KWALIFIKACJA EKA7 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 31.
Na podstawie danych zawartych w tabeli ustal różnice inwentaryzacyjne w ujęciu wartościowym.
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z egzaminem zawodowym dla technika ekonomisty, kwalifikacja AU36.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Różnice inwentaryzacyjne ustala się przez porównanie stanu ewidencyjnego ze stanem ze spisu: gdy spis jest mniejszy powstaje niedobór, a gdy większy – nadwyżka. Ujęcie wartościowe oblicza się jako (różnica ilości) × (cena jednostkowa z tabeli). Z tych obliczeń wynika niedobór 200 zł i nadwyżka 160 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o różnicach inwentaryzacyjnych kluczowe są dwa kroki: ustalenie różnicy ilościowej oraz wycena tej różnicy.

1) Ustalenie, czy jest niedobór czy nadwyżka
Porównuje się dane z tabeli: stan ze spisu z natury (stan faktyczny) z danymi z ewidencji (stan księgowy/magazynowy).

  • Jeżeli spis < ewidencja, oznacza to niedobór (brakuje towaru w stosunku do zapisów).
  • Jeżeli spis > ewidencja, oznacza to nadwyżkę (towaru jest więcej niż wynika z ewidencji).

2) Ujęcie wartościowe (w zł)
Gdy już znasz różnicę ilościową, przeliczasz ją na wartość. Standardowo robi się to według danych cenowych podanych w tabeli (najczęściej cena jednostkowa):
wartość różnicy = |różnica ilości| × cena jednostkowa.

Poprawna odpowiedź wskazuje, że dla bluz sportowych powstał niedobór o wartości 200 zł, a dla bluz letnich nadwyżka o wartości 160 zł. To jest spójne z typową interpretacją: jeden asortyment ma stan faktyczny mniejszy od ewidencyjnego, a drugi większy.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wariant z dwoma niedoborami zakłada ten sam kierunek odchylenia dla obu towarów, co przeczy sytuacji, w której jeden towar wykazuje nadwyżkę.
  • Wariant z nadwyżką bluz sportowych i niedoborem bluz letnich odwraca znaki różnic (typowy błąd odejmowania w złej kolejności).
  • Wariant z dwiema nadwyżkami również błędnie zakłada jednakowy kierunek różnic dla obu pozycji.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw oznacz znakiem "+" nadwyżkę i "–" niedobór na poziomie ilości, a dopiero potem mnoż przez cenę. To ogranicza ryzyko, że poprawne rachunki dadzą błędną kwalifikację różnicy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Różnice inwentaryzacyjne to rozbieżności między stanem wynikającym z ewidencji (księgowej/magazynowej) a stanem faktycznym ustalonym w inwentaryzacji, np. w spisie z natury. Mogą mieć postać niedoboru lub nadwyżki i wyraża się je ilościowo oraz wartościowo.
Porównaj ilość ze spisu z natury ze stanem ewidencyjnym. Gdy spis jest mniejszy niż ewidencja, masz niedobór. Gdy spis jest większy niż ewidencja, masz nadwyżkę. Dopiero potem przelicz różnicę na złote.
Najpierw ustal różnicę ilości: (ilość ze spisu) − (ilość z ewidencji). Następnie wyceń ją, mnożąc bezwzględną wartość różnicy przez cenę jednostkową z tabeli. Kierunek różnicy decyduje, czy to niedobór, czy nadwyżka.
Najczęściej przez błąd znaku: uczeń odejmuje w odwrotnej kolejności (ewidencja − spis zamiast spis − ewidencja) i "odwraca" sens wyniku. Pomaga zapisanie reguły słownej: spis mniej = niedobór, spis więcej = nadwyżka.
Do wyceny potrzebujesz co najmniej: stanu ewidencyjnego, stanu ze spisu z natury oraz ceny (najczęściej jednostkowej) właściwej dla danego asortymentu. Jeśli tabela podaje wartości łączne, trzeba uważać, czy cena dotyczy sztuki, czy całej pozycji.
Ujęcie wartościowe oznacza wyrażenie niedoboru lub nadwyżki w pieniądzu (np. w złotych), a nie tylko w sztukach. W praktyce uzyskuje się je przez przemnożenie różnicy ilościowej przez cenę jednostkową/ewidencyjną wskazaną w danych zadania.
Bezpieczniej liczyć etapami: najpierw różnica ilości (żeby poprawnie ustalić, czy to niedobór czy nadwyżka), a dopiero potem przeliczenie na wartość. Liczenie "od razu wartości" zwiększa ryzyko, że poprawne mnożenie zostanie źle zinterpretowane przez pomyłkę znaku.
Typowe błędy to: pomylenie kolumn w tabeli, użycie ceny innego towaru, błędne odejmowanie (zły kierunek), pomylenie ceny jednostkowej z wartością łączną oraz nieuwzględnienie jednostek (np. szt. vs komplet). Warto zrobić krótką kontrolę wyniku na końcu.
Niedobory i nadwyżki mogą wynikać m.in. z błędów przy przyjęciu lub wydaniu towaru, pomyłek w ewidencji, uszkodzeń, kradzieży, nieprawidłowego oznaczenia asortymentu lub błędów w liczeniu podczas spisu. Inwentaryzacja służy wykryciu i rozliczeniu tych rozbieżności.
Ćwicz schemat: porównaj stany → ustal znak różnicy → wyceń. Rozwiązuj zadania na tabelach z kilkoma asortymentami i zawsze zapisuj pośrednio różnice ilościowe. Przed wyborem odpowiedzi sprawdź, czy nazwy towarów i kierunek (niedobór/nadwyżka) są zgodne z danymi.
info

Statystycznie 49% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Różnice inwentaryzacyjne ustala się przez porównanie stanu ewidencyjnego ze stanem ze spisu: gdy spis jest mniejszy powstaje niedobór, a gdy większy – nadwyżka."

Materiały:

  • Podręczniki do kwalifikacji z rachunkowości omawiające inwentaryzację i rozliczanie różnic
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z inwentaryzacji (spis z natury, niedobory i nadwyżki)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKU: arkusze spisowe i przykłady rozliczenia spisu

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego