KWALIFIKACJA BUD14 + BUD15 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 10.
Na podstawie danych zawartych w tablicy oblicz, ile maszynogodzin będzie pracowała koparka gąsienicowa o pojemności łyżki 0,60 m3 przy wykonaniu 200 m3 wykopu w gruncie kategorii III.
Ilustracja przedstawia fragment tabeli z KNR 2-01, dotyczącej nakładów na 100 m³ w kontekście pracy koparek podsiębiernych o
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czas pracy koparki w maszynogodzinach oblicza się przez podzielenie kubatury wykopu przez wydajność z tablicy dla koparki gąsienicowej o łyżce 0,60 m³ w gruncie kat. III.
Po podstawieniu wartości z tablicy dla 200 m³ otrzymuje się wynik 9,22 m-g, zgodny z jednostkami i wymaganym obmiarem.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniu kluczowe są dwa kroki: poprawny odczyt danych z tablicy oraz właściwe przeliczenie na maszynogodziny.

1) Odczyt z tablicy
Należy znaleźć w tablicy pozycję odpowiadającą koparce gąsienicowej o pojemności łyżki 0,60 m³ i warunkom pracy w gruncie kategorii III. Tablice mogą podawać np. wydajność w m³ na godzinę lub normę czasu w m-g na jednostkę obmiaru. W praktyce najczęstsze źródło pomyłek to wybór sąsiedniej pojemności łyżki (np. 0,50 zamiast 0,60) albo innej kategorii gruntu.

2) Przeliczenie na czas pracy
Jeżeli tablica podaje wydajność (m³/h), to czas pracy liczy się jako: czas = kubatura / wydajność. Jeżeli tablica podaje normę czasu (m-g na m³ lub m-g na 100 m³), to czas liczy się przez przemnożenie normy przez obmiar (z uwzględnieniem jednostki normy). W każdym wariancie warto wykonać szybki test jednostek: po obliczeniach wynik ma wyjść w m-g.

Dlaczego poprawne jest "9,22 m-g"?
To wartość, która odpowiada obmiarowi 200 m³ po zastosowaniu danych z tablicy właściwych dla wskazanej koparki i kategorii gruntu. Wynik ma sens inżynierski: jest większy niż dla łatwiejszych warunków, ale nie jest skrajnie zawyżony.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "4,61 m-g" zwykle wynika z pomylenia obmiaru (np. potraktowania 200 m³ jak 100 m³) albo z odczytu normy dla innej kategorii gruntu/sprzętu.
  • "7,54 m-g" może odpowiadać odczytowi z tablicy dla innych warunków (np. innej pojemności łyżki) lub błędnemu zaokrągleniu pośrednich wartości.
  • "15,08 m-g" często jest efektem użycia normy dla trudniejszych warunków niż podane (np. wyższa kategoria gruntu) albo błędnej interpretacji jednostki normy (np. m-g/100 m³ potraktowane jako m-g/m³).

Wskazówka egzaminacyjna: po odczycie z tablicy zawsze dopisz jednostkę (m³/h albo m-g/…); to najprostszy sposób, by uniknąć odwrócenia działania i uzyskać wynik w m-g.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw odczytaj z tablicy wydajność lub normę czasu dla właściwego sprzętu i warunków. Gdy masz wydajność w m³/h, liczysz czas = kubatura / wydajność. Gdy masz normę w m-g na m³ (lub na 100 m³), przemnóż normę przez obmiar, pamiętając o przeliczeniu jednostek.
m-g to maszynogodzina, czyli jedna godzina pracy maszyny (np. koparki) w określonych warunkach. W zadaniach egzaminacyjnych m-g służy do planowania czasu pracy sprzętu i do obliczania nakładów sprzętowych w obmiarze robót.
Kategoria gruntu opisuje m.in. trudność urabiania i warunki odspajania. Im trudniejszy grunt, tym zwykle niższa wydajność koparki (dłuższy cykl, większe opory), a więc większa liczba maszynogodzin potrzebna do wykonania tej samej kubatury wykopu.
Najczęstsze błędy to: wybranie niewłaściwej pojemności łyżki (np. obok w tabeli), pomylenie kategorii gruntu, przeoczenie dopisku jednostki (m³/h vs m-g/100 m³) oraz przepisanie wartości z niewłaściwego wiersza. Pomaga podkreślenie nagłówków i dopisanie jednostek przy liczbach.
Nie zawsze. Jeśli tablica podaje wydajność (m³/h), wtedy dzielisz kubaturę przez wydajność. Jeśli tablica podaje normę czasu (np. m-g/100 m³), wtedy mnożysz normę przez obmiar po przeliczeniu na właściwą jednostkę. Zawsze kontroluj jednostki, by dobrać działanie.
Zrób kontrolę jednostek i oszacowanie: przy wydajności rzędu kilkudziesięciu m³/h, dla 200 m³ czas powinien być w granicach kilku–kilkunastu godzin. Jeśli wychodzi ułamek godziny albo kilkadziesiąt godzin, to sygnał, że odczytano złą pozycję z tablicy lub pomylono jednostkę normy.
Gdy tablica podaje nakład w postaci "m-g/100 m³" lub podobnej. Wtedy nie wolno podstawiać 200 bezpośrednio jako m³ do wzoru dla m-g/m³. Najpierw przelicz obmiar na setki metrów sześciennych (np. 200 m³ = 2 × 100 m³), a dopiero potem policz czas.
Pojemność łyżki wpływa na wydajność koparki, więc determinuje, którą kolumnę/wiersz w tablicy należy wybrać. Użycie wartości dla innej łyżki daje inny czas pracy, nawet przy tej samej kubaturze wykopu. W egzaminie to parametr identyfikujący właściwą pozycję w zestawieniu.
Rodzaj podwozia często jest kryterium w tablicach norm, bo wpływa na mobilność, stabilność i warunki pracy w terenie. Tablice mogą mieć oddzielne pozycje dla koparek gąsienicowych i kołowych. Dlatego trzeba dobrać dane dokładnie do typu maszyny, a nie tylko do pojemności łyżki.
Ćwicz trzy rzeczy: (1) szybkie czytanie tablic i nagłówków, (2) dobór poprawnego działania na podstawie jednostek (m³/h vs m-g/100 m³), (3) kontrolę wyniku przez proste oszacowanie. Dobrą praktyką jest zapisywanie całego toku: dane → odczyt z tablicy → wzór → jednostki → wynik.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Czas pracy koparki w maszynogodzinach oblicza się przez podzielenie kubatury wykopu przez wydajność z tablicy dla koparki gąsienicowej o łyżce 0,60 m³ w gruncie kat."

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z technologii robót ziemnych (organizacja i mechanizacja robót)
  • Materiały dydaktyczne z kosztorysowania robót budowlanych dotyczące normowania pracy sprzętu
  • Ćwiczenia z obmiaru robót ziemnych i przeliczania wydajności na czas pracy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego