KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 28.
Na podstawie listy przyporządkowania oraz cyklogramu określ, który program realizuje działanie z kroku drugiego cyklogramu?
Ilustracja przedstawia schemat cyklogramu oraz listę przyporządkowania, które są elementami egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W kroku 2 cyklogramu: 1V=1, B1=0, B2=1, B3=1 (po mapowaniu: Q0.0=1, I0.0=0, I0.1=1, I0.2=1). Schemat A realizuje warunek (NOT I0.0) AND (I0.1 OR I0.2), czyli (NOT 0) AND (1 OR 1)=1. Dlatego program A odpowiada działaniu z kroku 2.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na dopasowaniu programu w LAD do warunków opisanych w kroku 2 cyklogramu, z uwzględnieniem listy przyporządkowania (adresy wejść/wyjść PLC).

1) Odczyt stanów z kroku 2
W kroku 2 mamy: zawór 1V w stanie 1, czujnik B1 w stanie 0, czujniki B2 i B3 w stanie 1. Z listy przyporządkowania wynika: B1= I0.0, B2= I0.1, B3= I0.2, a zawór 1V= Q0.0.

2) Interpretacja schematu A
W LAD połączenie szeregowe oznacza koniunkcję (AND), a równoległe alternatywę (OR). Zestyk NO przewodzi przy 1, a NC przewodzi przy 0 (czyli realizuje negację sygnału). Schemat A ma zestyk NC I0.0 w szeregu oraz gałąź równoległą z NO I0.1 i NO I0.2. Logicznie jest to: (NOT I0.0) AND (I0.1 OR I0.2).

3) Sprawdzenie warunku dla kroku 2
Podstawiamy: I0.0=0, I0.1=1, I0.2=1.
(NOT 0) AND (1 OR 1) = 1 AND 1 = 1, czyli wyjście Q0.0 jest wysterowane, zgodnie z cyklogramem (1V=1).

Dlaczego pozostałe programy nie pasują?

  • B (typowo) wprowadza inną kombinację logiczną (np. brak negacji na I0.0 albo inne połączenie AND/OR), przez co dla I0.0=0, I0.1=1, I0.2=1 może dać wynik niezgodny z wymaganym stanem 1V lub realizować inny warunek wyzwalania.
  • C często odpowiada błędowi interpretacji połączeń (zamiana AND z OR). Dla takiego zestawu wejść może nie zapewnić wysterowania zaworu albo wysterować go w sytuacjach niepożądanych.
  • D zwykle reprezentuje inny typ blokady/zezwolenia (np. wymaganie jednoczesności sygnałów lub negację innego wejścia), więc nie odtwarza logiki kroku 2.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonaj trzy kroki: (1) odczytaj stany z cyklogramu, (2) przemapuj je na adresy I/Q, (3) zamień schemat LAD na wyrażenie boolowskie i dopiero wtedy podstaw wartości.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cyklogram to wykres czasowy pokazujący kolejne kroki sekwencji oraz stany sygnałów (wejść i wyjść) w czasie. Służy do opisu działania układu, weryfikacji programu PLC oraz sprawdzenia, czy wyjścia (np. zawór) załączają się dokładnie w tych krokach, w których powinny.
Lista przyporządkowania mówi, który adres PLC odpowiada któremu elementowi fizycznemu. Zwykle I oznacza wejścia (czujniki), a Q wyjścia (np. zawory, styczniki). Dopiero po takim mapowaniu można poprawnie analizować schemat LAD i porównywać go z cyklogramem.
Zestyk NO (normalnie otwarty) w LAD jest "spełniony" i przewodzi, gdy powiązany sygnał ma wartość 1. W praktyce oznacza to, że warunek w programie jest spełniony, gdy czujnik/bit wejściowy jest aktywny.
Zestyk NC (normalnie zamknięty) przewodzi, gdy powiązany sygnał ma wartość 0. Logicznie odpowiada to negacji (NOT). To częsty element blokad: jeśli czujnik zgłasza stan 1, to NC "rozłącza" warunek i nie pozwala wysterować wyjścia.
W LAD połączenie szeregowe zestyków oznacza AND (wszystkie muszą przewodzić). Połączenie równoległe oznacza OR (wystarczy, że przewodzi jedna gałąź). Umiejętność odczytu tej struktury jest kluczowa do dopasowania programu do kroku cyklogramu.
Bo każdy krok cyklogramu opisuje inną kombinację stanów wejść/wyjść. Program ma realizować dokładnie to, co dzieje się w danym kroku. Podstawienie wartości tylko z jednego kroku pozwala sprawdzić, czy warunek w LAD daje wynik zgodny z wymaganym stanem wyjścia.
Najpierw określ, które zestyki są NO (sygnał) i NC (NOT sygnału). Następnie zamień układ: szeregowo = AND, równolegle = OR. Na końcu podstaw wartości z cyklogramu. To metoda na szybkie sprawdzenie, czy wynik odpowiada wymaganemu stanowi wyjścia.
Najczęstszy błąd to traktowanie NC jak "zwykłego" styku i zapominanie, że jest spełniony przy 0. Drugi błąd to pomylenie połączeń szeregowych z równoległymi. Pomaga zapisanie sobie w głowie: szeregowo = AND, równolegle = OR.
Zestyk NC stosuje się jako warunek bezpieczeństwa lub blokady: gdy czujnik przejdzie w stan 1 (np. wykryje przeszkodę albo niebezpieczne położenie), obwód logiczny przestaje przewodzić i wyjście nie może się załączyć. To typowe w sterowaniu zaworami i napędami.
Ćwicz na krótkich przykładach: odczyt jednego kroku cyklogramu, mapowanie I/Q oraz zamiana LAD na logikę AND/OR/NOT. Warto też robić "test podstawienia" dla kilku kroków, aby zobaczyć, czy program nie działa poprawnie tylko przypadkiem.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 53% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w kroku 2 cyklogramu: 1V=1, B1=0, B2=1, B3=1 (po mapowaniu: Q0.0=1, I0.0=0, I0.1=1, I0.2=1).

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers – Part 3: Programming languages (Ladder Diagram/LAD – zasady języków PLC)
  • Siemens AG, "SIMATIC S7-1200 Programmable Controller System Manual" (rozdziały dot. adresowania wejść/wyjść oraz logiki LAD) - https://support.industry.siemens.com (dokumentacja serwisowa), dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Dokumentacja i przykłady do normy IEC 61131-3 (języki PLC, w tym LAD)
  • Podręczniki/skrpty z podstaw automatyki i programowania PLC (LAD, logika boolowska)
  • Instrukcje producentów PLC (np. kursy podstaw LAD i praca z wejściami/wyjściami)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego