KWALIFIKACJA HAN1 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 16.
Na podstawie fragmentu Kodeksu pracy ustal wysokość odszkodowania, należnego właścicielowi sklepu za powstały zawiniony niedobór towarów o wartości 2 000,00 zł, jeżeli miesięczne wynagrodzenie odpowiedzialnego za niedobór sprzedawcy wynosi 5 500,00 zł.
Ilustracja przedstawia fragment Kodeksu pracy, który odnosi się do ustalania wysokości odszkodowania.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odszkodowanie za zawiniony niedobór odpowiada co do zasady wartości powstałej szkody.
Skoro wartość niedoboru towarów wynosi 2 000,00 zł, to tyle wynosi należne odszkodowanie. Wysokość miesięcznego wynagrodzenia (5 500,00 zł) nie podnosi tej kwoty ponad wartość niedoboru.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu trzeba ustalić, jaka kwota może być dochodzona od pracownika za zawiniony niedobór towarów. Kluczowe jest, że odszkodowanie ma kompensować rzeczywistą wartość szkody, czyli wartość brakującego towaru.

Podana wartość niedoboru wynosi 2 000,00 zł. To jest wysokość uszczerbku po stronie właściciela sklepu, więc odszkodowanie odpowiada tej kwocie: 2 000,00 zł.

Kwota wynagrodzenia (5 500,00 zł) jest w tego typu zadaniach podawana po to, aby sprawdzić, czy zdający nie zastosuje błędnego schematu myślenia, że zawsze wolno obciążyć pracownika wielokrotnością pensji. W praktyce limity zależą od tego, jaki reżim odpowiedzialności ma zastosowanie (np. odpowiedzialność ogólna vs sytuacje szczególne związane z niedoborem/mieniem powierzonym). W tym konkretnym przykładzie i tak nie można zasądzić odszkodowania wyższego niż sama szkoda, jeżeli pytanie dotyczy "za powstały niedobór towarów o wartości 2 000,00 zł".

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "5 500,00 zł" błędnie utożsamia odszkodowanie z wysokością pensji albo zakłada, że pensja wyznacza kwotę roszczenia, mimo że szkoda wynosi 2 000,00 zł.
  • "6 000,00 zł" jest wyższe od wartości niedoboru i nie wynika z żadnego sensownego przelicznika w treści (to typowa pułapka "na oko").
  • "16 500,00 zł" wygląda jak 3×5 500,00 zł i sprawdza, czy zdający bezrefleksyjnie zastosuje schemat "trzykrotność wynagrodzenia" bez analizy, że szkoda została podana wprost jako 2 000,00 zł.

Na egzaminie zawsze najpierw ustal: ile wynosi szkoda i jaki typ odpowiedzialności opisuje zadanie. Dopiero potem oceniaj, czy w danym przypadku występują limity lub przesłanki szczególne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niedobór to stwierdzony podczas rozliczenia (np. inwentaryzacji) brak towaru w stosunku do stanu ewidencyjnego. Może wynikać z błędów, kradzieży, pomyłek w dokumentach lub niewłaściwego wydania. W zadaniach egzaminacyjnych ważne jest, czy niedobór jest zawiniony.
Najpierw przyjmij wartość szkody wskazaną w treści zadania. Jeśli niedobór (szkoda) wynosi 2 000 zł, to odszkodowanie liczy się jako 2 000 zł, bo ma wyrównać stratę pracodawcy. Dopiero dodatkowe warunki mogłyby zmieniać zasady, ale tu kwota szkody jest podana wprost.
Wynagrodzenie jest często podawane, aby sprawdzić, czy zdający potrafi odróżnić wartość szkody od ewentualnych limitów odpowiedzialności. To typowa "pułapka" na bezrefleksyjne przeliczanie wielokrotności pensji. Zawsze porównuj kwotę szkody z danymi o wynagrodzeniu dopiero po kwalifikacji przypadku.
W typowym ujęciu odszkodowanie ma charakter kompensacyjny, czyli ma naprawić szkodę. Gdy zadanie wprost wskazuje wartość niedoboru, to jest to podstawowa kwota odniesienia. Wyższa kwota wymagałaby dodatkowych elementów w treści (np. inne roszczenia), których tutaj nie podano.
Najczęściej myli się wartość szkody z wynagrodzeniem, albo automatycznie wybiera odpowiedź będącą wielokrotnością pensji. Inny błąd to wybór "okrągłej" kwoty, która nie wynika z danych. Dobra praktyka: wypisz dane (szkoda, wynagrodzenie) i wskaż, co jest wprost podstawą obliczenia.
Zawinienie oznacza, że do powstania niedoboru przyczyniło się zachowanie pracownika (umyślne lub nieumyślne), np. niedbalstwo, naruszenie procedur, brak należytej staranności. W zadaniach egzaminacyjnych słowo "zawiniony" jest sygnałem, że można przypisać pracownikowi odpowiedzialność, a nie traktować zdarzenia jako losowego.
Inwentaryzację wykonuje się okresowo (np. rocznie), przy zmianie osoby odpowiedzialnej, przy likwidacji punktu, a także doraźnie po zdarzeniach nadzwyczajnych. Dla sprzedawcy ważne jest, że inwentaryzacja ujawnia niedobory i nadwyżki oraz stanowi podstawę do rozliczeń i wyjaśnień.
Niedobór dotyczy faktycznego braku towaru, natomiast pomyłka dokumentowa to rozbieżność ewidencji bez rzeczywistej straty (np. błędne przyjęcie, zła cena, błędny kod). W praktyce najpierw weryfikuje się dokumenty (PZ/WZ, zwroty), a dopiero potem uznaje różnicę za realny niedobór.
Nie zawsze. Odpowiedzialność zależy od okoliczności: czy można przypisać winę, czy towar był prawidłowo zabezpieczony, jakie były procedury i kto miał dostęp do mienia. W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe są słowa: "zawiniony", "niedobór", oraz informacje o wartości szkody.
Ucz się na krótkich kazusach: niedobór, szkoda, odpowiedzialność, wynagrodzenie i limity. Zrób własną checklistę: (1) ustal wartość szkody, (2) sprawdź, czy jest wina, (3) ustal rodzaj odpowiedzialności, (4) dopiero wtedy licz kwotę. To ogranicza błędy "na skróty".
info

Około 46% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że odszkodowanie za zawiniony niedobór odpowiada co do zasady wartości powstałej szkody.Skoro wartość niedoboru towarów wynosi 2 000,00 zł, to tyle wynosi należne odszkodowanie.

Źródła:

  • Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (dział dotyczący odpowiedzialności materialnej pracowników) – źródło wskazane w treści pytania; brak wskazanego artykułu/fragmentu do precyzyjnego cytowania.

Materiały:

  • Komentarze i opracowania do Kodeksu pracy (działy dotyczące odpowiedzialności materialnej pracowników)
  • Materiały szkolne z kadr i płac / podstaw prawa pracy dla handlu
  • Przykładowe kazusy (zadania) z odpowiedzialności za niedobór i mienie powierzone

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego