KWALIFIKACJA TWO9 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 20.
Wskaż przyczynę uniemożliwiającą pompie wirowej podawanie czynnika.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Niedrożny kosz ssawny ogranicza lub odcina dopływ cieczy na stronę ssawną, więc pompa wirowa nie ma czego tłoczyć i nie uzyska wymaganej wydajności. Pozostałe opcje mogą wpływać na pracę (zużycie, drgania, sprawność), ale zwykle nie powodują same w sobie braku podawania czynnika.

Pełne wyjaśnienie:

Pompa wirowa może podawać czynnik tylko wtedy, gdy do jej króćca ssawnego dopływa ciecz w ilości pozwalającej na ciągły przepływ przez wirnik. W praktyce jedną z najczęstszych przyczyn "braku podawania" jest problem po stronie ssawnej: zapchanie kosza ssawnego, filtra lub przewodu ssawnego. Niedrożny kosz ssawny działa jak zator – zmniejsza przekrój przepływu, zwiększa straty na ssaniu i może doprowadzić do sytuacji, w której do pompy nie dociera ciecz (albo dociera jej zbyt mało), więc pompa nie wytwarza użytecznego strumienia na tłoczeniu.

  • Niedrożny kosz ssawny – prawidłowa odpowiedź, bo bez dopływu medium pompa nie jest w stanie tłoczyć; w diagnostyce zawsze zaczyna się od sprawdzenia drożności ssania.
  • Zbyt mały luz łożyskowy – może powodować wzrost tarcia, nagrzewanie, hałas, a w skrajnym przypadku zatarcie. To jednak inny mechanizm niż typowy "brak podawania czynnika" wynikający z ograniczenia dopływu na ssaniu.
  • Za duża prędkość obrotowa – może prowadzić do przeciążeń, kawitacji lub spadku trwałości, ale sama w sobie nie jest klasyczną, bezpośrednią przyczyną uniemożliwiającą podawanie czynnika. Zwykle problemem jest wtedy stabilność pracy, a nie całkowity brak przepływu.
  • Zbyt niska temperatura cieczy – wpływa m.in. na lepkość i opory przepływu, ale "zbyt niska temperatura" nie jest typową przeszkodą, która sama blokuje podawanie medium w pompie wirowej (w przeciwieństwie do fizycznej niedrożności na ssaniu).

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy sytuacji, że pompa "nie podaje", szukaj odpowiedzi związanych z dopływem na ssaniu (drożność, zasysanie, zapowietrzenie) lub brakiem czynnika, zanim rozważysz usterki mechaniczne wpływające głównie na sprawność i trwałość.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kosz ssawny to element na końcu przewodu ssawnego (często z siatką), który zatrzymuje większe zanieczyszczenia przed dostaniem się do pompy. Chroni wirnik i ogranicza ryzyko uszkodzeń, ale gdy się zapcha, może zdławić dopływ i spowodować brak wydajności pompy.
Pompa wirowa nie "wytwarza" cieczy – ona ją przemieszcza. Jeśli po stronie ssawnej dopływ jest odcięty przez zator (np. zapchany kosz ssawny), do wirnika nie napływa medium. Wtedy nie ma ciągłego przepływu, więc na tłoczeniu może pojawić się brak lub znikoma wydajność.
Typowe objawy to spadek wydajności na tłoczeniu, wahania ciśnienia, głośniejsza praca i niestabilny przepływ. W praktyce zauważa się też, że pompa nie osiąga parametrów mimo prawidłowych obrotów. Diagnozę potwierdza kontrola i oczyszczenie kosza ssawnego.
Zwykle nie jest to pierwsza przyczyna braku podawania czynnika. Zbyt mały luz łożyskowy kojarzy się raczej z tarciem, nagrzewaniem, hałasem i ryzykiem zatarcia. Dopiero skrajna awaria (zablokowanie wału) zatrzyma pompę, ale pytanie dotyczy typowego mechanizmu uniemożliwienia podawania.
Nie. Większe obroty mogą zwiększać parametry, ale jednocześnie podnoszą ryzyko kawitacji, przeciążeń i spadku trwałości. Wydajność zależy też od warunków ssania i charakterystyki układu. Jeżeli dopływ na ssaniu jest ograniczony, sama zmiana obrotów nie "zrobi" przepływu.
Przy problemach ssania często występuje brak stabilnego dopływu: spadki wydajności, "puste" tłoczenie, wahania parametrów. Przy problemach mechanicznych częściej dominują objawy drgań, hałasu, przegrzewania łożysk czy nieszczelności. W diagnostyce zaczyna się od sprawdzenia drożności ssania i dostępności medium.
Najczęściej w ramach planowej obsługi (zgodnie z instrukcją urządzeń) oraz każdorazowo, gdy pojawi się spadek wydajności pompy lub podejrzenie zanieczyszczeń w zbiorniku/ujęciu. Po pracach remontowych i płukaniu instalacji również warto skontrolować kosz, bo zanieczyszczenia często zbierają się właśnie tam.
Często są to problemy po stronie ssawnej i z przygotowaniem pracy: brak czynnika w zbiorniku, zapowietrzenie, nieszczelność na ssaniu, zamknięty zawór, niedrożny przewód lub zbyt duże opory. W egzaminach zwykle szuka się przyczyny, która bezpośrednio odcina dopływ medium.
Temperatura wpływa na właściwości cieczy (np. lepkość), co może zmieniać straty przepływu i sprawność, ale sama "zbyt niska temperatura" zwykle nie blokuje przepływu jak fizyczna niedrożność. Wyjątki dotyczą szczególnych mediów (np. zestalanie), jednak w typowych zastosowaniach kluczowe jest zapewnienie drożności i dopływu na ssaniu.
Najpierw sprawdź warunki konieczne: czy jest medium, czy ssanie jest drożne, czy zawory są w prawidłowym położeniu i czy układ nie jest zapowietrzony. Dopiero potem analizuj przyczyny mechaniczne (łożyska, wirnik, uszczelnienia) oraz parametry pracy (obroty). Taka kolejność odpowiada praktyce eksploatacyjnej.
info

Około 43% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Niedrożny kosz ssawny ogranicza lub odcina dopływ cieczy na stronę ssawną, więc pompa wirowa nie ma czego tłoczyć i nie uzyska wymaganej wydajności."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Pompa_wirowa (dostęp: 2026-02-18)
  • https://www.engineeringtoolbox.com/centrifugal-pumps-d_129.html (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręczniki eksploatacji maszyn i urządzeń okrętowych (rozdziały o pompach)
  • Instrukcje obsługi i DTR pomp wirowych stosowanych na statkach
  • Materiały szkolne z diagnostyki układów pompowych (ssanie/tłoczenie, typowe usterki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego