W zadaniach z normatywem surowcowym kluczowe jest wykonanie przeliczenia proporcjonalnego: ilości surowców z tabeli należy przeskalować do wymaganej liczby porcji (tu: 75). W praktyce postępuje się tak:
- Odczytaj z tabeli normatywnej, na jaką liczbę porcji podano normę (np. na 1 porcję, 10 porcji lub inną). To determinuje współczynnik przeliczeniowy.
- Oblicz współczynnik: liczba porcji docelowych / liczba porcji z normy.
- Pomnóż każdą wartość surowca przez ten współczynnik.
- Zachowaj właściwe jednostki: produkty ważone zostają w kg (lub g), a jaja najczęściej liczy się w sztukach.
- Sprawdź sensowność wyniku: wszystkie składniki powinny być przeliczone tym samym współczynnikiem, więc ich relacje ilościowe względem siebie pozostają takie same jak w normatywie.
Odpowiedź "Ser twarogowy - 12 kg, jaja - 60 szt., cukier - 0,90 kg, mąka pszenna - 3,75 kg" odpowiada poprawnemu, jednolitemu przeskalowaniu wartości z tabeli na 75 porcji i zachowuje spójność jednostek (masa vs sztuki).
Pozostałe propozycje są typowymi błędami rachunkowymi:
- Wariant z 120 kg sera i 9,00 kg cukru wygląda jak przesunięcie przecinka lub pomyłka rzędu wielkości (mnożenie "o jedno zero za dużo").
- Wariant z 300 szt. jaj sugeruje przeliczenie tylko wybranych składników innym współczynnikiem (brak konsekwencji), co nie jest zgodne z zasadą proporcjonalnego skalowania receptury.
- Wariant z 6 kg sera i 1,88 kg mąki wygląda na użycie połowy właściwego współczynnika lub zaokrąglanie bez kontroli; dodatkowo niespójność z liczbą jaj wskazuje na błąd w przeniesieniu danych lub w doborze przelicznika.
Wskazówka egzaminacyjna: po przeliczeniu wybierz jedną pozycję (np. mąkę) i szybko sprawdź, czy pozostałe składniki są w tej samej proporcji co w tabeli. Jeśli nie są, wynik prawie na pewno jest błędny.
