KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 12.
Na podstawie danych zamieszczonych w tabeli określ, ile wynosi zalecane nachylenie obciążonych skarp wykopu szerokości 8,5 m i głębokości 3,5 m, wykonywanego w gruncie kategorii III.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi zalecanego nachylenia skarp wykopu w zależności od kategorii gruntu i
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Do wyznaczenia nachylenia skarpy trzeba odczytać właściwą komórkę z tabeli dla: kategorii gruntu, wariantu "skarpy obciążone" oraz przedziału głębokości (do/ponad 3 m). Jeśli tabela lub jej źródło nie jest jednoznacznie wskazane albo jest nieaktualne, nie da się pewnie potwierdzić poprawnej wartości.

Pełne wyjaśnienie:

Nachylenie skarpy wykopu w praktyce dobiera się z tabel lub wytycznych technologicznych, ponieważ zależy ono od kilku czynników jednocześnie: rodzaju (kategorii) gruntu, warunków wilgotnościowych, głębokości wykopu oraz tego, czy skarpa jest obciążona (np. składowanym urobkiem, ruchem sprzętu, materiałami przy krawędzi) czy nieobciążona.

W tym typie zadania nie wykonuje się obliczeń. Kluczowa jest poprawna procedura odczytu:

  • najpierw wybiera się wiersz odpowiadający kategorii gruntu podanej w treści,
  • następnie wybiera się sekcję tabeli: skarpy obciążone albo skarpy nieobciążone,
  • na końcu wybiera się kolumnę według głębokości: "do 3 m" lub "ponad 3 m".

Typową pułapką jest odczyt z niewłaściwej sekcji (np. z części dla skarp nieobciążonych) albo pomylenie progu głębokości i użycie wartości z "do 3 m" mimo że głębokość wynosi 3,5 m, czyli wchodzi w "ponad 3 m". Inną trudnością bywa rozbieżność zapisu kategorii: treść może podawać "III", a tabela stosować zakresy (np. "III–IV"), co wymaga jednoznacznego dopasowania.

Podane odpowiedzi (w formacie 1 : m) są do siebie podobne, więc bez pewnego, aktualnego źródła tabeli lub bez jednoznacznie wskazanej tabeli w zadaniu nie można w pełni zweryfikować, która wartość jest obowiązująco "zalecana". W realnych robotach ziemnych dodatkowo uwzględnia się lokalne warunki i dokumentację (np. rozpoznanie gruntu), więc zawsze należy korzystać z aktualnych wytycznych przyjętych na budowie.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapis 1 : m oznacza stosunek pionu do poziomu skarpy: na 1 jednostkę w pionie przypada m jednostek w poziomie. Im większe m, tym skarpa jest łagodniejsza (bardziej rozłożona), zwykle bezpieczniejsza, ale wymaga większej szerokości wykopu.
Skarpa obciążona występuje, gdy przy krawędzi wykopu przewidziano dodatkowe obciążenie (np. urobek, materiały, dojazd sprzętu, ruch). Jeśli zadanie mówi wprost "skarpy obciążone", wybiera się tę sekcję tabeli niezależnie od szerokości wykopu.
Najczęściej są to: kategoria gruntu (wiersz tabeli), informacja o obciążeniu skarpy (wybór sekcji tabeli) oraz głębokość wykopu (wybór kolumny "do …" lub "ponad …"). Szerokość bywa istotna tylko w części tabel dla skarp nieobciążonych.
Bo 3,5 m należy już do przedziału "ponad 3 m". Uczniowie często automatycznie wybierają "do 3 m", bo liczba jest bliska 3. Na egzaminie trzeba stosować podział z tabeli dosłownie, zgodnie z definicją progu.
Nie zawsze. W wielu tabelach szerokość rozróżnia warianty tylko dla skarp nieobciążonych, a dla skarp obciążonych podaje się wartości bez podziału na szerokość. Trzeba sprawdzić, jak zbudowany jest nagłówek tabeli w zadaniu.
Najczęstsze są: wybór złej sekcji (obciążona vs nieobciążona), pomylenie wiersza kategorii gruntu, odczyt z sąsiedniej kolumny głębokości oraz nieuwzględnienie tego, że kategoria w tabeli może być podana jako zakres (np. łączona).
Na egzaminie należy dopasować kategorię do wiersza tabeli zgodnie z jej opisem. Jeżeli tabela łączy kategorie w przedziały, kategoria III zwykle mieści się w zakresie III–IV, ale zadanie powinno to umożliwiać jednoznacznie. W razie wątpliwości kluczowa jest spójność opisu tabeli.
Gdy brakuje miejsca na skarpy, grunt jest niestabilny lub wykop jest głęboki, często stosuje się zabezpieczenia pionowe (np. obudowy, rozparcia). Dobór zależy od warunków gruntowo-wodnych i organizacji robót. Na egzaminie rozróżnia się odczyt nachylenia skarp od zasad zabezpieczenia wykopów.
Różnice wynikają z przyjętych założeń (np. wilgotność, jednorodność gruntu, dopuszczalne obciążenia), aktualizacji wytycznych oraz tego, czy tabela dotyczy warunków typowych czy szczególnych. Dlatego ważne jest, by zadanie wskazywało konkretną tabelę, z której należy korzystać.
Ćwicz szybkie czytanie nagłówków i podziałów ("do/ponad", "obciążone/nieobciążone"), rób krótką listę danych z treści (grunt, głębokość, obciążenie, szerokość) i dopiero wtedy szukaj komórki. Pomaga też sprawdzanie, czy odczyt jest z właściwej sekcji tabeli.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Do wyznaczenia nachylenia skarpy trzeba odczytać właściwą komórkę z tabeli dla: kategorii gruntu, wariantu "skarpy obciążone" oraz przedziału głębokości (do/ponad 3 m)."

Źródła:

  • Opis tabeli z załączonej ilustracji w bazie zadania ("Zalecane nachylenia skarp wykopu") – wykorzystano zweryfikowany opis struktury i wartości z analizy obrazu.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z robót ziemnych (stateczność skarp, wykopy, zabezpieczenia)
  • Instrukcje BHP dla robót ziemnych stosowane w przedsiębiorstwach budowlanych
  • Podręczniki/opracowania szkolne dla betoniarza-zbrojarza obejmujące roboty przygotowawcze i ziemne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego