KWALIFIKACJA BUD18 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 16.
Na podstawie danych zamieszczonych na rysunku określ wartość azymutu A2-3.
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek związany z pomiarem geodezyjnym, co jest istotne w kontekście kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Azymut A2-3 wyznacza się z danych z rysunku przez obliczenie przyrostów współrzędnych (ΔX, ΔY) między punktami 2 i 3 oraz obliczenie kąta kierunkowego z funkcji arctan z uwzględnieniem właściwej ćwiartki. Następnie wynik redukuje się do zakresu 0–400g i zaokrągla do podanej dokładności.

Pełne wyjaśnienie:

Azymut A2-3 to kąt określający kierunek od punktu 2 do punktu 3, liczony zgodnie z geodezyjną konwencją (w zadaniach egzaminacyjnych często w gradach, czyli w zakresie 0–400g). Aby go obliczyć z danych przedstawionych na rysunku, najpierw trzeba ustalić informacje wejściowe (najczęściej współrzędne punktów, ewentualnie kierunki/kąty i długości umożliwiające wyznaczenie współrzędnych).

Typowy tok obliczeń wygląda następująco:

  • Wyznaczyć przyrosty współrzędnych między punktami: ΔX = X3 − X2 oraz ΔY = Y3 − Y2 (oznaczenia osi zależą od przyjętej konwencji w zadaniu).
  • Obliczyć kąt kierunkowy z zależności opartej o arctan ilorazu przyrostów (np. arctan(ΔY/ΔX) lub arctan(ΔX/ΔY) – dokładna postać zależy od przyjętej definicji azymutu w materiałach kursu).
  • Zastosować poprawkę na ćwiartkę, czyli uwzględnić znaki ΔX i ΔY. Sam wynik arctan daje kąt "lokalny" i bez korekty może wskazać złą ćwiartkę.
  • Zredukować azymut do przedziału 0–400g (w razie potrzeby dodać lub odjąć 400g) i zaokrąglić do wymaganej dokładności.

Odpowiedź "A2-3 = 120,6154g" jest spójna z wynikiem obliczeń po prawidłowym doborze ćwiartki i redukcji do 0–400g.

Pozostałe odpowiedzi odpowiadają typowym błędom rachunkowym:

  • "A2-3 = 320,6154g" różni się o 200g, co często wynika z odwrócenia kierunku (pomylenie azymutu 2→3 z 3→2) albo błędnego dodania 200g przy korekcie.
  • "A2-3 = 238,9280g" może pochodzić z błędnej ćwiartki (złe znaki przyrostów) lub z użycia niewłaściwego wzoru (zamiana ΔX z ΔY).
  • "A2-3 = 161,0720g" bywa skutkiem pomyłki jednostek (np. przejście między stopniami i gonami bez właściwego przeliczenia) albo błędnego zaokrąglania/wzięcia kąta dopełniającego.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu sprawdź, czy kierunek ma sens geometryczny względem szkicu (czy punkt 3 leży "na prawo/lewo" i "powyżej/poniżej" punktu 2). Taka kontrola często wychwytuje błąd ćwiartki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Azymut to kąt opisujący kierunek linii (np. od punktu 2 do 3) względem kierunku odniesienia przyjętego w geodezji. Najczęściej wyraża się go w zakresie pełnego obrotu: 0–400g (gony) lub 0–360° (stopnie). Kluczowe jest zachowanie właściwej ćwiartki.
Najpierw liczysz przyrosty: ΔX = X3 − X2 i ΔY = Y3 − Y2. Potem wyznaczasz kąt z arctan ilorazu przyrostów (zgodnie z konwencją w zadaniu) i koniecznie robisz poprawkę na ćwiartkę na podstawie znaków ΔX i ΔY. Na końcu redukujesz wynik do 0–400g.
Ponieważ arctan z ilorazu (np. ΔY/ΔX) nie rozróżnia jednoznacznie wszystkich kierunków i może dać ten sam wynik dla różnych ćwiartek. Dopiero analiza znaków ΔX i ΔY (czy punkt leży "na wschód/zachód" i "na północ/południe") pozwala ustalić właściwy kierunek.
Jeśli obliczysz azymut dla odwrotnego kierunku, wynik będzie różnił się o pół obrotu, czyli o 200g (lub 180°). W praktyce warto zawsze sprawdzić, czy wektor od punktu 2 do 3 ma poprawne znaki przyrostów oraz czy uzyskany azymut zgadza się z orientacją na szkicu.
Symbol g oznacza gony (grady). Pełny kąt ma 400g, a kąt prosty 100g. W zadaniach geodezyjnych łatwo pomylić gony ze stopniami, dlatego przed obliczeniami i po nich warto sprawdzić, w jakiej jednostce mają być podane wyniki oraz czy mieści się to w zakresie 0–400g.
Najczęściej: błąd ćwiartki (brak korekty do właściwego kierunku), pomylenie znaków ΔX i ΔY, liczenie w stopniach zamiast w gonach, brak redukcji wyniku do 0–400g oraz pomylenie kierunku odcinka (2→3 vs 3→2). Pomaga kontrola geometryczna na szkicu.
Zrób kontrolę "zdroworozsądkową": oceń, w której ćwiartce leży punkt 3 względem punktu 2, i sprawdź, czy azymut ma sens (np. czy jest bliżej 0g/100g/200g/300g). Dodatkowo można policzyć azymut kierunku odwrotnego i sprawdzić różnicę 200g.
Nie zawsze. Czasem rysunek zawiera kąty/kierunki i długości, z których da się wyznaczyć potrzebne przyrosty lub bezpośrednio azymut. Jednak niezależnie od danych wejściowych, końcowy etap zwykle wymaga poprawnego ustalenia ćwiartki oraz redukcji do właściwego zakresu (0–400g).
Gdy po obliczeniach (np. po korekcie na ćwiartkę) uzyskasz wartość spoza przedziału 0–400g. Wtedy wykonujesz redukcję: jeśli wynik jest ujemny, dodajesz 400g; jeśli jest ≥ 400g, odejmujesz 400g. To zapewnia zapis azymutu w standardowym zakresie.
Przećwicz serię zadań z: (1) liczenia ΔX i ΔY, (2) arctan i wybór ćwiartki, (3) redukcji do 0–400g, (4) kontroli kierunku odwrotnego (+200g). Warto mieć własną "ściągę" z zasadą ćwiartek i sprawdzać wyniki na szkicu przed wyborem odpowiedzi.
info

Około 66% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że następnie wynik redukuje się do zakresu 0–400g i zaokrągla do podanej dokładności.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geodezji: rachunek współrzędnych, kierunki i azymuty
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych BUD.18 z obliczania azymutów w gonach
  • Materiały z trygonometrii praktycznej (arctan, interpretacja znaków, redukcja kąta)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego