KWALIFIKACJA BUD13 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 1.
Na podstawie danych zawartych w tabeli określ, do której grupy gruntów należy zakwalifikować grunt o wskaźniku piaskowym równym 38.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z klasyfikacją gruntów na podstawie ich właściwości fizycznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W zadaniu należy porównać podany wskaźnik piaskowy z zakresem wartości w tabeli klasyfikacyjnej. Dla wartości SE = 38 tabela przypisuje grunt do grupy niewysadzinowych, czyli o znikomej podatności na powstawanie wysadzin mrozowych w podłożu drogowym.

Pełne wyjaśnienie:

Wskaźnik piaskowy (często zapisywany jako SE) jest parametrem używanym do oceny "czystości" frakcji drobnej i pośrednio do oceny zachowania materiału/gruntu w warunkach drogowych. W zadaniu nie wykonuje się obliczeń: kluczowa jest umiejętność odczytu klasy z tabeli dla podanej wartości liczbowej.

Aby rozwiązać zadanie poprawnie:

  • odnajdź w tabeli wiersz/zakres odpowiadający wartości SE = 38,
  • sprawdź, jaka grupa gruntów jest przypisana do tego zakresu,
  • wybierz odpowiedź dokładnie odpowiadającą nazwie tej grupy.

Dla SE = 38 tabela klasyfikuje grunt jako niewysadzinowy. Oznacza to, że według przyjętej w tabeli klasyfikacji grunt nie powinien wykazywać istotnej skłonności do tworzenia wysadzin mrozowych w typowych warunkach eksploatacji drogi (w porównaniu do gruntów mało, wątpliwie lub bardzo wysadzinowych).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne:

  • Wątpliwych – to kategoria pośrednia, stosowana dla gruntów o niejednoznacznej ocenie; nie odpowiada przypisaniu z tabeli dla tej wartości.
  • Mało wysadzinowych – opisuje grunty o pewnej, ale ograniczonej podatności; wybór tej opcji zwykle wynika z mylenia zakresów w tabeli.
  • Bardzo wysadzinowych – dotyczy gruntów o wysokim ryzyku wysadzin; tę odpowiedź wybiera się często błędnie, kierując się intuicją zamiast odczytem z tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach "na podstawie tabeli" najczęstszy błąd to przesunięcie o jeden przedział (np. odczytanie sąsiedniego zakresu). Zawsze sprawdź, czy odczytujesz właściwą kolumnę i czy wartość graniczna jest w tabeli traktowana jako "od" czy "do".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wskaźnik piaskowy (SE) to wynik badania materiału drobnego/kruszywa, który pomaga ocenić udział i wpływ frakcji ilasto-pyłowej. W praktyce robót drogowych służy do klasyfikacji i oceny przydatności materiału na warstwy konstrukcyjne oraz pośrednio do oceny ryzyka problemów w podłożu.
Najpierw znajdź w tabeli przedział, do którego należy liczba 38. Następnie odczytaj nazwę grupy przypisaną do tego przedziału. Uważaj na wartości graniczne (czy "38" jest wliczane do dolnego czy górnego przedziału) i na to, by nie pomylić kolumn w tabeli.
Grunt niewysadzinowy ma znikomą podatność na tworzenie wysadzin mrozowych, więc zmniejsza ryzyko nierówności, spękań i degradacji nawierzchni w okresie zimowym. W praktyce może to ograniczać potrzebę wymiany gruntu lub wykonywania dodatkowych warstw mrozoochronnych.
Wysadzinowość to skłonność gruntu do zwiększania objętości i unoszenia się podczas zamarzania wody w porach gruntu. Skutkiem mogą być deformacje podłoża i nawierzchni. Ocena wysadzinowości jest istotna przy planowaniu robót ziemnych oraz doborze materiałów i odwodnienia.
Najczęstsze błędy to: odczyt z sąsiedniego przedziału, pomylenie wierszy/kolumn, nieuwzględnienie tego, jak tabela traktuje wartości graniczne, oraz wybór odpowiedzi "na intuicję". Pomaga zaznaczenie palcem całej ścieżki od wartości liczbowej do nazwy grupy.
Nie, zwykle nie. Zadanie polega na klasyfikacji na podstawie gotowych danych: podana jest wartość wskaźnika, a w tabeli znajdują progi i przypisane grupy. Matematyka może pojawić się tylko wtedy, gdy trzeba przeliczyć wynik lub uśrednić dane, ale tu nie jest to wymagane.
To typowe kategorie służące do stopniowania podatności gruntu na wysadziny mrozowe. W testach są one używane jako dystraktory, aby sprawdzić, czy zdający potrafi poprawnie przyporządkować wynik do właściwego przedziału w tabeli, a nie tylko rozumie ogólne pojęcia.
Trzeba sprawdzić zapis przedziałów w tabeli (np. "od… do…", znaki < lub ≤). Jeśli tabela podaje wartości graniczne, rozstrzyga ona, do którego przedziału należy liczba równa granicy. Bez tego łatwo o przesunięcie o jedną kategorię i błędną odpowiedź.
W praktyce ocenia się m.in. uziarnienie, wilgotność, zagęszczenie i nośność oraz warunki wodne. Wskaźnik piaskowy jest tylko jednym z elementów oceny jakości materiału. Na egzaminie często łączy się odczyt z tabel z rozumieniem wpływu wody i mrozu na podłoże.
Ćwicz szybkie odczyty z tabel: najpierw znajdowanie wartości, potem właściwego przedziału i przypisanej kategorii. Rób zadania na czas i analizuj, gdzie popełniasz błędy (granice, kolumny, jednostki). Dobrze działa też tworzenie krótkich notatek z nazwami kategorii i ich znaczeniem.
info

Około 69% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "W zadaniu należy porównać podany wskaźnik piaskowy z zakresem wartości w tabeli klasyfikacyjnej."

Źródła:

  • PN-EN 933-8:2012 (lub nowsza wersja): Badania geometrycznych właściwości kruszyw — Część 8: Oznaczanie wskaźnika piaskowego (Sand equivalent)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ do kwalifikacji BUD.13 dotyczące klasyfikacji gruntów
  • Instrukcje laboratoryjne z ćwiczeń: oznaczanie wskaźnika piaskowego i interpretacja wyników
  • Podstawy geotechniki i robót ziemnych w drogownictwie (skrypty/notesy zajęciowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego