KWALIFIKACJA TKO6 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 10.
Na rysunku przedstawiono
Na ilustracji przedstawiono elektromagnes (czujnik) SHP, który jest zamontowany na podwoziu pojazdu szynowego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Elektromagnes (czujnik) SHP jest elementem torowym współpracującym z urządzeniami pokładowymi, służącym do przekazania sygnału/oddziaływania indukcyjnego w systemie czuwania. Pozostałe odpowiedzi dotyczą elementów mechanicznych hamulca (klocek/wstawka) albo typowego czujnika pomiarowego (ciśnienia), a nie urządzeń SHP.

Pełne wyjaśnienie:

W systemie SHP (samoczynne hamowanie pociągu) jednym z charakterystycznych elementów infrastruktury jest elektromagnes/induktor torowy, potocznie nazywany też czujnikiem SHP. Jego rola polega na oddziaływaniu z urządzeniem pokładowym pojazdu w określonym miejscu toru, co stanowi część mechanizmu czuwania i kontroli reakcji maszynisty.

Odpowiedź "elektromagnes (czujnik) SHP." pasuje do tej grupy urządzeń: jest to element związany z systemami bezpieczeństwa ruchu kolejowego i oddziaływaniem tor–pojazd, a nie część mechaniczna hamulca.

  • "klocek hamulcowy." to element cierny hamulca (część układu hamulcowego), pracujący mechanicznie przy kole. Nie jest to urządzenie systemu SHP ani element torowy.
  • "wstawkę hamulcową." również zalicza się do elementów ciernych/eksploatacyjnych hamulca. Funkcyjnie dotyczy hamowania poprzez tarcie, a nie kontroli czuwania i oddziaływania indukcyjnego.
  • "czujnik ciśnienia." to typowy czujnik pomiarowy (np. w pneumatyce). W kontekście SHP kluczowy jest element torowy/indukcyjny, a nie czujnik mierzący ciśnienie medium.

W zadaniach "Na rysunku przedstawiono …" warto najpierw rozpoznać, czy obiekt należy do infrastruktury przytorowej (urządzenia srk/SHP), czy do mechaniki pojazdu (hamulce). Następnie dopasować odpowiedź według funkcji elementu, a nie wyłącznie ogólnego skojarzenia z "czujnikiem" lub "hamulcem".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Elektromagnes (induktor) SHP to element torowy współpracujący z urządzeniami pokładowymi pociągu. Umożliwia przekazanie oddziaływania/sygnału w systemie czuwania, co wspiera kontrolę reakcji maszynisty i może prowadzić do zadziałania hamowania, jeśli wymagane warunki nie są spełnione.
Elementy SHP są zwykle przedstawiane jako urządzenia torowe/przytorowe powiązane z oddziaływaniem indukcyjnym tor–pojazd. Klocek i wstawka hamulcowa to części cierne związane bezpośrednio z kołem/zestawem kołowym. Najpierw ustal, czy rysunek dotyczy infrastruktury czy mechaniki pojazdu.
Klocek hamulcowy jest elementem ciernym układu hamulcowego: jego zadaniem jest wytworzenie siły hamowania przez tarcie. SHP należy do urządzeń bezpieczeństwa ruchu (czuwanie/oddziaływanie tor–pojazd), więc dotyczy sygnału i kontroli, a nie wytwarzania tarcia w hamulcu.
Wstawka hamulcowa to element eksploatacyjny hamulca (część cierna) używany do hamowania. Czujnik/elektromagnes SHP jest elementem systemu bezpieczeństwa ruchu i służy do współpracy z urządzeniami pokładowymi. Różnią się funkcją: hamowanie mechaniczne vs przekazanie oddziaływania w systemie czuwania.
Tak, czujniki ciśnienia są powszechne np. w pneumatyce i diagnostyce (różne układy pojazdu oraz instalacje). Jednak w pytaniach o SHP kluczowy jest element torowy/indukcyjny, a nie czujnik parametrów medium. Trzeba dopasować odpowiedź do systemu wskazanego kontekstem.
Najczęstsze błędy to: rozpoznawanie po skojarzeniu zamiast po funkcji, mylenie elementów z różnych działów (srk/SHP vs hamulce) oraz ignorowanie kontekstu (czy rysunek pokazuje tor, czy podwozie pojazdu). Pomaga trening na wielu rysunkach i konsekwentne nazywanie elementów.
Najlepiej łączyć trzy źródła: rysunki/schematy z zajęć, zdjęcia elementów w terenie oraz krótkie opisy funkcji. Dla każdego urządzenia zapisz: gdzie jest montowane (tor/pojazd), do czego służy i z czym współpracuje. To ogranicza mylenie z elementami mechaniki pojazdu.
W praktyce dydaktycznej i potocznej elektromagnes torowy bywa nazywany "czujnikiem", bo stanowi element wykrywany/oddziałujący z urządzeniem pokładowym. Na egzaminie ważniejsze jest rozpoznanie, że chodzi o element systemu SHP, niż ścisłe rozróżnienie nazwy potocznej i technicznej.
Jest potrzebna podczas prac utrzymaniowych, diagnostyki i kontroli urządzeń bezpieczeństwa ruchu oraz przy analizie dokumentacji technicznej. Technik powinien umieć rozpoznać podstawowe elementy systemów czuwania i powiązać je z miejscem zabudowy oraz funkcją w procesie prowadzenia ruchu.
Stosuj regułę "funkcja i miejsce montażu". Jeśli odpowiedź dotyczy hamowania przez tarcie (klocek/wstawka), to jest to mechanika hamulca. Jeśli dotyczy oddziaływania tor–pojazd i systemu czuwania, to kieruj się w stronę elementu SHP. Unikaj zgadywania po samej nazwie "czujnik".
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że elektromagnes (czujnik) SHP jest elementem torowym współpracującym z urządzeniami pokładowymi, służącym do przekazania sygnału/oddziaływania indukcyjnego w systemie czuwania.

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Samoczynne Hamowanie Pociągu" (opis ogólny systemu SHP) - https://pl.wikipedia.org/wiki/Samoczynne_Hamowanie_Poci%C4%85gu (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kwalifikacji dotyczące urządzeń zabezpieczenia ruchu kolejowego (SHP/czuwak)
  • Materiały dydaktyczne szkół/CKZ z działu: systemy oddziaływania tor–pojazd
  • Dokumentacja techniczno-ruchowa (DTR) urządzeń SHP używanych przez zarządcę infrastruktury (w zakresie udostępnionym uczniom)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego