KWALIFIKACJA MTL3 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 5.
Na podstawie tabeli wskaż czas nagrzewania do temperatury 1200°C wsadu stalowego o średnicy 40 mm, jeśli w komorze pieca panuje temperatura 1400°C.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi czasu nagrzewania konstrukcyjnych stali węglowych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli czasu nagrzewania dla wsadu stalowego o średnicy 40 mm i temperaturze w komorze pieca 1400°C odczytuje się czas dojścia do 1200°C. Odczytana wartość wynosi 3,5 minuty, więc pozostałe czasy nie dotyczą tego zestawu parametrów.
Na egzaminie sprawdź dokładnie przecięcie wiersza i kolumny.

Pełne wyjaśnienie:

W tym zadaniu nie wykonuje się obliczeń – poprawna odpowiedź wynika z odczytu z tabeli. Najpierw identyfikuje się, jakie wielkości są danymi wejściowymi: średnica wsadu stalowego (40 mm) oraz temperatura panująca w komorze pieca (1400°C). Następnie sprawdza się, jak w tabeli zorganizowano dane (wiersze/kolumny) i wybiera pole odpowiadające czasowi nagrzewania do temperatury 1200°C.

Odpowiedź "3,5 minuty." jest poprawna, ponieważ odpowiada wartości przypisanej w tabeli dokładnie dla kombinacji: wsad stalowy Ø40 mm, temperatura komory 1400°C, temperatura docelowa wsadu 1200°C.

Pozostałe propozycje są typowymi dystraktorami w zadaniach tabelarycznych:

  • "4,5 minuty." może odpowiadać sąsiedniej średnicy (np. większej) albo innemu poziomowi temperatury, jeśli uczeń przesunie się o jeden wiersz/kolumnę.
  • "5,0 minut." bywa skutkiem odczytu dla innej temperatury docelowej wsadu lub pomylenia kolumny temperatury komory z kolumną temperatury wsadu.
  • "7,0 minut." najczęściej wynika z odczytu dla znacznie większego przekroju/średnicy albo niższej temperatury grzania; to błąd wynikający z pobieżnego skanowania tabeli.

Wskazówka egzaminacyjna: przed zaznaczeniem odpowiedzi upewnij się, że czytasz tabelę w dwóch krokach: najpierw wybór właściwej średnicy, potem właściwej temperatury komory (lub odwrotnie – zgodnie z nagłówkami). Dodatkowo sprawdź, czy tabela dotyczy czasu do 1200°C, a nie czasu wygrzewania albo innego etapu procesu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To czas potrzebny, aby wsad (np. stalowy pręt) osiągnął zadaną temperaturę wewnątrz materiału. W praktyce zależy m.in. od wymiaru wsadu, różnicy temperatur oraz warunków wymiany ciepła w piecu.
Najpierw znajdź w tabeli wiersz lub kolumnę odpowiadającą średnicy 40 mm, a potem przejdź do pola dla temperatury komory 1400°C i temperatury docelowej 1200°C. Wynik to liczba minut w komórce na przecięciu tych danych.
Temperatura komory dotyczy atmosfery/ścian wewnątrz pieca, a temperatura wsadu dotyczy samego materiału. Wsad nagrzewa się stopniowo, więc przez pewien czas ma niższą temperaturę niż otoczenie w piecu.
Zwykle to zadania odczytowe: wynik bierze się bezpośrednio z tabeli lub wykresu technologicznego. Obliczenia pojawiają się dopiero wtedy, gdy trzeba przeliczyć jednostki lub interpolować między wartościami, jeśli tak wskazano w treści.
Najczęściej: odczyt z sąsiedniego wiersza/kolumny, pomylenie temperatur (komory vs wsadu), nieuwzględnienie temperatury docelowej oraz nieuwaga w jednostkach. Pomaga zaznaczenie palcem nagłówka i kontrola, czy odczyt dotyczy właściwego parametru.
Im większa średnica (większy przekrój), tym dłuższy czas nagrzewania, bo ciepło musi wniknąć głębiej do materiału. Dlatego tabele zwykle pokazują rosnący czas wraz ze wzrostem średnicy przy tych samych temperaturach procesu.
Taka temperatura jest typowa m.in. dla przygotowania stali do przeróbki plastycznej na gorąco (np. kucia lub walcowania), gdzie wymagana jest odpowiednia plastyczność materiału. Dokładne wartości zależą jednak od gatunku stali i technologii zakładowej.
Tak, bo różne stale mogą mieć inne właściwości cieplne i zalecenia technologiczne. W zadaniach egzaminacyjnych przyjmuje się zwykle uśrednione dane tabelaryczne dla "wsadu stalowego" zgodnie z załączoną tabelą, więc trzeba trzymać się jej wartości.
1200°C to temperatura, do której ma się nagrzać wsad (temperatura docelowa materiału). 1400°C to temperatura panująca w komorze pieca (warunki grzania). Jeśli tabela ma osobne nagłówki dla obu temperatur, wybierz je dokładnie zgodnie z treścią.
Ćwicz odczyt tabel i wykresów (czas–temperatura–wymiar), ucz się terminologii pieców i wsadu oraz trenuj uważność: nagłówki, jednostki i temperaturę docelową. Dobrą metodą jest rozwiązywanie wielu krótkich zadań odczytowych z kontrolą krok po kroku.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "W tabeli czasu nagrzewania dla wsadu stalowego o średnicy 40 mm i temperaturze w komorze pieca 1400°C odczytuje się czas dojścia do 1200°C."

Źródła:

  • Wikipedia: "Piec przemysłowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Piec_przemys%C5%82owy (dostęp: 2026-02-27)
  • Wikipedia: "Obróbka cieplna" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Obr%C3%B3bka_cieplna (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i karty technologiczne nagrzewania wsadu stosowane w zakładzie
  • Podręczniki z obróbki cieplnej i procesów cieplnych w metalurgii (rozdziały o nagrzewaniu w piecach)
  • Ćwiczenia z odczytu tabel i wykresów technologicznych (czas–temperatura–wymiar wsadu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego