KWALIFIKACJA DRM8 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 16.
Na podstawie danych zawartych w tabeli dobierz prędkość obrotową wrzeciona pilarki tarczowej i piły o średnicy zewnętrznej 300 mm, przy prędkości skrawania 71 m/s.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi prędkości obrotowej pił i frezów pilkowych w zależności od prędkości
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prędkość skrawania dla narzędzia obrotowego spełnia zależność v = π·D·n/60. Po podstawieniu v=71 m/s i D=0,30 m otrzymujemy n ≈ (71·60)/(π·0,30) ≈ 4520 obr/min. Po zaokrągleniu do wartości praktycznej/tabelarycznej wybiera się 4500 obr/min.

Pełne wyjaśnienie:

W pilarkach tarczowych prędkość skrawania v jest związana z prędkością obrotową wrzeciona n oraz średnicą zewnętrzną piły D. Dla ruchu obrotowego punkt na obwodzie tarczy porusza się z prędkością:

v = π · D · n / 60, gdzie v jest w m/s, D w metrach, a n w obr/min (dzielenie przez 60 wynika z zamiany minut na sekundy).

W zadaniu: v = 71 m/s oraz D = 300 mm = 0,30 m. Przekształcamy wzór do postaci na n:

n = (v · 60) / (π · D)

Podstawienie:

n ≈ (71 · 60) / (π · 0,30) = 4260 / 0,942… ≈ 4520 obr/min.

W praktyce i w zadaniach "tabelarycznych" wynik dobiera się do najbliższej dostępnej nastawy/pozycji w tabeli, stąd właściwy wybór to 4500 obr/min.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • 2000 obr/min daje zbyt małą prędkość obwodową (v byłaby znacząco niższa od 71 m/s), co nie spełnia warunku zadania.
  • 5600 obr/min odpowiadałoby większej prędkości skrawania niż 71 m/s dla D=300 mm; mogłoby też przekraczać zalecenia dla części tarcz.
  • 8000 obr/min prowadziłoby do jeszcze większej prędkości obwodowej, więc również nie odpowiada danym wejściowym; dodatkowo w praktyce takie obroty mogą nie być dostępne lub właściwe dla tej średnicy.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź jednostki. Najczęstszy błąd to potraktowanie 300 mm jako 300 m lub pominięcie przeliczenia sekund na minuty. Szybki test sensowności: dla tarczy 0,3 m wynik rzędu kilku tysięcy obr/min jest typowy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Stosuje się zależność dla ruchu obrotowego: v = π·D·n/60. Po przekształceniu: n = (v·60)/(π·D), gdzie D podajesz w metrach, v w m/s, a wynik n otrzymujesz w obr/min.
We wzorze v = π·D·n/60 prędkość v jest w m/s, więc średnica D musi być w metrach. Jeśli zostawisz 300 mm jako "300", dostaniesz wynik 1000× zaniżony lub zawyżony. Konwersja mm→m to podzielenie przez 1000.
To prędkość liniowa punktu na obwodzie tarczy (na zębach) względem materiału. Nie jest to posuw ani prędkość przesuwu drewna, tylko prędkość obwodowa wynikająca z obrotów wrzeciona i średnicy piły.
Oszacuj: obwód tarczy 0,30 m to ok. 0,94 m. Przy 71 m/s tarcza "pokonuje" ok. 71/0,94 ≈ 75 obrotów na sekundę, czyli ok. 4500 obr/min. Jeśli wychodzi setki lub dziesiątki tysięcy, sprawdź jednostki.
W praktyce maszyny mają skokowe nastawy obrotów, a tablice podają wartości zaokrąglone. Wynik rachunkowy ~4520 obr/min dobiera się do najbliższej dostępnej/najbliższej wartości z tabeli, dlatego 4500 obr/min jest poprawnym wyborem.
Tak i to częsty błąd. We wzorze używa się średnicy D (a nie promienia). Jeśli podstawisz promień, wynik obrotów wyjdzie 2× większy, co może prowadzić do wyboru błędnej odpowiedzi i nieprawidłowych nastaw maszyny.
Najbezpieczniej: v w m/s, D w m, π bez jednostek, a 60 służy do zamiany sekund na minuty. Jeśli v masz w m/min, wzór wygląda inaczej (bez dzielenia przez 60), więc zawsze sprawdzaj jednostki w danych.
Gdy w dokumentacji technologicznej lub w instrukcji producenta narzędzi są podane zalecane prędkości skrawania i odpowiadające im obroty dla typowych średnic. Tabela przyspiesza dobór nastaw i ogranicza ryzyko błędu rachunkowego.
Zbyt niska prędkość skrawania może sprzyjać szarpaniu włókien, większym oporom i gorszej powierzchni, zwłaszcza przy nieoptymalnym posuwie. Parametry (v, n i posuw) powinny być dobrane łącznie, aby uzyskać czyste cięcie.
Najczęstsze to: brak zamiany 300 mm na 0,30 m, pomylenie m/s z m/min, użycie promienia zamiast średnicy oraz mechaniczne wybieranie "największej" lub "najbliższej" liczby bez obliczeń. Pomaga zapis jednostek przy każdym kroku.
info

Około 54% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Prędkość skrawania dla narzędzia obrotowego spełnia zależność v = π·D·n/60."

Źródła:

  • Sandvik Coromant, "Cutting speed and spindle speed" (wzór na n z v i D), https://www.sandvik.coromant.com/ - accessed 2026-03-01
  • The Engineering ToolBox, "Cutting Speed - Spindle Speed" (zależność v, D, n), https://www.engineeringtoolbox.com/cutting-speed-d_1783.html - accessed 2026-03-01
  • Wikipedia (PL), "Prędkość skrawania" (definicja i zależności kinematyczne), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C4%99dko%C5%9B%C4%87_skrawania - accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z technologii obróbki drewna: parametry skrawania (v, n, posuw)
  • Instrukcje/DTR pilarek tarczowych: zakresy prędkości wrzeciona i zalecenia producenta tarcz
  • Tablice technologiczne dla obróbki drewna (prędkości skrawania dla narzędzi obrotowych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego