KWALIFIKACJA TWO9 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 6.
Na rysunku przedstawiono pompę
Ilustracja przedstawia pompę wirową, co jest zgodne z podanym pytaniem egzaminacyjnym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pompa wirowa rozpoznawana jest po obecności wirnika (elementu obrotowego) i typowym korpusie kierującym przepływ, gdzie energia nadawana cieczy przez wirnik zamieniana jest na przyrost ciśnienia. W pompach wyporowych kluczowe są komory o zmiennej objętości, a w strumieniowych – dysza/ejektor, czego tu nie wskazano.

Pełne wyjaśnienie:

Pompa wirowa (np. odśrodkowa) należy do grupy pomp, w których ciecz otrzymuje energię od elementu wirującego. Najbardziej charakterystyczny jest wirnik z łopatkami oraz korpus (często o kształcie spiralnym lub z kierownicą), który ukierunkowuje przepływ i umożliwia zamianę części energii kinetycznej strumienia na energię ciśnienia.

Dlatego odpowiedź "wirową" jest właściwa: rozpoznanie bazuje na cechach konstrukcyjnych i zasadzie działania typowej dla pomp wirowych. W praktyce siłowni statkowych pompy wirowe są powszechne m.in. w układach chłodzenia, wody morskiej/słodkiej czy w obiegach technologicznych, gdzie liczy się ciągły przepływ i prosta regulacja.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "wyporową" wybiera się, gdy na rysunku widać rozwiązanie o zmiennej objętości komór roboczych (np. tłok, membrana, zęby kół, śruba) i wyraźnie zaznaczoną separację ssania/tłoczenia poprzez elementy rozrządcze. Dla pomp wyporowych typowe są też zawory zwrotne lub geometria wymuszająca porcjowanie cieczy.
  • "strumieniową" (ejektorową) rozpoznaje się po dyszy napędowej i komorze mieszania/dyfuzorze: pompa nie ma klasycznego wirnika, tylko wykorzystuje strumień czynnika napędowego do zassania medium. Jeśli rysunek pokazuje element wirujący, to nie jest pompa strumieniowa.
  • "łopatkową" może wprowadzać w błąd, bo słowo "łopatki" kojarzy się z wirnikiem. W typowych podziałach egzaminacyjnych rozróżnia się jednak przede wszystkim pompy wirowe, wyporowe i strumieniowe; sama obecność łopatek nie tworzy odrębnej, jednoznacznej kategorii w tym zestawie odpowiedzi.

Wskazówka egzaminacyjna: patrz na mechanizm przekazywania energii cieczy. Jeśli widzisz wirnik i korpus kierujący przepływ – myśl "wirowa". Jeśli widzisz komory o zmiennej objętości lub zawory – "wyporowa". Jeśli widzisz dyszę/ejektor bez wirnika – "strumieniowa".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pompa wirowa przekazuje energię cieczy przez wirnik obracający się w korpusie. Wirnik rozpędza ciecz, a korpus/kierownica pomagają zamienić część prędkości przepływu na ciśnienie. Daje to ciągły przepływ, typowy dla instalacji w siłowni.
Szukaj wirnika z łopatkami oraz korpusu kierującego przepływ (często spiralnego). Widać króciec ssawny i tłoczny, ale bez komór o zmiennej objętości i bez dyszy ejektora. Kluczowe jest "wiruje i rozpędza ciecz".
Pompa wirowa daje przepływ ciągły dzięki wirnikowi i jest wrażliwsza na warunki ssania (np. kawitację). Pompa wyporowa przetłacza porcje cieczy z komór o zmiennej objętości (tłok, zęby, śruba) i zwykle lepiej utrzymuje wydajność przy wzroście ciśnienia.
Pompa strumieniowa (ejektor) nie ma klasycznego wirnika. Wykorzystuje dyszę i strumień czynnika napędowego, aby wytworzyć podciśnienie i zassać medium. W pompie wirowej energia pochodzi bezpośrednio z wirującego wirnika, a nie z dyszy i mieszania strumieni.
W praktyce spotyka się określenia związane z łopatkami, ale w typowych podziałach szkolnych najczęściej używa się kategorii: wirowe, wyporowe i strumieniowe. Na egzaminie warto dopasować odpowiedź do tej klasyfikacji, a nie do luźnego skojarzenia "ma łopatki".
Pompy wirowe stosuje się tam, gdzie potrzebny jest ciągły przepływ i relatywnie prosta obsługa, np. w obiegach chłodzenia, obiegach wody technologicznej czy w systemach zasilania i cyrkulacji. Są popularne, bo mają prostą konstrukcję i łatwo regulować ich pracę.
Typowe objawy to hałas przypominający "grzechotanie", drgania, spadek wydajności i niestabilne ciśnienie. Mechanizm polega na powstawaniu i zapadaniu pęcherzyków pary w strefie niskiego ciśnienia, co może uszkadzać łopatki wirnika i korpus.
Najczęstsze błędy to wybór odpowiedzi na podstawie jednego słowa-klucza (np. "łopatki") oraz pomijanie elementów rozstrzygających, takich jak dysza w ejektorze lub komory robocze w pompie wyporowej. Pomaga analiza: skąd bierze się energia cieczy i jaki jest mechanizm tłoczenia.
Króciec ssawny to przyłącze, przez które ciecz dopływa do pompy (strefa niższego ciśnienia). Króciec tłoczny to wyjście, którym ciecz opuszcza pompę pod wyższym ciśnieniem. Ich położenie na rysunku pomaga zrozumieć kierunek przepływu.
Ucz się rozpoznawania typów pomp po schematach: wirowa (wirnik + korpus), wyporowa (komory o zmiennej objętości, często zawory), strumieniowa (dysza/ejektor). Warto też znać typowe zastosowania w siłowni i podstawowe objawy nieprawidłowej pracy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 69% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że pompa wirowa rozpoznawana jest po obecności wirnika (elementu obrotowego) i typowym korpusie kierującym przepływ, gdzie energia nadawana cieczy przez wirnik zamieniana jest na przyrost ciśnienia.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z budowy i eksploatacji maszyn/urządzeń okrętowych (dział: pompy)
  • Podstawy rysunku technicznego maszynowego: symbole i uproszczenia na rysunkach urządzeń
  • Instrukcje obsługi (DTR) pomp stosowanych w instalacjach siłowni – część: budowa i zasada działania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego