KWALIFIKACJA ELE10 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 3.
Na rysunku przedstawiono kolektor słoneczny?
Ilustracja przedstawia prostokątne urządzenie składające się z grubszego, pionowego elementu (kolektora zbiorczego)
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kolektor próżniowy rurowy rozpoznaje się po zestawie wielu równoległych rur połączonych ze wspólnym kolektorem zbiorczym (manifoldem).
W kolektorze płaskim występuje jednolity panel z absorberem w obudowie, a kolektor skupiający ma elementy optyczne (lustra/soczewki).

Pełne wyjaśnienie:

Poprawna jest odpowiedź "próżniowy.", ponieważ widoczna konstrukcja składa się z wielu równoległych rur podłączonych prostopadle do wspólnego kolektora zbiorczego. Taki układ jest charakterystyczny dla kolektora próżniowego rurowego, gdzie każda rura stanowi osobny element roboczy, a zastosowanie próżni ogranicza straty ciepła.

Odpowiedź "skupiający." jest nieprawidłowa, bo kolektory skupiające wykorzystują koncentrację promieniowania (np. zwierciadła paraboliczne lub soczewki). W typowym wyglądzie dominują elementy optyczne i geometria "ogniskująca", a nie zestaw równoległych rur połączonych z manifoldem.

Odpowiedź "powietrzny." jest nieprawidłowa, ponieważ kolektor powietrzny jest zaprojektowany do ogrzewania powietrza (kanały, przepływ powietrza), a nie jako bateria szklanych rur próżniowych z absorberem. Sama obecność "przewodów/rurociągów" nie oznacza kolektora powietrznego — kluczowe są właśnie pojedyncze rury próżniowe i kolektor zbiorczy.

Odpowiedź "hybrydowy." (PVT) jest nieprawidłowa, bo kolektor hybrydowy łączy fotowoltaikę z częścią termiczną i z zewnątrz zwykle przypomina panel PV (jednolita tafla/laminat), a nie układ wielu osobnych rur. Najczęstsza pułapka egzaminacyjna polega na myleniu kolektora próżniowego z płaskim, gdy urządzenie ma "panelowy" obrys. W takiej sytuacji należy szukać cechy rozstrzygającej: czy widać pojedyncze rury połączone z kolektorem zbiorczym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To kolektor słoneczny zbudowany z wielu równoległych szklanych rur, w których znajduje się absorber. Między ściankami rur jest próżnia, co zmniejsza straty ciepła i pomaga utrzymać wyższą sprawność, szczególnie przy chłodnym otoczeniu.
W kolektorze próżniowym widać pojedyncze rury ułożone równolegle i podłączone do wspólnego kolektora zbiorczego. Kolektor płaski wygląda jak jednolity panel w prostokątnej obudowie z szybą, bez widocznych osobnych rur.
Próżnia ogranicza straty ciepła przez konwekcję i przewodzenie do otoczenia. Dzięki temu absorber "traci mniej" energii, a kolektor lepiej pracuje przy niskiej temperaturze zewnętrznej i większej różnicy temperatur między absorberem a powietrzem.
Zwykle wtedy, gdy instalacja ma pracować efektywnie w chłodniejsze dni, przy wietrze lub zimą, czyli w warunkach większych strat ciepła. W takich sytuacjach kolektor próżniowy częściej utrzymuje wyższą sprawność, choć bywa droższy w zakupie.
Kolektor skupiający korzysta z elementów optycznych (lustra lub soczewki), które koncentrują promieniowanie na absorberze. Kolektor próżniowy nie wymaga koncentratorów — jego "wyróżnikiem" są rury próżniowe i ograniczenie strat ciepła przez izolację próżniową.
Nie w tym samym znaczeniu. Kolektor powietrzny jest projektowany do ogrzewania powietrza i zwykle ma kanały/komory przepływu powietrza, a nie zestaw szklanych rur próżniowych z absorberem w każdej rurze. Na ilustracjach kluczowe są właśnie osobne rury próżniowe.
To rozwiązanie łączące panel fotowoltaiczny z częścią termiczną (odbiór ciepła). Z zewnątrz często przypomina typowy panel PV (jednolita powierzchnia), a nie układ wielu oddzielnych rur. W pytaniach egzaminacyjnych łatwo go pomylić "po nazwie", ale nie po budowie.
Najbardziej charakterystyczne są: widoczne równoległe rury o jednakowej średnicy oraz kolektor zbiorczy (manifold), do którego rury są podłączone. Dodatkowo mogą występować elementy stelaża utrzymujące stały rozstaw rur.
Bo oba urządzenia mogą mieć "panelowy" obrys i są montowane podobnie (np. na dachu). To uruchamia szybkie skojarzenie "prostokąt = płaski". Aby uniknąć błędu, trzeba świadomie sprawdzić cechę rozstrzygającą: czy widać osobne rury.
Skup się na cechach, które nie zależą od kadru: obecność wielu jednakowych rur, sposób ich połączenia z kolektorem zbiorczym oraz brak elementów optycznych typowych dla koncentratorów. Jeśli widzisz jednolitą szybę i obudowę bez rur, wtedy bardziej pasuje kolektor płaski.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 83% zdających egzamin. średnio łatwe

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Kolektor słoneczny" – opis typów kolektorów (płaskie i próżniowe), https://pl.wikipedia.org/wiki/Kolektor_s%C5%82oneczny (dostęp: 2026-03-14)
  • Wikipedia (EN): "Solar thermal collector" – podział i charakterystyka konstrukcji, https://en.wikipedia.org/wiki/Solar_thermal_collector (dostęp: 2026-03-14)
  • Wikipedia (EN): "Evacuated tube collector" – cechy kolektora próżniowego rurowego, https://en.wikipedia.org/wiki/Evacuated_tube_collector (dostęp: 2026-03-14)

Materiały:

  • Karty katalogowe producentów kolektorów płaskich i próżniowych (rysunki przekrojowe i zdjęcia)
  • Podręczniki/opracowania do instalacji solarnych (kolektory słoneczne – budowa i zasada działania)
  • Materiały szkoleniowe dotyczące OZE: solarne przygotowanie c.w.u. i rozpoznawanie urządzeń

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego