KWALIFIKACJA MTL3 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 36.
Odczytaj z tabeli do jakiej minimalnej temperatury należy nagrzać stal 50S2 przed hartowaniem.
Ilustracja przedstawia tabelę z danymi dotyczącymi temperatur hartowania i odpuszczania różnych rodzajów stali.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W tabeli dla stali 50S2 podano temperaturę hartowania jako zakres 860÷880°C.
Aby wskazać wartość minimalną, wybiera się dolną granicę zakresu, czyli 860°C. Wartości 450–460°C odnoszą się do odpuszczania, a 880°C jest temperaturą maksymalną, nie minimalną.

Pełne wyjaśnienie:

Hartowanie stali polega na nagrzaniu materiału do temperatury zapewniającej uzyskanie jednorodnej struktury austenitu, a następnie na szybkim chłodzeniu, aby otrzymać twardą strukturę martenzytyczną. W praktyce technologicznej temperatura hartowania bywa podawana jako zakres, ponieważ zależy m.in. od składu, wielkości przekroju, sposobu nagrzewania i wymagań własnościowych.

Dla stali 50S2 tabela podaje temperaturę hartowania w postaci 860÷880°C. Ponieważ pytanie dotyczy minimalnej temperatury nagrzewania przed hartowaniem, należy wybrać dolną granicę podanego zakresu, czyli 860°C. Taka interpretacja jest typowa dla zapisu "od–do": wartość minimalna to pierwsza (niższa) liczba w przedziale.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 880°C to górna granica zakresu temperatur hartowania dla 50S2. Jest to wartość dopuszczalna jako maksimum, ale nie spełnia warunku "minimalnej temperatury".
  • 460°C oraz 450°C odpowiadają temperaturom z kolumny odpuszczania dla tej grupy stali. Odpuszczanie wykonuje się po hartowaniu, aby zmniejszyć naprężenia i kruchość, więc te wartości nie mogą być uznane za temperaturę nagrzewania przed hartowaniem.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, z której kolumny odczytujesz dane (hartowanie vs odpuszczanie) oraz czy pytanie wymaga wartości minimalnej czy maksymalnej z zakresu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To zapis zakresu temperatur: od 860°C do 880°C. Oznacza, że hartowanie można prowadzić w tym przedziale, a dobór konkretnej wartości zależy np. od przekroju elementu i sposobu nagrzewania. Jeśli pytanie wymaga minimum, wybiera się 860°C.
Należy odszukać wiersz ze stalą 50S2 (często w grupie z 55S2 i 60S2), a potem odczytać kolumnę Temperatura hartowania. Gdy widzisz zakres, minimalna wartość to dolna granica (pierwsza liczba).
450–460°C to typowy poziom dla odpuszczania, czyli procesu wykonywanego po hartowaniu w celu zmniejszenia kruchości i naprężeń. Temperatura hartowania jest dużo wyższa, bo musi doprowadzić stal do stanu austenitu przed szybkim chłodzeniem.
Jako temperatura w zakresie hartowania – tak, bo mieści się w przedziale 860–880°C. Jednak w pytaniu wymagana jest minimalna temperatura nagrzania przed hartowaniem, więc poprawna jest dolna granica, a nie wartość maksymalna.
Najczęstsze pomyłki to: odczyt z niewłaściwej kolumny (odpuszczanie zamiast hartowania), wybór górnej granicy zakresu mimo pytania o minimum oraz przeoczenie, że gatunek stali jest podany w grupie (np. 50S2 razem z 55S2 i 60S2).
Hartowanie to obróbka cieplna: nagrzanie stali do właściwej temperatury (aby uzyskać austenit), wygrzanie przez odpowiedni czas, a następnie szybkie chłodzenie. Celem jest uzyskanie wysokiej twardości dzięki powstaniu martenzytu.
Odpuszczanie wykonuje się po hartowaniu, gdy trzeba zmniejszyć kruchość oraz naprężenia wewnętrzne przy zachowaniu wymaganych własności (np. sprężystości). Dla stali sprężynowych wartości odpuszczania bywają rzędu kilkuset stopni, np. około 450–460°C w tabelach.
50S2 to stal sprężynowa z dodatkiem krzemu, co wpływa na własności (sprężystość, odporność na zmęczenie) oraz na dobór parametrów obróbki cieplnej. W praktyce technologicznej skład chemiczny determinuje, w jakim zakresie temperatur stal prawidłowo ulega austenityzacji przed hartowaniem.
"Minimalna temperatura" oznacza najniższą dopuszczalną wartość, przy której proces nadal będzie skuteczny (np. zapewni odpowiednią austenityzację). Gdy technologia podaje zakres, operator wybiera dolną granicę jako minimum i nie powinien schodzić poniżej niej.
W tym typie zadania kluczowy jest poprawny odczyt tabeli: właściwy wiersz (50S2) i właściwa kolumna (hartowanie), a następnie wskazanie minimum z zakresu. Wiedza metalurgiczna pomaga uniknąć pułapki z odpuszczaniem, ale sama tabela wystarcza do wskazania liczby.
info

Około 74% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "W tabeli dla stali 50S2 podano temperaturę hartowania jako zakres 860÷880°C.Aby wskazać wartość minimalną, wybiera się dolną granicę zakresu, czyli 860°C."

Źródła:

  • Opis zweryfikowanej ilustracji (tabela: "Znak stali / Temperatura hartowania / Temperatura odpuszczania"), wiersz "50S2, 55S2, 60S2" z zakresem 860÷880°C (dane dostarczone w treści zadania).

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z obróbki cieplnej stali (hartowanie, odpuszczanie, wykresy przemian)
  • Instrukcje technologiczne zakładowe dotyczące obróbki cieplnej stali sprężynowych
  • Materiały dydaktyczne o czytaniu tabel technologicznych i kart procesu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego