KWALIFIKACJA ELM6 - STYCZEŃ 2022

PYTANIE NR 36.
Na rysunku przedstawiono program sterujący linią technologiczną pakowania kawy. W wyniku jego działania do kartonu trafia 6 paczek kawy, po czym rozpoczyna się transport do maszyny zamykającej opakowanie. Wartość którego parametru należy zmienić w programie, aby wydłużyć czas transportu 6 paczek kawy?
Ilustracja przedstawia schemat blokowy programu sterującego linią technologiczną pakowania kawy.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby wydłużyć czas transportu sterowanego zegarem/timerem, należy zmienić jego nastawę czasu. Parametr PT jest typowo wartością zadaną czasu (preset time), więc zwiększenie PT wydłuży odcinek czasowy odpowiedzialny za transport. Parametry PV i R dotyczą licznika, a kierunek zliczania nie reguluje czasu.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie zadania linia pakuje kawę w karton: do kartonu trafia 6 paczek, a następnie uruchamiany jest transport do maszyny zamykającej. Taka sekwencja w PLC zwykle korzysta z dwóch różnych mechanizmów:

  • Licznika do zliczenia sztuk (tu: 6 paczek),
  • Timera (zegara) do sterowania czasem trwania danego etapu, np. pracy przenośnika.

Jeśli celem jest wydłużenie czasu transportu, trzeba zmienić parametr, który wprost ustawia czas działania timera. W typowej nomenklaturze bloków czasowych parametr PT oznacza nastawę czasu (czas zadany). Zwiększenie PT powoduje, że warunek czasowy spełni się później, a sterowanie transportem będzie trwało dłużej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do celu zadania:

  • "Kierunek zliczania." Zmienia to, czy licznik liczy w górę czy w dół, ale nie wydłuża samej pracy przenośnika. Może zmienić logikę osiągania wartości 6, lecz to jest inny problem niż regulacja czasu transportu.
  • "Wartość R licznika." R jest zwykle sygnałem resetu/zerowania licznika. Reset wpływa na to, kiedy licznik wraca do zera, a nie na czas trwania etapu transportu.
  • "Wartość PV licznika." PV to typowo wartość zadana licznika (preset value), np. 6 sztuk. Zmiana PV zmieniłaby liczbę paczek wymaganą do przejścia dalej, ale nie wydłuży transportu "6 paczek" jako etapu czasowego — zmieniłaby raczej warunek przejścia (ile paczek), a nie czas pracy transportu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się czas, szukaj timera i jego nastawy; gdy pojawia się ilość/sztuki, szukaj licznika i jego wartości zadanej. W tym zadaniu czas transportu wynika z nastawy timera, więc właściwa jest zmiana parametru PT.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
PT to zwykle nastawa czasu (czas zadany) timera. Określa, jak długo timer ma odmierzać czas do spełnienia warunku lub zakończenia impulsu. Zwiększenie PT najczęściej wydłuża czas trwania etapu sterowanego timerem.
Najczęściej należy zwiększyć nastawę czasu timera (parametr typu PT/preset). Nie zmienia się do tego parametrów licznika sztuk, bo licznik decyduje o ilości, a timer o czasie trwania działania (np. transportu).
PV to zazwyczaj wartość zadana licznika, czyli ile sztuk trzeba zliczyć, aby przejść dalej. Zmiana PV zmienia warunek ilościowy (np. 6 na 8 paczek), ale nie jest bezpośrednią regulacją czasu pracy przenośnika.
R jest zwykle sygnałem resetu (zerowania) licznika. Po jego aktywacji licznik wraca do wartości początkowej. To wpływa na logikę zliczania i przejść między krokami, ale nie służy do ustawiania czasu transportu.
Kierunek zliczania zmienia sposób osiągania wartości w liczniku (w górę lub w dół), ale sam w sobie nie ustawia czasu. Może pośrednio zmienić, kiedy spełni się warunek ilościowy, jednak regulację czasu realizuje się timerem.
Elementy odpowiedzialne za czas to timery (bloki czasowe), zwykle z parametrem nastawy czasu. Elementy odpowiedzialne za ilość to liczniki, zwykle z wartością zadaną sztuk. W zadaniach egzaminacyjnych to podstawowy trop.
Licznik stosuje się, gdy warunkiem przejścia jest liczba produktów (np. 6 paczek w kartonie). Timer stosuje się, gdy etap ma trwać określony czas (np. transport przez 2 sekundy, zwłoka, opóźnienie startu).
Najczęstsze pomyłki to: wybór parametru licznika, bo w treści jest liczba (np. 6), mimo że pytanie dotyczy czasu; mylenie resetu licznika z regulacją czasu; oraz ignorowanie, że transport jest etapem czasowym sterowanym timerem.
W programie szukaj miejsca, gdzie wyjście uruchamia napęd/przenośnik i gdzie jednocześnie użyto bloku czasowego. Jeśli warunek zatrzymania/zmiany kroku zależy od upływu czasu timera, to właśnie on steruje czasem transportu.
Przećwicz na przykładach: PT jako nastawa czasu timera, PV jako wartość zadana licznika oraz R jako reset. Ucz się rozpoznawać, czy pytanie dotyczy czasu, ilości czy logiki przejść między krokami.
info

Statystycznie 34% uczniów zna prawidłową odpowiedź. bardzo trudne

Eksperci podkreślają: "Aby wydłużyć czas transportu sterowanego zegarem/timerem, należy zmienić jego nastawę czasu."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw PLC: timery i liczniki (TON/TOF/TP, CTU/CTD)
  • Instrukcje producenta używanego sterownika PLC i środowiska programistycznego (opis bloków IEC)
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych z sekwencji sterowania w automatyce i mechatronice

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego