KWALIFIKACJA CHM5 - STYCZEŃ 2021 (test 2)

PYTANIE NR 14.
Na podstawie zamieszczonych wymagań mikrobiologicznych oceń, czy woda o podanych w tabeli parametrach może być butelkowana i rozprowadzana wśród powodzian.
Ilustracja przedstawia tabelę z wymaganiami mikrobiologicznymi dla wody, która ma być wprowadzana do jednostkowych opakowań.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
O przydatności do butelkowania decyduje spełnienie wszystkich limitów z tabeli. Dla bakterii wskaźnikowych (m.in. enterokoki) obowiązuje wymóg 0 NPL/250 ml. Wynik enterokoków wynosi 1 NPL/250 ml, więc jest przekroczeniem i dyskwalifikuje wodę, mimo że E. coli i ogólna liczba mikroorganizmów mieszczą się w normie.

Pełne wyjaśnienie:

Woda przeznaczona do butelkowania i dystrybucji, zwłaszcza w sytuacjach nadzwyczajnych (np. powodzie), musi spełnić wszystkie wymagania mikrobiologiczne z tabeli. Ocenę wykonuje się przez proste porównanie wyniku badania z wartością parametryczną: jeśli choć jeden wskaźnik przekracza limit, woda nie może zostać dopuszczona do rozprowadzania.

Kluczowe jest rozróżnienie dwóch grup parametrów:

  • Wskaźniki z limitem "0" (np. Escherichia coli, Enterokoki, Pseudomonas aeruginosa) – tu wymaga się całkowitego braku bakterii w badanej objętości. Nawet pojedynczy wynik dodatni oznacza ryzyko (m.in. możliwe zanieczyszczenie fekalne) i niezgodność.
  • Ogólna liczba mikroorganizmów w określonej temperaturze – tu dopuszcza się wartości dodatnie, ale tylko do poziomu wskazanego w tabeli (np. w 36°C do określonego limitu w 1 ml).

W przedstawionych wynikach Enterokoki = 1 NPL/250 ml, przy wymaganiu 0 NPL/250 ml. To jest jednoznaczne przekroczenie, więc odpowiedź "Nie, nie spełnia warunków bakteriologicznych – przekroczona jest liczba bakterii Enterokoki." jest poprawna.

Pozostałe propozycje są błędne, bo:

  • Stwierdzenie, że "brak przekroczeń", pomija wynik enterokoków.
  • Wskazanie przekroczenia Escherichia coli nie pasuje do danych, bo wynik E. coli wynosi 0 przy limicie 0.
  • Wskazanie przekroczenia ogólnej liczby mikroorganizmów w 36°C jest niezgodne z danymi, bo wynik jest niższy od limitu, a ten parametr nie ma wymogu "zero".

Na egzaminie warto zapamiętać regułę: wskaźniki fekalne i oportunistyczne w wodzie butelkowanej – limit 0, a ogólna liczba mikroorganizmów ma limity dodatnie zależne od temperatury i objętości próbki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to bezwzględny wymóg braku wykrywalnych enterokoków w badanej objętości 250 ml. Wynik nawet 1 NPL/250 ml traktuje się jako przekroczenie, bo enterokoki są wskaźnikiem zanieczyszczenia i ryzyka zdrowotnego, szczególnie w sytuacjach kryzysowych.
Porównaj każdy wynik z wartością parametryczną w tabeli. Jeśli choć jeden wskaźnik przekracza limit (np. enterokoki mają limit 0), woda nie spełnia wymagań i nie powinna być butelkowana ani rozprowadzana. To prosta kontrola zgodności "wynik vs limit".
Bo są to bakterie wskaźnikowe zanieczyszczenia fekalnego i nieskutecznej ochrony sanitarnej. Ich obecność sugeruje możliwość występowania innych patogenów. Dlatego w wodzie przeznaczonej do obrotu w zamkniętych pojemnikach wymaga się całkowitego braku w badanej próbce.
Nie. Dla ogólnej liczby mikroorganizmów dopuszcza się wartości dodatnie do określonego limitu (zależnie od temperatury i objętości próbki). To częsty błąd na egzaminie: mylenie tego parametru z bakteriami wskaźnikowymi, dla których obowiązuje wymaganie 0.
Najczęściej: (1) pomijanie jednostek i objętości próbki (np. 250 ml vs 1 ml), (2) uznawanie wyniku 1 za "prawie zero", (3) skupienie się tylko na E. coli i przeoczenie enterokoków, (4) traktowanie każdego parametru jakby miał limit 0, co nie jest prawdą.
W ocenie zgodności wody do butelkowania obowiązuje zasada: jedno przekroczenie dyskwalifikuje. Nawet gdy pozostałe wyniki są w normie, nie wolno wprowadzić wody do obrotu ani rozprowadzać jej wśród ludzi. Należy wyjaśnić przyczynę skażenia i podjąć działania naprawcze.
Badania wykonuje się przed dopuszczeniem partii wody do butelkowania i wydawania, szczególnie gdy woda ma być jedynym źródłem do picia. W praktyce służby i laboratoria oceniają wyniki wskaźników mikrobiologicznych, a wykrycie bakterii wskaźnikowych (limit 0) oznacza konieczność wstrzymania dystrybucji.
Wymóg "0" oznacza brak wykrycia w badanej objętości, więc każdy dodatni wynik jest niezgodnością. Metody mikrobiologiczne mają określoną czułość, a zadaniem oceny jest decyzja bezpieczeństwa. W wodzie do spożycia nie "zaokrągla się" wyników wskaźników do zera.
Limit odnosi się do konkretnej objętości, bo wykrywalność zależy od tego, ile wody przebadano. Przykładowo enterokoki mają limit 0 w 250 ml, a ogólna liczba mikroorganizmów ma limit w 1 ml. Nie wolno porównywać wartości bez uwzględnienia objętości.
Nie zawsze. Woda wprowadzana do obrotu w pojemnikach zamkniętych ma w praktyce rygorystycznie opisane wymagania w odpowiednich załącznikach do przepisów. Na egzaminie trzeba czytać, do jakiego rodzaju wody odnosi się tabela, bo inne mogą być parametry i sposób interpretacji.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że o przydatności do butelkowania decyduje spełnienie wszystkich limitów z tabeli.

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, Dz.U. 2022 poz. 1614, załącznik dotyczący wody wprowadzanej do obrotu w pojemnikach zamkniętych.

Materiały:

  • Treść rozporządzenia dot. jakości wody przeznaczonej do spożycia (część o wodzie w pojemnikach zamkniętych)
  • Notatki z mikrobiologii środowiskowej: wskaźniki zanieczyszczeń fekalnych
  • Przykładowe arkusze/raporty badań wody i ćwiczenia z porównywania z limitami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego