Pasowanie wtłaczane (wciskowe) to takie zestawienie tolerancji otworu i wałka, w którym w całym zakresie wymiarów rzeczywistych występuje interferencja, czyli ujemny luz. Oznacza to, że nawet gdy otwór ma wymiar możliwie największy, a wałek możliwie najmniejszy (w granicach swoich pól tolerancji), elementy i tak "wchodzą na wcisk" i montaż wymaga siły lub zabiegów technologicznych (np. prasy, różnicy temperatur).
W zapisie pasowania pierwsza część (duża litera i liczba) dotyczy otworu, a druga (mała litera i liczba) dotyczy wałka. Dla wałka h oznacza pole tolerancji o górnej odchyłce równej zeru, a klasa 6 – dość małą tolerancję. O tym, czy powstaje luz czy wcisk, decyduje przede wszystkim położenie pola tolerancji otworu (litera) względem zera oraz jego szerokość (IT).
R7/h6 jest traktowane jako pasowanie wtłaczane, ponieważ pole tolerancji otworu oznaczone literą R leży tak, że w zestawieniu z wałkiem h6 sprzyja uzyskaniu stałej interferencji (ujemnego luzu) – czyli spełnia warunek wcisku.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie są właściwe w tym ujęciu?
- H7/d8 – otwór H ma dolną odchyłkę równą zeru, a wałek d leży poniżej zera, co typowo daje pasowanie z luzem, a nie wcisk.
- K7/h7 – litera K dla otworu zwykle przesuwa pole w stronę dodatnią względem H, więc często prowadzi do pasowań przejściowych lub z niewielkim luzem (zależnie od średnicy), a nie jednoznacznego wcisku.
- G7/h6 – otwór G jest przesunięty w stronę ujemną w porównaniu do H, ale w praktyce może dawać pasowanie przejściowe (granica luz/wcisk zależna od wymiaru), więc nie jest najlepszym kandydatem na jednoznaczne "wtłaczane".
Na egzaminie warto zapamiętać mechanizm: wtłaczane = zawsze ujemny luz, a o znaku luzu decyduje wzajemne położenie pól tolerancji otworu i wałka.
