KWALIFIKACJA ELM1 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 33.
Na podstawie stanów logicznych określ, która bramka przedstawionego na rysunku układu cyfrowego jest uszkodzona.
Ilustracja przedstawia schemat układu cyfrowego, który jest częścią pytania egzaminacyjnego dotyczącego kwalifikacji
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wskazać uszkodzoną bramkę, porównuje się stany logiczne na jej wejściach i wyjściu z tablicą prawdy. Dla bramki AND wyjście ma stan 1 tylko wtedy, gdy oba wejścia są w stanie 1. Jeśli na rysunku wyjście nie spełnia tej zależności, uszkodzona jest bramka AND.

Pełne wyjaśnienie:

Diagnoza uszkodzonej bramki w układzie cyfrowym polega na porównaniu obserwowanych stanów logicznych (0/1) w kolejnych węzłach z tym, co powinno wynikać z tablic prawdy danej bramki.

Dla bramki AND obowiązuje reguła: wyjście ma stan 1 wyłącznie wtedy, gdy oba wejścia są w stanie 1. We wszystkich pozostałych kombinacjach wejść wyjście powinno mieć stan 0. Jeżeli więc na schemacie widać kombinację wejść, dla której oczekiwane wyjście AND jest inne niż pokazany stan na wyjściu tej bramki (a wcześniejsze sygnały wejściowe są spójne), wniosek jest taki, że to właśnie ta bramka działa niepoprawnie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne w takim przypadku?

  • NOT odwraca pojedynczy sygnał (0→1, 1→0). Jeżeli w układzie analizowana bramka ma dwa wejścia albo zachowanie nie jest zwykłym odwróceniem, to nie pasuje do bramki NOT.
  • OR daje 1, gdy co najmniej jedno wejście ma 1. Jeśli na rysunku występuje sytuacja "jedno wejście = 1" i wyjście jest 0, to OR nie opisuje poprawnie działania, natomiast AND może dawać 0 w takiej sytuacji.
  • NAND jest negacją AND: daje 0 tylko wtedy, gdy oba wejścia są 1, a w pozostałych przypadkach daje 1. Jeśli obserwacje przeczą regule AND w sposób niezgodny z "odwróceniem" wyniku, to NAND nie będzie właściwą diagnozą.

Wskazówka egzaminacyjna: analizuj układ "od wejść do wyjść", zapisując po drodze oczekiwane stany z tablic prawdy. Najpierw upewnij się, że sygnały doprowadzone do podejrzanej bramki są logicznie spójne, a dopiero potem oceniaj jej wyjście. To ogranicza ryzyko błędnego wskazania elementu, który jedynie dostaje niepoprawne wejścia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Bramka AND to element logiki cyfrowej, który na wyjściu daje 1 tylko wtedy, gdy oba sygnały wejściowe mają stan 1. W pozostałych przypadkach (gdy przynajmniej jedno wejście ma 0) na wyjściu jest 0. To podstawowa funkcja używana np. do realizacji warunku "A i B".
Porównaj stany na wejściach bramki z jej tablicą prawdy i sprawdź, czy wyjście jest zgodne z oczekiwaniem. Jeśli wejścia są poprawne (wynikają z wcześniejszych elementów), a wyjście nie pasuje do żadnej poprawnej kombinacji, bramka jest podejrzana o uszkodzenie. W praktyce warto sprawdzić kilka różnych kombinacji wejść.
OR realizuje warunek "co najmniej jedno": na wyjściu daje 1, gdy A=1 lub B=1 (w tym także gdy oba są 1). AND realizuje warunek "jednocześnie": 1 pojawia się tylko dla A=1 i B=1. Mylenie tych bramek to częsty błąd, bo obie mają dwa wejścia, ale inne kryterium wyjścia.
NAND to negacja AND: działa jak AND, a następnie odwraca wynik. Daje 0 tylko przy A=1 i B=1, a w pozostałych przypadkach daje 1. Stosuje się ją bardzo często w praktyce, bo z bramek NAND można zbudować dowolną funkcję logiczną (jest bramką uniwersalną), co bywa wygodne w projektowaniu układów.
Układ kombinacyjny ma wyjścia zależne wyłącznie od aktualnych wejść (brak pamięci). Układ sekwencyjny ma elementy pamiętające (np. przerzutniki) i wyjścia zależą też od stanu poprzedniego. W zadaniach z bramkami i stanami 0/1 bez zegara zwykle chodzi o analizę kombinacyjną: tablice prawdy i zgodność wejść/wyjść.
Najczęściej myli się warunki "co najmniej jedno" (OR) z "oba naraz" (AND), zapomina o odwróceniu w bramkach z negacją (NAND, NOR) oraz analizuje tylko jeden przypadek wejść zamiast kilku. Błąd daje też pomijanie węzłów pośrednich: jeśli wejście bramki jest już błędne, to sama bramka może być sprawna.
Zwykle nie. Pojedynczy "zrzut" stanów 0/1 może przypadkowo pasować do kilku bramek (np. wiele bramek daje 0 dla pewnych wejść). Pewniejsza diagnoza polega na sprawdzeniu, jak wyjście reaguje na zmianę wejść w kilku kombinacjach albo na weryfikacji stanów w kolejnych węzłach, aby zawęzić miejsce niespójności.
W praktyce używa się m.in. próbnika logicznego, oscyloskopu (dla szybkich przebiegów), miernika z funkcją logiczną oraz diagnostyki w sterownikach PLC (podgląd wejść/wyjść i zmiennych). Kluczowe jest też poprawne odniesienie się do masy i poziomów logicznych, aby nie interpretować zakłóceń jako prawdziwych stanów.
NOT ma jedno wejście i zawsze daje na wyjściu stan przeciwny do wejścia (0→1, 1→0). Jeśli analizowany element ma dwa wejścia lub wyjście nie jest prostym odwróceniem jednego sygnału, to nie jest to NOT. W zadaniach egzaminacyjnych liczba wejść i prosta relacja odwrócenia to najłatwiejsze cechy rozpoznawcze.
Opanuj tablice prawdy (AND, OR, NOT, NAND i inne), ćwicz śledzenie sygnałów na schematach i ucz się metodycznie: wejścia → węzły pośrednie → wyjście. Pomagają krótkie testy z rozpoznawania bramek po kilku przypadkach wejść. Warto też ćwiczyć na symulatorze logiki, aby widzieć skutki zmian stanów w czasie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 31% zdających egzamin. bardzo trudne

Według specjalistów z branży: "Aby wskazać uszkodzoną bramkę, porównuje się stany logiczne na jej wejściach i wyjściu z tablicą prawdy."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Bramka_AND - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Bramka_OR - dostęp 2026-03-01
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Bramka_NAND - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Notatki z tablic prawdy bramek logicznych i ćwiczenia z ich rozpoznawania
  • Ćwiczenia laboratoryjne z analizy układów kombinacyjnych (np. na układach TTL/CMOS lub w symulatorze)
  • Symulatory logiki cyfrowej do śledzenia stanów (dowolny symulator edukacyjny)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego