Skos rozjazdu kolejowego opisuje "stromość" odgałęzienia toru zwrotnego od zasadniczego. W ujęciu geometrycznym jest to tangens kąta α między osiami torów, podawany zwykle w postaci ułamka z licznikiem 1 (np. 1:10).
Aby wyznaczyć skos z rysunku, należy rozpoznać wielkości tworzące trójkąt prostokątny:
- h – odchylenie poprzeczne (rzędna końcowa),
- p – długość wzdłużna mierzona wzdłuż toru zasadniczego.
Definicja tangensa daje zależność:
skos = tg(α) = h/p
Z danych odczytanych z rysunku: h = 1815 mm, p = 18151 mm.
Obliczenie:
h/p = 1815 / 18151 ≈ 0,100005 ≈ 0,1
Liczba 0,1 to 1/10, więc skos zapisujemy jako 1:10.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- 1:6 oznaczałoby znacznie większy tangens (~0,1667), a więc "ostrzejsze" odgałęzienie niż wynika z ilorazu 1815/18151.
- 1:2 to bardzo duży skos (0,5) i w oczywisty sposób nie pasuje do sytuacji, gdzie h jest około 10% p.
- 1:18 odpowiada mniejszemu tangensowi (~0,0556), czyli "łagodniejszemu" odgałęzieniu niż wskazują dane z rysunku.
Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź rząd wielkości. Gdy h jest ok. 1/10 p, poprawny zapis 1:n powinien dawać n bliskie 10, a nie 2, 6 czy 18.
