalnym zakresem (przekracza wartość graniczną), dlatego wskazuje przekroczenie.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach z nitowania "wartość dopuszczalna" oznacza granicę, której nie wolno przekroczyć (najczęściej jest to maksymalna dopuszczalna średnica zakuwki albo górna granica zakresu tolerancji). Aby rozwiązać zadanie, trzeba wykonać trzy kroki:

  1. Wybrać właściwy wiersz tabeli odpowiadający średnicy trzonka nitu: d = 3 mm.
  2. Odczytać limit (lub zakres min–max) dla średnicy zakuwki.
  3. Porównać każdą z podanych odpowiedzi z wartością dopuszczalną i wskazać tę, która jest poza limitem.

Odpowiedź "4,9 mm" jest poprawna, ponieważ w zestawieniu z danymi tabelarycznymi dla d = 3 mm przekracza granicę dopuszczalną.

Pozostałe wartości ("4,5 mm", "4,7 mm" i "4,3 mm") nie przekraczają limitu wskazanego w tabeli dla tego d, więc nie spełniają warunku pytania (nie stanowią przekroczenia).

Na egzaminie najczęstsze pomyłki wynikają z odczytu niewłaściwego wiersza (np. dla innego d) albo z automatycznego wyboru największej liczby bez sprawdzenia, czy tabela podaje maksimum, czy przedział tolerancji. W praktyce obsługi technicznej zbyt duża zakuwka może świadczyć m.in. o nieprawidłowym procesie zakuwania lub doborze elementów złącznych, dlatego umiejętność porównania z limitem tabelarycznym jest elementem kontroli jakości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zakuwka to odkształcona końcówka trzonka nitu po zanitowaniu, która tworzy "drugi łeb" i dociska łączone blachy. Jej wymiary (np. średnica) kontroluje się, bo wpływają na wytrzymałość i jakość połączenia nitowego.
To nominalna średnica nieodkształconego trzonka nitu przed zakuciem. Tabele technologiczne dobiera się właśnie od tej średnicy, a dopiero potem sprawdza się wymagane wymiary zakuwki po wykonaniu połączenia.
Wymiary zakuwki mają dopuszczalne granice zależne od średnicy nitu i często od rodzaju nitu oraz materiału. Bez tabeli łatwo popełnić błąd heurystyczny (np. wybrać największą liczbę), a ocena jakości ma być zgodna z kryteriami akceptacji.
Najpierw wyszukaj w tabeli wiersz odpowiadający d = 3 mm. Następnie odczytaj kolumnę z parametrem "średnica zakuwki" i sprawdź, czy tabela podaje maksimum czy zakres min–max. Dopiero wtedy porównuj z odpowiedziami.
To znaczy, że zmierzona lub podana wartość jest poza limitem akceptacji określonym w tabeli (najczęściej powyżej górnej granicy). W zadaniu należy wskazać dokładnie tę wartość, która nie mieści się w dopuszczalnych granicach.
Nie zawsze. To częsty skrót myślowy: jeśli tabela dopuszcza wartości do pewnego maksimum, wtedy największa może przekraczać. Ale gdy tabela podaje przedział tolerancji albo inną definicję kryterium, sama "największość" nie wystarcza — trzeba porównać z limitem.
Najczęściej pojawia się przesunięcie o wiersz/kolumnę (odczyt dla innej średnicy d), pomylenie jednostek oraz mylenie wartości nominalnej z dopuszczalną. Pomaga zaznaczenie palcem/linijką właściwego wiersza i sprawdzenie nagłówków kolumn.
Średnica zakuwki wpływa na docisk i nośność połączenia. W połączeniach konstrukcyjnych zła geometria zakuwki może świadczyć o błędnym procesie nitowania lub doborze elementów, co w skrajnym przypadku obniża niezawodność i trwałość struktury.
Poza średnicą często ocenia się także wysokość zakuwki, osiowość i przyleganie elementów, stan łbów (brak pęknięć, zadziorów), a także ewentualne uszkodzenia blachy wokół nitu. Zakres kontroli wynika z instrukcji i kryteriów akceptacji.
Ćwicz szybkie wyszukiwanie wiersza po średnicy d i rozpoznawanie, czy tabela podaje maksimum czy zakres. Rób zadania na porównywanie kilku wartości z limitem, a w notatkach trzymaj krótką checklistę: wiersz d → kolumna parametru → limit → porównanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 48% zdających egzamin. trudne

Źródła:

  • Federal Aviation Administration (FAA), Advisory Circular AC 43.13-1B "Acceptable Methods, Techniques, and Practices – Aircraft Inspection and Repair", Chapter 4 (Metal Structure) – sekcje dotyczące nitów i napraw blacharskich, 1998 (z późn. zmianami).

Materiały:

  • Instrukcje zakładowe/AMM/SRM dotyczące napraw blacharskich i nitowania (sekcje o inspekcji połączeń nitowych)
  • Karty technologiczne i tabele kontroli jakości dla nitów stosowanych w lotnictwie
  • Materiały szkoleniowe z budowy płatowca i technologii łączenia (nitowanie, tolerancje, kryteria akceptacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego