KWALIFIKACJA HGT2 + HGT12 - CZERWIEC 2012 (test 2)

PYTANIE NR 28.
Na podstawie danych zawartych w tabeli określ, ile białka, węglowodanów i tłuszczu dostarczy organizmowi człowieka spożycie 200 gramów dodatku skrobiowego do dania głównego.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi zawartości składników pokarmowych w 100 gramach dodatku skrobiowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby obliczyć makroskładniki dla 200 g, trzeba przeliczyć dane z tabeli na tę masę.
Jeżeli wartości podano dla 100 g, to 200 g stanowi podwójną porcję, więc każdą wartość (białko, węglowodany, tłuszcz) mnoży się przez 2. Wynik odpowiada: 37 g, 120 g, 5 g.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie sprawdza umiejętność przeliczania wartości odżywczej na inną masę produktu na podstawie tabeli. Kluczowe są dwa kroki: (1) poprawnie odczytać, dla jakiej masy podano wartości w tabeli (najczęściej 100 g), oraz (2) zastosować właściwy przelicznik dla 200 g.

Idea obliczeń: 200 g to masa, która jest wielokrotnością (lub ułamkiem) masy referencyjnej z tabeli. Jeśli tabela podaje wartości na 100 g, to:

  • najpierw wyznaczasz przelicznik: 200 g / 100 g = 2,
  • następnie każdą wartość z tabeli mnożysz przez 2: białko × 2, węglowodany × 2, tłuszcz × 2.

Wynik przeliczenia odpowiada odpowiedzi: "Białko 37 g, węglowodany 120 g, tłuszcze 5 g", bo jest to konsekwencja prawidłowego zastosowania proporcji do porcji 200 g.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "Białko 27 g, węglowodany 90 g, tłuszcze 5 g" sugeruje zastosowanie niewłaściwego przelicznika (np. dla mniejszej masy niż 200 g) albo niepełne przeliczenie części danych.
  • "Białko 47 g, węglowodany 100 g, tłuszcze 10 g" wskazuje na niespójne skalowanie (jedne składniki przeliczone inaczej niż inne) lub błędny odczyt danych z tabeli.
  • "Białko 37 g, węglowodany 120 g, tłuszcze 10 g" wygląda jak poprawny wynik dla białka i węglowodanów, ale z podwojonym tłuszczem, co jest typowym efektem nieuwagi (przeliczono tłuszcz innym mnożnikiem lub przepisano z innego wiersza).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź nagłówek tabeli (np. "na 100 g", "na porcję") i dopiero potem wykonuj obliczenia. Na końcu porównaj, czy wszystkie trzy makroskładniki zostały przeliczone tym samym współczynnikiem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw sprawdź, dla jakiej masy podano dane w tabeli (najczęściej 100 g). Oblicz przelicznik, np. 200/100 = 2, a potem pomnóż każdą wartość (białko, węglowodany, tłuszcz) przez ten sam współczynnik. To klasyczne skalowanie porcji.
Bez jednostki odniesienia nie da się dobrać poprawnego mnożnika. Te same liczby mogą oznaczać wartości na 100 g, na porcję albo na 1 kg. Błąd jednostki powoduje, że wynik może wyjść zbyt duży lub zbyt mały mimo poprawnych rachunków.
Ustal masę tej porcji i porównaj ją z 200 g. Jeśli porcja w tabeli ma np. 50 g, to 200 g to 4 porcje. Wtedy mnożysz wartości z tabeli przez 4. Zasada jest ta sama: najpierw przelicznik masy, potem identyczne skalowanie wszystkich makroskładników.
Najczęściej myli się punkt odniesienia (100 g vs porcja), stosuje się różne mnożniki dla różnych składników albo przepisuje jedną wartość bez przeliczenia. Typowy błąd to też nieuwaga w zapisie: zamiana kolejności białko/węglowodany/tłuszcz lub dopisanie złej liczby przy jednym składniku.
Nie zawsze. W zależności od źródła mogą to być węglowodany ogółem albo węglowodany przyswajalne (czasem z innym ujęciem błonnika). Na egzaminie przyjmuj definicję zastosowaną w danej tabeli i nie "poprawiaj" jej na własną rękę — liczy się konsekwentne przeliczenie danych, które podano.
Oceń, czy wartości rosną proporcjonalnie do masy. Jeśli 200 g to dwa razy więcej niż 100 g, to każdy makroskładnik też powinien być dwa razy większy. Gdy tylko jeden składnik "odstaje" (np. tłuszcz podwojony, a reszta nie), to sygnał błędu w rachunku lub przepisaniu danych.
Dzielisz wtedy, gdy liczysz dla mniejszej masy niż podana w tabeli. Przykład: tabela jest na 100 g, a Ty liczysz na 50 g, więc przelicznik to 50/100 = 0,5 i każdą wartość mnożysz przez 0,5 (co jest równoważne podzieleniu przez 2).
Często są to przeliczenia receptur i porcji: masa surowca, wydajność, liczba porcji oraz wartość odżywcza (białko, węglowodany, tłuszcze, energia). Warto ćwiczyć proporcje, przeliczanie na 100 g i na porcję oraz kontrolę jednostek, bo to najczęściej punktuje na egzaminie.
To celowy zabieg testowy: ma sprawdzić, czy przeliczasz wszystkie wartości konsekwentnie. Jeśli ktoś policzy poprawnie białko i węglowodany, ale tłuszcz przepisze z tabeli bez mnożenia albo użyje innego przelicznika, wpadnie w "prawie dobrą" odpowiedź.
Ćwicz na różnych tabelach: na 100 g, na porcję i na 1 kg. Zawsze rób te same kroki: (1) odczyt jednostki odniesienia, (2) obliczenie mnożnika masy, (3) przeliczenie trzech makroskładników, (4) szybka kontrola logiczna proporcji. To ogranicza błędy z pośpiechu.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Wynik odpowiada: 37 g, 120 g, 5 g."

Materiały:

  • Podręczniki do dietetyki i technologii gastronomicznej omawiające bilansowanie makroskładników
  • Ćwiczenia rachunkowe z przeliczania wartości odżywczej na masę porcji
  • Materiały dydaktyczne z czytania i interpretacji tabel wartości odżywczej produktów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego